استقلال منطقه کاتالونیا؛ دورتر از همیشه

هنوز تنش و التهاب ِهمه‌پرسی نیمه‌کاره ماه گذشته جدایی طلبان کاتالونیای اسپانیا فروکش نکرده که پارلمان ایالت کاتالونیا دیروز رسماً اعلام استقلال کرد.

در رأی‌گیری که در پارلمان کاتالونیا صورت گرفت، اکثریت رأی دهندگان به استقلال و جدایی از اسپانیا رأی دادند. در این رأی‌گیری 70 نماینده به استقلال کاتالونیا رأی مثبت دادند. در مقابل، 10 نماینده رأی مخالف و 2 نماینده نیز رأی ممتنع به استقلال ایالت کاتالونیا از اسپانیا دادند. تعدادی از نماینده‌های احزاب مخالف استقلال کاتالونیا هم از شرکت در این رأی‌گیری خودداری کردند. پارلمان کاتالونیا ۱۳۵ کرسی دارد.

اگرچه این اقدام پارلمان کاتالونیا حالت نمادین داشته چراکه مادرید و جامعه بین‌المللی هنوز کاتالونیا را به‌عنوان کشوری مستقل نمی‌شناسند اما «ماریانو راخوی» نخست‌وزیر اسپانیا پس از اعلام استقلال کاتالونیا فوراً با انتشار بیانیه‌ای از مردم خواست آرامش خود را حفظ کنند و متعهد شد برای اجرایی شدن قانون، تمام تلاش خود را به کار خواهد بست. و همین کار را هم کرد و بلافاصله مجلس سنای اسپانیا در واکنش به تصویب قطعنامه جدایی ایالت کاتالونیا در پارلمان این منطقه، به اعمال حاکمیت مستقیم دولت مرکزی بر این ایالت رأی داد.

دولت اسپانیا پیش‌تر تهدید کرده بود که اگر نتیجه همه‌پرسی از سوی کاتالونیا لغو نشود، اصل ۱۵۵ قانون اساسی این کشور را به‌اجرا در می‌آورد. این اصل قانون اساسی اسپانیا این اجازه را می‌دهد که در زمان وقوع بحران در هریک از مناطق مستقل این کشور، قوانین دولت مرکزی مستقیماً در این مناطق اعمال شود. در طرح سنای اسپانیا اقدامات جدیدی شامل برکناری دولت منتخب کاتالونیا، کم کردن اختیارات دولت منطقه‌ای و اعمال کنترل بر پلیس، نهادهای مالی و رسانه‌های کاتالونیا در نظر گرفته شده است. طرحی که عملاً اداره‌ی کاتالونیا را به دولت اسپانیا می‌سپارد.

در این شرایط، گمانه‌زنی‌ها درباره سرنوشت رهبر کاتالونیا و آینده این ایالت ثروتمند بالا گرفته است. شکی نیست که دولت اسپانیا فشارها بر کارلوس پوجدمون را شدت خواهد بخشید. در این باره بحث اخراج او و وزرایش مطرح است.

دولت مرکزی اسپانیا با اعلام برکناری دولت منطقه‌ای کاتالونیا، پارلمان این منطقه را منحل کرده و خواهان برگزاری انتخابات زودهنگام در این منطقه در تاریخ ۲۱ دسامبر (۳۰ آذر) شده است. در این میان حتی از احتمال دستگیری رهبر منطقه کاتالونیا خبر داده و گفته می‌شود که پوجدمون به اتهام «نافرمانی» تحت تعقیب قرار خواهد گرفت.

با این وضعیت که به نظر می‌رسد بارسلون بازنده دوئل با ماردید خواهد بود، استقلال را بایستی رؤیای تحقق نیافته کاتالانها برای رهایی از سیطره مادریدی‌ها دانست. در این باره برخی تحلیل‌گران از «انحلال استقلال» سخن به میان می‌آورند و با تاکید بر تفاوت‌های تاریخی، فرهنگی و زبانی کاتالان‌ها با دولت اسپانیا معتقدند که منطقه کاتالونیا به اندازه‌ای ثروتمند هست که نیازی به کمک مالی دولت مرکزی ندارد. به تعبیری دقیق‌تر، کمک مالی دولت مرکزی به کاتالان‌ها به مراتب کمتر از عوایدی است که از این منطقه به دست می‌آورد. این مسئله، کاهش بودجه منطقه‌ای در سال‌های اخیر را به دنبال داشته و موجب  تشدید رویکردهای استقلال‌طلبانه شده است. کاتالان‌ها اینک بیش از پیش احساس سرخوردگی می‌کنند و خواهان جدایی از دولت مرکزی مادرید هستند.

................................................................................

مصطفی عبدلی