همه پرسی ترکیه؛ بحرانی جدید

ترکیه در سال‌های اخیر با بحران ‌های متعددی روبرو بوده است؛ مانند بحران امنیتی ناشی تروریسم، و مناقشه سوریه و عراق، تنش در مناسبات با متحدان غربی - به علت حمایت از کرد‌ها و بحران مهاجران- تعمیق بحران و شکاف سیاسی و بحران اقتصادی و ...  

در این شرایط پیچیده دولت ترکیه اقدام به برگزاری همه پرسی قانون اساسی کرده است و رجب طیب اردوغان رییس جمهور ترکیه شامگاه یکشنبه در کنفرانس مطبوعاتی خود در استانبول که به صورت زنده از تلویزیون این کشور پخش می‌شد اعلام کرد: "نسبت رای های «آری» در همه پرسی تغییرات قانون اساسی این کشور، 51 و نیم درصد بوده است".

با توجه به ابعاد گوناگون و گسترده بحران در ترکیه از پیش قابل پیش بینی بود که همه‌پرسی قانون اساسی در این کشور تنش‌های داخلی و خارجی این کشور را تشدید خواهد کرد؛ به همین علت نیز شاهد شروع اعتراضات مخالفان همه پرسی در داخل و خارج این کشور هستیم.

به گزارش امروز رویترز رئیس گروه اصلی مخالفان ترکیه گفت دست کم 50 درصد از جامعه ترکیه به تغییرات رای منفی داد لذا اجماع عمومی بر سر اصلاحات وجود ندارد. وی همچنین با "غیرمنصفانه" خواندن شرایط همه‌پرسی افزود: "حامیان آری از قانون پا را فراتر گذاشتند". 

رویترز در گزارش دیگری به نقل از شاهدان عینی در شامگاه یکشنبه اعلام کرد معترضان در چندین محله استانبول در اعتراض به نتیجه همه پرسی تغییرات قانون اساسی این کشور، از پنجره های ساختمان ها بیرون آمده و با ضربه زدن به قابلمه و ماهیتابه و ایجاد سر و صدا، اعتراض خود را نشان دادند.

شدت التهاب سیاسی داخلی در ترکیه در حدی است که برخی گزارش‌ها حاکی از اعلام احتمالی ادامه وضع فوق العاده در این کشور است. 

­کمیسیون اروپا نیز دیروز یکشنبه اعلام کرد با توجه به تخلفات نسبت داده شده به همه پرسی ترکیه، در انتظار ارزیابی هیات نظارت بین المللی در خصوص این همه پرسی است.

دفتر فرانسوا اولاند رئیس جمهور فرانسه روز دوشنبه اعلام کرد نتیجه نزدیک در همه پرسی ترکیه که اختیارات گسترده جدیدی به رئیس جمهور می دهد، اختلافات شدید را آشکار می سازد. انگلا مرکل صدر اعظم آلمان نیز گفتگوی محترمانه میان دولت و احزاب ترکیه را خواستار شد.

مؤسسه آمریکن انترپرایز نیز در شرایطی که انتقادات متحدان اروپایی کاخ سفید از انکارا بالا گرفته است با طرح پرسش هایی و پاسخ دادن به آنها، به بررسی این موضوع پرداخت که آیا ممکن است رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه، خودش کودتای نافرجام این کشور را به راه انداخته باشد. ظاهرا آمریکا با ابزار رسانه‌ای خود در پی اعمال فشار بر انکارا است. 

پیش از این نیز تنش در مناسبات بین ترکیه و متحدان غربی اش به دلیل  حمایت آمریکا از کرد‌ها و بحران مهاجران و ... تشدید شده بود. 

در این میان پرسشی که مطرح می‌شود این است که آیا این همه پرسی که باعث افزایش تنش‌ها در مناسبات آنکارا و متحدان غربی اش شده باعث بهبود مناسبات ترکیه و محور سوریه می‌شود؟ 

تجربه نشان داده است که ترکیه با غرب اتحاد راهبری دارد و عرض اندام‌های ترکیه برای آنها بیشتر برای امتیازگیری است؛ بنابراین فعلا امکان امید بستن به ترکیه وجود ندارد. 

-----------------------

عبدالرضا خلیلی