افزايش بی سابقه بدهي دولت ها در سطح جهان

به گزارش سرويس بين الملل خبرگزاري صدا و سيما؛ بر اساس گزارش موسسه مالي بين المللي (آي آي اف)، ميزان بدهي ها در سطح جهان در سه ماهه چهارم سال دو هزار و هفده به سطح بي سابقه دويست و سي و سه تريليون دلار رسيد. اين رقم در مقايسه با سطح بدهي ها در پايان سال دو هزار و شانزده، شانزده تريليون دلار افزايش نشان مي دهد و بيش از سه برابر حجم اقتصاد جهاني است. اين بدهي ها مربوط به چه کشورهايي است؟ چه کسي به چه کسي بدهکار است؟ اين ميزان مقروض بودن به چه معناست؟ و چرا بايد در اين باره نگران بود؟

- اين بدهي ها مربوط به چه کشورهايي است؟
بر اساس گزارش موسسه مالي بين المللي (آي آي اف)، شصت و هشت تريليون دلار -که بالاترين ميزان بدهي هاست - متعلق به شرکت هاي غير مالي است.
دولت هاي سراسر جهان در رده بعدي بزرگترين مقروضان قرار دارند و ميزان بدهي هاي آنها شصت و سه تريليون دلار است. موسسات مالي نيز پنجاه و هشت تريليون دلار بدهي دارند.
در نهايت خانوارها هستند که در مجموع چهل و چهار تريليون دلار بدهي دارند.

- چه کسي به چه کسي بدهکار است؟
«ما» کوتاه ترين پاسخ به اين سوال است. هر دين مالي که شامل بدهي نيز مي شود، يک دارايي مالي متناظر دارد. و همه اين دارايي هاي مالي در نهايت به فردي تعلق دارد. اگر شما پول خود را در يک حساب بانکي قرار دهيد، احتمالا بانک آنها را به فردي ديگر وام مي دهد تا با آن خانه بخرد: بدين ترتيب، دارايي مالي شما به دين مالي فردي ديگر تبديل مي شود.
بدهي نوعي دارايي است.از اين رو، مهم نيست که بدهي جهاني در حال افزايش است زيرا اين بدين معناست که دارايي جهاني در حال افزايش است.
عملکرد اقتصادي بدهي به بازيگران اقتصادي اجازه مي دهد تا در حال حاضر بيشتر از درآمدهايشان هزينه کنند.
خانوارها و شرکت ها بر اساس مصارف مالي يا سرمايه گذاري اقدام به استقراض مي کنند. اگر درآمد آنها به صورت موقت محدود باشد و هزينه ها سبب افزايش رفاه آنها شود، اين مي تواند يک ايده خوب باشد.
اگر از پولي که استقراض شده است براي گسترش ظرفيت توليد در آينده استفاده شود، استقراض کردن مي تواند اقدامي عاقلانه باشد.
اما مشکل زماني ايجاد مي شود که استقراض بيش از اندازه باشد و نتوان آن را بازپرداخت کرد که بدين ترتيب خطر ورشکستگي براي استقراض کننده افزايش مي يابد و به طور ناگهاني دارايي قرض دهنده از بين مي رود.
همچنين مشکل زماني ايجاد مي شود که پولي که از استقراض به دست آمده است، به صورتي غير عاقلانه سرمايه گذاري شود.

-شرايط براي دولت ها چگونه است: اين يک مورد خاص است زيرا دولت ها به طور کلي مي توانند از طريق ماليات درآمد و به طور موثري بر درآمد خود کنترل داشته باشند. آنها همچنين اغلب به صورت ارزي استقراض مي کنند که اين اقدام تضمين مي کند پول قرض دهندگان پرداخت خواهد شد.
اين حقيقت که دولت ها بر خلاف افراد پايدار نيستند، سبب مي شود آنها بتوانند بدهي هاي خود را به صورتي نامحدود (به دولتي ديگر) منتقل کنند.
اين موضوع صحت دارد که دولت ها بيش از اندازه مي توانند استقراض کنند و وارد يک بحران مالي شوند. اين اتفاق براي کشورهاي در حال توسعه رخ مي دهد که دولت هاي فاسد در آنها بر سر کار هستند.
اين اتفاق در سال دو هزار و ده در يونان رخ داد. اما شايان ذکر است که مثال يونان در ميان کشورهاي با درآمد بالا يک استثناء بود.

- آيا در حال حاضر سطح استقراض در جهان بالاست؟
برخي بر اين باورند که اين گونه است. گروهي از اقتصاددانان در سال دو هزار و چهارده هشدار دادند که بدهي هاي فزاينده جهاني امري خطرناک است و مي تواند مانع از بهبود شرايط اقتصادي در جهان شود.
موسسه مالي بين المللي هشدارد داد اگر نرخ بهره در سراسر جهان افزايش يابد اين اقدام سبب مي شود کار بازپرداخت بدهي براي شمار زيادي از استقراض کنندگان دشوار شود.
آدير ترنر مدير سابق دفتر خدمات مالي در کتاب خود در سال دو هزار و پانزده نوشت اتکاي شمار زيادي از اقتصادها بر بدهي هاي فزاينده سبب کاهش رشد توليد ناخالص داخلي مي شود.
همچنين گفته مي شود بانک هاي بزرگ در کشورهاي در حال توسعه همچنين با استقراض فراوان ترازنامه هاي خود را تأمين مالي مي کنند که اين موضوع خطر تکرار رکود مالي جهاني در سال دو هزار و هشت را افزايش مي دهد.
با اين حال، موسسه مالي بين المللي اعلام کرد با آن که ميزان استقراض به سطحي بي سابقه رسيده است، نسبت بدهي هاي جهاني به توليد ناخالص ملي براي چهارمين چهارماهه متوالي با کاهش مواجه شده است.
دليل اين امر آن است که توليد ناخالص جهاني با افزايش مواجه شده است. اين حقيقت که در حال حاضر درآمد سريعتر از بدهي در حال افزايش است، سبب مي شود راحت تر بتوان بدهي ها را پرداخت کرد.

-آيا بايد نگران بود؟
بسياري از تحليل گران به صورتي خاص درباره اوضاع در چين ابراز نگراني مي کنند، جايي که شرکت هايي که از بانک ها استقراض مي کنند از زمان بحران مالي جهاني به شدت افزايش يافته است. بسياري مي گويند شمار زيادي از اين شرکت هاي چيني پول هاي ناشي از استقراض را هدر مي دهند و خطر بي ثباتي مالي را در دومين اقتصاد بزرگ جهان افزايش مي دهند.