نظرات فقهی وعمومی رهبر معظم انقلاب درخصوص موسیقی وترویج آن

پژوهش خبری صدا و سیما: مقام معظم رهبری در مورد حرمت غنا چنین بیان داشته‌اند: «غنا در شرع اسلام حرام است، اشاره به شکل ندارد؛ بلکه اشاره به محتوا می‌کند. اصلاً وقتی می‌خواهید دنبال غنا بگردید، آن آهنگ را از لحاظ شکل مطالعه نکنید تا بگویید حرام است یا حلال است؛ بلکه آهنگ را به لحاظ محتوا مطالعه کنید. یعنی غنا یک امر محتوایی است، نه یک امر قالبی.» 

در خصوص حرمت موسیقی هم چنین مطرح نموده‌اند: «... آن چیزی که در اسلام حرام است، غناست نه موسیقی؛ موسیقی هر آهنگ و صدایی است که از حنجره یا از وسیله‌ای، به یک شکل حساب شده بیرون می‌آید. اما آن چیزی که حرام است، نوع خاصی از موسیقی است که غنا باشد. علت اینکه نظرات (در باب موسیقی)، مختلف است. این است که در مورد غنا، ما آیات و روایات صریحی که مشخص کند غنا چگونه چیزی است نداریم؛ لذا استنباط فقهی از غنا متفاوت است. غنا آن چیزی است که مخصوص مجالس لهو باشد.»

به هرحال بحث درباره موسیقی و اینکه چه نوع آن حرام و چه نوعش حلال است، بسیار می‌باشد. ولی آنچه اکنون در میان بسیاری از فقهای شیعه معروف می باشد،این است که موسیقی حرام دارای دو مشخصه است:

1- مطرب بودن، انسان را از حالت عادی خارج می‌کند.

2- مناسبت داشتن با مجالس لهو و لعب.

اما آنچه ما را بر آن داشت تا به این امر بپردازیم عبارت تأمل برانگیز مقام معظم رهبری است که به دست‌اندرکاران موسیقی فرمودند:

«موسیقی را به سمت هدف‌های متعالی ببرید.»

همچنین معظم له در خصوص ترویج موسیقی اینگونه می فرمایند:

هر چیزی ­که پدیدۀ موسیقی را در جامعه رایج، و آن را عادی‌سازی کند، ترویج محسوب می ‌شود. با توجه به اینکه در زمان ما موسیقی لهوی بر غیر لهوی غلبه دارد، باید جلوی ترویج آن را گرفت؛ زیرا وقتی این امر در جامعه رواج پیدا کرد، حرام نیز در جامعه گسترش می‌ یابد.

اگر زمانی رسید که موسیقی حرام مطلقاً در جامعه وجود نداشت، یعنی موسیقی‌دان‌های متدیّنی پرورش یافتند که آثار هنری آنها غیر لهوی و حلال، بلکه مقرّب الی الله شد، آن وقت تشکیل آموزشگاه و نمایشگاه اشکال ندارد. اما امروز این گونه نیست و وضع موسیقی کشور، نامطلوب است؛ یعنی موسیقی لهوی مضل بر موسیقی غیر لهوی غلبه دارد. بنابراین در این شرایط ترویج موسیقی جایز نیست .

متن کامل این تحقیق در اینجا قابل دریافت است.

پژوهش خبری صدا و سیما//