سدهای تشنه، زهر چشم خشکسالی در فارس

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، مرکز فارس، استان فارس با داشتن اقلیم خشک و نیمه خشک بیش از ۱۰ سال است که با مشکل کم آبی دست و پنجه نرم می‌کند. جدیدترین آمار‌ها حاکی از جولان خشکسالی و کاهش ذخایر سد‌های این استان است.

عبدالکریم جامع مدیرکل هواشناسی فارس می‌گوید: میانگین بارندگی سال زراعی جاری استان تا امروز بیست و سوم فروردین، ۹۵ و هفت دهم میلی متر است که این میزان نسبت به مدت مشابه پارسال که ۳۷۷ میلی متر بوده، ۷۵ درصد کاهش داشته است.
محمد جعفر ناظم السادات رئیس مرکز پژوهش‌های علوم جوی و اقیانوسی دانشگاه شیراز می‌گوید: وضعیت ذخائر آبی قرمز است و شرایط مطلوبی ندارد.
مدیر عامل شرکت آب منطقه‌ای فارس می‌گوید: بارش‌هایی که تاکنون در این استان اتفاق افتاده نشان می‌دهد سال آبی جاری کم بارش‌ترین سال نیم قرن اخیر فارس است.
وی، بدترین وضعیت کم آبی کشور را در استان فارس اعلام می‌کند و می‌گوید: متوسط بارندگی در استان حدود ۹۴ و ۴ دهم میلی متر است که نسبت به میانگین بلند مدت (۴۹ سال گذشته) حدود ۶۷ درصد کاهش داشته است .
دهقانی، مجموع آب قابل بهره برداری از ۹ سد در حال بهره برداری استان را ۷۶۴ و نیم میلیون مترمکعب اعلام می‌کند و می‌گوید: در سد‌های ملاصدرا، سلمان فارسی، تنگاب فیروزآباد، رودبال و چشمه عاشق ۷۶۴ و نیم میلیون متر مکعب آب قابل برداشت وجود دارد که از این میزان حدود ۶۳۳ میلیون متر مکعب در سد سلمان فارسی ذخیره است.
مدیر عامل شرکت آب منطقه‌ای فارس می‌گوید: سد‌های ایزدخواست، سیوند و خسویه در این استان نه تنها هیچ آبی برای برداشت ندارند بلکه بیش از حد مجاز از آن‌ها برداشت شده و ذخیره این سد‌ها منفی شده است.
وی با بیان اینکه ذخیره سد‌های استان تا امروز وضعیت شکننده‌ای را نشان می‌دهند، می‌افزاید: بر اساس این آمار سد ملاصدرا سه و نیم میلیون متر مکعب و سد درود زن دو میلیون متر مکعب قابلیت برداشت دارد؛ این دو سد در مجموع باید ۴۰ میلیون متر مکعب قابلیت برداشت داشته باشند تا آب شرب مردم شیراز و مرودشت و روستا‌های اطراف در تابستان  تامین شود.
همتی کارشناس محیط زیست استان فارس می‌گوید: در حال حاضر تمام تالاب‌های استان هم ازجمله دریاچه کافتر، پریشان، ارژن، کمجان، بختگان و تشک خشک شده اند.
ارجمند کارشناس و مدیر روابط عمومی آب منطقه‌ای فارس می‌گوید: وقوع خشکسالی‌های مستمر از سال ۱۳۸۶ تاکنون، تغییر اقلیم، تغییر الگوی بارش‌ها و برداشت بی رویه آب، از جمله دلایل عمده کاهش جریانات ورودی به سد‌ها بوده است.
وی، از عوامل بسیار مخرب منابع آب را، چاه‌های غیرمجاز اعلام می‌کند و می‌افزاید: در فارس بیش از ۷۴ هزار چاه مجاز وجود دارد که پارسال دو هزار و ۳۰۰ حلقه چاه غیر مجاز، در این استان پر و مسلوب المنفعه شد .
ارجمند با بیان اینکه فارس به عنوان قطب کشاورزی کشور محسوب می‌شود و حدود ۷۰ نوع محصول در این استان تولید می‌شود، تاکید می‌کند: مسدود کردن چاه‌های غیر مجاز، مدیریت بهینه مصرف آب در این حوزه‌ی کشاورزی، تغییر الگوی کشت و استفاده از آبیاری نوین به جای غرقابی می‌تواند در غلبه بر مشکل بی آبی تأثیر بسزایی داشته باشد.
وی با اشاره به اینکه برنج یکی از محصولات پر آب بر است و استان فارس قطب تولید برنج جنوب کشور محسوب می‌شود، برای مقابله با مشکل کم آبی امسال به هیچ وجه نباید بگذاریم برنجی در استان کشت شود.
رحیمی مدیر جهاد کشاورزی مرودشت با بیان اینکه، کشت‌های پرآب بر در این شهرستان به دلیل خشکسالی مدیریت خواهند شد، می‌گوید: محصول برنج در این شهرستان، به ویژه در بخش کامفیروز و درودزن به علت نیاز آب بالا، با روش تناوبی کشت می‌شود.
داریوش طهماسبی مدیر جهاد کشاورزی نی‌ریز می‌گوید: توسعه آبیاری نوین به‌منظور افزایش بهره‌وری و صرفه‌جویی آب، گسترش کشت‌های گلخانه‌ای به‌ویژه برای محصولات سبزی و صیفی، کشت و توسعه گیاهان با نیاز آب کم مانند زعفران و آنغوزه، استفاده از ارقام کم آب بر در زراعت و باغ مانند محصول گل‌رنگ و استفاده از پایه‌های مقاوم در باغبانی، از مهمترین برنامه‌های جهاد کشاورزی این شهرستان برای مدیریت کمبود آب است.
دهقانی، مدیر عامل شرکت آب منطقه‌ای فارس شهروندان را به صرفه جویی و رعایت الگوی مصرف آب دعوت می‌کند و از آن‌ها می‌خواهد همچنان صرفه جویی درمصرف آب را در زندگی خود سرلوحه قرار دهند و آن را به عنوان یک فرهنگ به فرزندان خود منتقل کنند.
سهرابی مدیرکل صدا و سیمای مرکز فارس با اشاره به نقش رسانه ملی در زمینه فرهنگسازی مصرف بهینه آب در سال‌های اخیر می‌گوید: تاکنون رسانه ملی در این استان برنامه‌های متعدد و متنوعی درخصوص صرفه جویی در مصرف آب تهیه و پخش کرده است و همچنان به عنوان یک دغدغه به آن می‌پردازد.
طی هفته‌های اخیر، نگرانی‌ها در خصوص وضعیت آب و تداوم خشکسالی‌ها در شیراز و فارس، افزایش یافته است.
با توجه به استمرار روند خشکسالی‌ها و ادامه‌ی روند کاهشی حجم ورودی به سدها، چاره‌ای جز اتخاد سیاست‌های مدیریت بهینه مصرف و کاهش مصارف آب به خصوص در بخش کشاورزی وجود ندارد.
افت سطح آّب در مخازن سد‌ها و کاهش شدید بارندگی، چشم و دل‌ها را بیش از هر زمانی متوجه آسمان کرده تا شاید نزول رحمت الهی، زمینه بهبود شرایط نامساعد کنونی را فراهم کند.

فریبا غلامی