حملات موشکی به سوریه؛ نقش رسانه های غربی

وزارت امور خارجه روسیه امروز با صدور بیانیه ای در واکنش به حمله هوایی آمریکا به سوریه اعلام کرد رسانه های غربی در قبال حمله نظامی به سوریه مسئول هستند زیرا این حمله بر اساس گزارش های آنها صورت گرفت. این تعبیر به صورت دقیق تر در اظهارات سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه نيز بیان شده است. وی اعلام کرد: بخشی از مسئولیت حمله نظامی به سوریه، متوجه رسانه های غربی است.­
این اظهارات بخصوص از این جهت اهمیت دارد که اساس این تهاجم نظامی بر اساس ادعاهای «تایید نشده» مقامات غربی و پوشش خبری گسترده رسانه های آنها صورت گرفته است: ادعاي "حمله شیمیایی ارتش سوریه به دوما". البته می توان گفت این رویکرد رسانه ای پیش از این با اتهام تایید نشده دیگري، یعنی «دست داشتن مسکو در قتل یک جاسوس روسی در انگلیس» شروع شد.
با اين حال به نظر می رسد اظهارات لاوروف فراتر از این مطلب باشد زیرا رسانه همواره مهمترین بازوي دیپلماسی است. سه بازوی دیپلماسی عبارت است از: مواضع رهبران سیاسی، پوشش رسانه ای و تحرکات نظامی است. البته این زمانی است که نظامی گری خود هدف نباشد بلکه در پی اهداف دیپلماتیک باشد. گاهی جنگ هدف است و دیپلماسی و رسانه در خدمت نظامی گری اما گاهي ديپلماسي هدف است و نظامي گري و رويکرد رسانه در خدمت ديپلماسي.
بنابراین چه آمریکا در پی اقدام نظامی تمام عیار در سوریه باشد -که شواهد این ایده را رد می کند - و چه درپی بهره برداری دیپلماتیک از یک سلسله اقدامات محدود نظامی در سوریه باشد - که شواهد این دیدگاه را تایید می کند- به هر حال رسانه بخشی از این فرایند است.
با توجه به این مطلب به نظر میرسد سخن گفتن وزیر خارجه روسیه از نقش رسانه های غربی در تشویق حملات نظامی دیشب به سوریه توضیح واضحات است، اما این گونه نیست. حمله موشکي ديشب تنها بر اساس چند خبر و ارزیابی رسانه ای «تایید نشده» صورت گرفت، حمله ای که می تواند ابعاد و جوانب گسترده داشته باشد و امنيت منطقه و جهان را به صورت جدي تهديد کند.
در روزهای اخیر و پس از این که روسیه و ایران درباره عواقب و پيامد هاي تهدیدات نظامی آمریکا و متحدان اروپایی اش هشدار دادند و حتی برخی مقامات روسی از هدف گرفتن موشکها و محل هایی که این موشک ها از آنجا شلیک می شود خبر دادند، بسیاری از صاحب نظران درباره پیامد های خطیر و غیر قابل کنترل اقدام نظامی بر ضد سوریه هشدار داند.
همواره وقتی حملات نظامی که ابعاد گسترده ای انسانی و غیر انسانی دارد صورت می گیرد این تنها کشورها و مقامات کشورها هستند که هدف نقد و اعتراض ها قرار می گیرند و هیچ گاه از نقش رسانه ها در زمینه سازی این حملات سخن به میان نمی آيد. چنانچه در بیانیه صبح امروز ائتلاف ضد جنگ که پس از حملات هوایی آمریکا به سوریه منتشر شد آمده است: «دولت ترامپ بدون هیچ مجوز قانونی و در نقض آشکار قوانین بین المللی، حملات جنایتکارانه خود را علیه مردم سوریه، با بزرگترین ناوگان نیروی دریایی از جمله ناوهای هواپیمابر و زیردریایی های هسته ای از زمان تهاجم نظامی سال 2003 به عراق آغاز کرده است . ترامپ و حملات جنایتکارانه پنتاگون به سوریه همه ما را در معرض خطر قرار داده است. زمان آن فرا رسیده است تا مخالفت شدید خود را با حملات نظامی به سوریه و نیز جنگ های بی پایان آمریکا اعلام کنیم.»
به نظر ميرسد سخن گفتن از رسانه ها -بخصوص رسانه هايي که بر اساس اطلاعات تاييد نشده بر طبل جنگ زده اند- به عنوان بخشی پروژه اقدام نظامی دیشب در سوریه، به نوعی جلب کردن توجه افکار عمومی جهان به نقشی است که رسانه ها می توانند در تهدید امنيت جهان داشته باشند. بخصوص اینکه اخبار و گزارش هاي رسانه ای حکایت از این دارد که قبل و بلافاصله پس از حملات دیشب به سوريه احساسات ضد جنگ و انتقادها و اعتراض هاي مردمي بر ضد نظامي گري آمریکا و متحدان اروپایی اش بر ضد سوريه کلید خورده است.
بر اساس برخي گزارش ها امروز صبح صدها نفر از قشرهای مختلف مردم، صلح طلبان و فعالان حقوق بشر با تجمع مقابل دفتر نخست وزیر انگلیس در لندن ، مخالفت خود را با سیاست های جنگ افروزانه امریکا ، انگلیس و فرانسه فریاد زدند. بر اساس اين گزارشها همچنين ساعاتي پيش معترضان در برابر کاخ سفید تجمع کرده و علیه حمله نظامی آمریکا به سوریه تظاهرات کردند.
«ائتلاف ضد جنگ» در آمريکا نيز در بيانيه اي که پس از حملات هوایی ديشب به سوریه منتشر کرد اعلام کرد "تظاهرات اعتراض آمیز به حملات نظامی آمریکا به سوریه روز شنبه در شهرهای آتلانتا، دالاس ، دیترویت و واشنگتن دی سی و روز یکشنبه پانزده آوریل در شهرهای نیویورک ، اوکلند ، مینیاپولیس و دها شهر دیگر در سراسر امریکا برگزار می شود.
بر اساس ارزيابي ياد شده چه خوب است در اين اعتراضات ضد جنگ، به نقش رسانه ها در جنگ افروزي نيز اشاره شود.

----------------------------------------
عبدالرضا خليلي