جهان در آستانه عبور از غرب

به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صدا و سیما، رئیس کنفرانس امنیتی مونیخ اعلام کرد: جهان در حالی در آستانه ورود به «عصر پس از غرب» است که کاهش نفوذ اروپا و آمریکا زمینه را برای کشورهای دیگرفراهم کرده است تا نظم جهانی جدیدی را شکل دهند. 

روزنامه ایندیپندنت بر اساس گزارش سالانه رئیس کنفرانس امنیتی مونیخ نوشت: ولفگانگ ایشینگر، رئیس کنفرانس امنیتی مونیخ اعلام کرد همه پرسی درباره خروج انگلیس از اتحادیه اروپا (برگزیت) و انتخاب دونالد ترامپ به سمت ریاست جمهوری آمریکا، نهادهای جهانی همچون اتحادیه اروپا، سازمان ملل، و ناتو را در وضعیت متزلزلی قرار داده است. 

این اظهارات به دنبال 12 ماه آشفتگی که با ظهور عوامفریبی در اروپا و آمریکا و افزایش حمایت از مرزهای بسته و ملی گرایی همراه بوده است، در گزارشی سالانه منتشر شد. 

این دیپلمات سابق گفت: «نظم بین المللی لیبرال، به طور کلی، زمینه را برای دوره استثنائی صلح  و توسعه اقتصادی فراهم کرده است.» وی افزود اما احتمال می رود آمریکا سیاست خود را تغییر دهد و از یک کشور «تامین کننده کالاها و خدمات عمومی، و امنیت بین المللی به کشوری تبدیل شود که سیاست خارجی غیرواقع بینانه تر، و شاید حتی ملی گرایانه تر را دنبال می کند.» 

وی با هشدار درباره اینکه دولت جدید آمریکا ممکن است به منزله کاتالیزور برای یک «جهان پسانظم» عمل کند گفت فضای امنیتی بین المللی «مسلماً در حال حاضر بی ثبات تر از هر مقطع دیگر از زمان جنگ جهانی دوم تاکنون است.»

وی گفت: «بنابراین ممکن است ما در آستانه دوره عبور از غرب باشیم؛ دوره ای که در آن بازیگران غیرغربی امور بین المللی را شکل می دهند، که اغلب موازی یا حتی به ضرر چارچوب های بین المللی دقیقی است که مبنای نظم بین المللی لیبرال از سال 1945 است.» 

این اظهارات درست چند روز قبل از نشست سالانه کارشناسان دفاعی و امنیتی برجسته جهان موسوم به کنفرانس امنیتی مونیخ در قالب گزارش سالانه منتشر شد. 

کنفرانس امسال با حضور مایک پنس، معاون رئیس جمهور و  جیمز ماتیس، وزیر دفاع آمریکا؛ آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل؛ دونالد توسک، رئیس شورای اروپا، و ینس استولتنبرگ، دبیر کل ناتو، و بیش از 30 تن از سران کشورها برگزار خواهد شد. 

رئیس کنفرانس امنیتی مونیخ گفت: «برخی از اساسی ترین ارکان غرب و نظم بین المللی لیبرال تضعیف شده است. دشمنان جوامع باز تهاجمی عمل می کنند یا آماده رفتار تهاجمی هستند. روشن است که دموکراسی های لیبرال در برابر تلاش ها برای انتشار اطلاعات نادرست و گمراه کننده در سیاست های بین المللی پساحقیقت آسیب پذیر بوده اند. شهروندان دموکراسی ها کمتر از همیشه باور دارند که نظام کشورشان قادر به دستیابی به نتایج مثبت برای آنهاست، و بیش از پیش، از راه حل های ملی و مرزهای بسته حمایت می کنند تا جهانی سازی و گشایش.» 

وی افزود: «از سوی دیگر، به نظر می رسد نظام های غیرلیبرال جایگاه محکمی دارند و با قدرت عمل می کنند، در حالی که تمایل و توانایی دموکراسی غربی برای شکل دادن امور بین المللی و دفاع از نظم لیبرال قانون محور رو به کاهش است.» 

شکست سران غرب برای پاسخ به درگیری ها در سوریه و اوکراین، ضعف نظم جهانی دیرینه لیبرال را در مقابله با بحران های جهانی آشکار کرده است. 

سستی و بی حرکتی غرب زمینه را برای پر شدن خلاء توسط کشورهای دیگر همچون روسیه و ایران فراهم کرده است. 

در این گزارش تصریح شده است: «با اینکه مقامات غرب بارها اعلام کرده اند که «هیچ راه حل نظامی» برای جنگ در سوریه وجود ندارد، روسیه و متحدانش این مسیر را دنبال کردند- و به نظر می رسد که موفقیت آمیز خواهد بود.» 

همچنین به موجب این گزارش، جنبش های عوامفریب، خلاء موجود در رهبری سیاسی را با گروههایی پر می کنند که تاکتیک های خود را تغییر می دهند و برای افزایش نفوذ خود همکاری در خارج از مرزها  را بیش از پیش افزایش داده اند. 

به موجب این گزارش، بخشی از این مشکل تقصیر خود کشورهای غربی است که اقدام به اجرای بسیار سریع تغییرات گسترده اجتماعی و اقتصادی می کنند. 

ایشینگر این سؤال را مطرح کرد که «آیا ویژگی این دوره جدید، بار دیگر تنش های بیشتر و احتمالاً حتی درگیری آشکار بین قدرت های بزرگ جهان، به ویژه بین چین و آمریکا خواهد بود؟ آیا این دوره، دوره جهان پسانظمی است که در آن مبانی نظم بین المللی لیبرال، تنها به این دلیل که کسی نیست از آنها حفاظت کند، تضعیف می شود؟ جهان به زودی به پاسخ این سؤالات پی خواهد برد.»