مهار گرایش جوانان به دخانیات را جدی بگیریم

مصرف دخانیات یکی از قابل پیشگیری‌ترین عوامل مرگ و میر در سراسر جهان است. استعمال دخانیات سالانه نزدیک به شش میلیون قربانی می‌گیرد که بیش از 600 هزار نفر از این قربانیان افراد غیرسیگاری هستند که به دلیل قرار گرفتن در معرض دود سیگار سایرین، جان خود را از دست می‌دهند.

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، دود سیگار بیش از 40 نوع ترکیب سرطان زا دارد و نیکوتین موجود در دود سیگار و تنباکو به سرعت جذب جریان خون می شود و ظرف 3 ثانیه به مغز می رسد و روی سلولهای عصبی آن اثر می گذارد.

این در حالی است که جمعیت افراد سیگاری همچنان رو به فزونی بوده و از سوی دیگر سن مصرف مواد دخانی نیز در حال کاهش است.

بر اساس بررسی های سازمان بهداشت جهانی ، در حال حاضر از هر 10 نفر در جهان، یک تن به دلیل استفاده از محصولات دخانی جان خود را از دست می‌دهد.

به گفته دکتر مهرداد فخرالدینی، متخصص قلب و عروق مصرف دخانیات عامل 25 بیماری کشنده از جمله سرطان ها و بیماری های قلبی و عروقی، ریه، کبد، گوارش، جنین و نازایی مرتبط با استعمال دخانیات می‌باشد.

وی اضافه کرد: روزانه به طور متوسط 178 نفر در ایران به خاطر مصرف دخانیات دچار مرگ زودرس می شوند.

سی میلیون تومانی که روزانه دود می شود

بررسی تاثیرات مخرب مصرف سیگار و سایر مواد دخانی بر اقتصاد جامعه قابل تامل و نگران کننده است.

دکتر محمد حسن زاده کارشناس اقتصاد و عضو هیات علمی دانشگاه محقق اردبیلی در گفتگو با خبرگزاری صدا و سیما در این باره گفت: پژوهش های اخیر سازمان بهداشت جهانی نشان می دهد مصرف سیگار سالانه بیش از یک هزار میلیارد دلار به اقتصاد بشریت ضربه می زند که البته این آمار فقط مربوط به مصرف سیگار است و شامل عوارض اقتصادی سایر مواد دخانی دیگر نمی شود.

وی ادامه داد: این پژوهش همچنان نشان می دهد که هزینه صرف شده برای مشکلات درمانی ناشی از سیگار حداقل دو برابر هزینه صرف شده برای خرید خود سیگار است. یعنی یک فرد سیگاری وقتی سه هزار تومان برای خرید یک پاکت سیگار هزینه می کند، باید در نظر داشته باشد که در آینده به احتمال قوی شش هزار تومان دیگر بابت درمان عوارض بیماریهای ناشی از سیگار هزینه خواهد کرد.

این استاد دانشگاه با بیان اینکه هشتاد درصد سیگاری های جهان در کشورهای با درآمد متوسط و به پایین زندگی می کنند ادامه داد: در کشور ما هم برآوردها نشان می دهد ایرانی ها روزانه حدود ده میلیون تومان صرف خرید سیگار می کنند و بنابراین می توان نتیجه گرفت که روزانه حدود بیست میلیون تومان از درآمدهای مردم ایران اجبارا صرف درمان بیماریهای ناشی از مصرف سیگار می شود که در واقع باید گفت روزانه سی میلیون تومان از درآمد مردم کشورمان صرف دود کردن دخانیات می شود و به هدر می رود.

وی تصریح کرد: البته هزینه های پنهان دیگری هم می توان به این میزان افزود. مثلا ثابت شده است که عادت به مصرف سیگار به تدریج باعث کاهش توانایی کار کردن می شود یا مرگ و میر زودهنگام ناشی از مصرف سیگار باعث تحمیل مشکلات اجتماعی و روانی به خانواده ها می شود. با در نظر گرفتن این موارد آثار منفی اقتصادی مصرف سیگار بسیار بیشتر خواهد بود.

افزایش محسوس گرایش به دخانیات در اردبیل

حمداله دانش فعال اجتماعی و رسانه ای با بیان آنکه سرعت گرایش جوانان در اردبیل به مصرف دخانیات و به ویژه قلیان نگران کننده است گفت: بررسی ها نشان می دهد فقط در شهر اردبیل تعداد قهوه خانه ها از 800 مورد گذشته است و حتی برخی فضاهایی که قبلا برای باشگاه های ورزشی مورد استفاده قرار می گرفتند ، به تدریج به قهوه خانه تبدیل شده اند.

وی با تاکید بر لزوم پیش بینی پاتوق های سالم تر از فضای قهوه خانه ای برای جوانان گفت: کمبود مکان هایی برای سپری کردن اوقات فراغت در سطح شهر اردبیل محسوس است. در سالهای اخیر که تعداد دانشگاه ها افزایش یافته است، حتی در خود محیط های دانشگاهی اردبیل هم محل های سالمی برای فراغت های غیر درسی پیش بینی نشده است تا حداقل جامعه علمی به قهوه خانه ها کمتر گرایش پیدا کنند.

رفع ریشه های روانی گرایش به دخانیات

کارشناس پیشگیری از اعتیاد اداره کل بهزیستی استان اردبیل با یادآوری اینکه سیگار زمینه ساز بروز اعتیاد به مواد مخدر، الکل، فقر، بزهکاری به ویژه در جوانان و نوجوانان است گفت: متاسفانه آسیب ها و پیامدهای ناشی از مصرف سیگار و قلیان، بسیار جدی و بعضاً جبران ناپذیر است و اغلب سیگاری ها با اینکه از مضرات سیگار با خبرند، ولی از روی عادت و به بهانه کسب آرامش و رفع خستگی، اقدام به مصرف این ماده خطرناک می کنند و سلامت جسم و جان خود را به خطر می اندازند.

ابوالفضل کبیری در گفتگو با خبرگزاری صدا و سیما در اردبیل، با بیان اینکه آگاه سازی از عوارض مصرف سیگار و دخانیات به خودی و خود و به تنهایی برای پیشگیری کافی نیست افزود: برخی تحقیقات نشان داده است که گرایش به مصرف سیگار حتی در بین دانشجویان رشته های پزشکی نیز بسیار بالا است.

این کارشناس ارشد جامعه شناسی در ادامه سخنان خود بر لزوم استفاده شناسایی ریشه های روانی و اجتماعی گرایش به دخانیات در بین جوانان تاکید کرد و گفت: خود کم بینی ، کمبود اعتماد به نفس ، تایید طلبی در جمع سیگاری ها و محیط های قهوه خانه، استرس ، نگرانی از آینده ، زیاده خواهی و تنوع طلبی همه می توانند از دلایل روانی گرایش به مصرف دخانیات باشند که این دلایل در افراد مختلف دلایل می تواند متفاوت باشد.

وی تاکید کرد: تجربه نشان داده است که تنها با مدیریت و حذف ریشه های روانی گرایش به مصرف مواد دخانی در افراد است که می توان به ترک دراز مدت مصرف دخانیات در بین مبتلایان به این مواد امیدوار بود.

گزارش: یاشار پورمجید