کالای ایرانی در دو راهی رونق و بی‌مهری

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صداوسیما؛ از ملی شدن صنعت نفت ایران چیزی حدود ۶۷ سال می‌گذرد، اگرچه جلوگیری از ادامه دست اندازی استعمارگران به طلای سیاه ایران خود یک موفقیت انکارناپذیر است، اما استقلال واقعی زمانی شکل می‌گیرد که در تعمیر، نگهداری و تولید تجهیزات این صنعت بزرگ و راهبردی به استقلال و خودکفایی برسیم.

این استقلال ممکن نبود تا زمانی که درهای واردات به رویمان بسته شد. از نخستین ماههای پیروزی انقلاب اسلامی دیوار تحریم ها به تدریج اطراف سرزمین وسیعمان کشیده شد. آنها که کمر به نابودی اقتصاد متکی بر نفت ایران بسته بودند اما تصور نمی کردند آنچه را از فروشش به ما اغماض کردند، خود سازنده اش شویم و این خود شد مصداق مثل عدو شود سبب خیر.

حالا 4 دهه از ایستادگی و ایستادنمان می گذرد. تلاشمان در این 40 سال به ثمرنشسته، به گواه وزارت نفت حالا ساخت 80 درصدی تجهیزات صنعت نفت بومی شده و در این بین این مهندسان، صنعتگران و سرمایه گذاران داخلی بودند که مانع شدند لحظه ای شیر شریان تولید و صادرات نفت ایران بسته شود.
از آن روزهای دشوار و سخت که شرکتهای چند ملیتی تنهایمان گذاشتند سالهاست می گذرد، حالا بیش از 3 هزار شرکت خصوصی تجهیزات نفتی، گازی و پتروشیمیایی تولید می کنند، مجموع شرکتهای پارس رگولاتر یکی از همین شرکتهاست. تولیدکننده ای که به گفته محمد داورپناه مدیر کارخانه انواع صافیها و فیلترها مانند استرینرهای تحت فشار بالا، کارتریج فیلترها، فیلترهای فلزی، پلیمری را در سه کارخانه تولید می کند و از معدود سازندگان مورد تایید وزارت نفت محسوب می شود.
فقط یکی از اقلام تولیدی این شرکت رگولاتور گاز مایع است که در حال حاضر 20 کشور جهان از جمله کشورهای قاره سبز وارد کننده آن است.
حسین شیرطوانی می گوید: آنقدر کیفیت محصولمان بالاست که اروپاییها سالهاست اقدام به واردات آن می کنند و از همین یک قلم سالی 2 میلیون دلار درآمد داریم.
امتحان پس داده است، در این سالها که طوفان تحریم بر پرچم صنعت نفت کشورمان وزیدن گرفت شرکتهایی از این دست مانع زمین گیر شدنش شدند. پارس رگولاتور دستکم 30 سال است عصای دست ابر صنعت ایرانی شده است.
احمد طهماسبی معاون مدیر عامل این مجتمع تولیدی از سوابق همکاری و قراردادی پارس رگولاتور می گوید با ابر شرکتهای نفتی، گازی، پتروشیمیایی و حتی نیروگاهی کشور از جمله مپنابویلر، شرکت صنایع معدنی و فلزی خلیج فارس، کالای نفت تهران، کالای پتروشیمی، پتروشیمی های خراسان، اروند و تندگویان، ماشین سازی اراک، شرکت نفت و گاز مارون، گاز سوزان، پالایش نفت بندرعباس، آبادان، اصفهان و شازند اراک، آذرآب، لوله و مخابرات ایران، مناطق نفتخیز جنوب، نفت و گاز گچساران، مجتمع گاز پارس جنوبی، هواپیماسازی ایران.
در حال حاضر بیش از 300 صنعتگر بومی با رعایت آخرین استانداردهای بین المللی،تاکنون 2 هزار نوع قطعه در این مجتمع تولید و در صنایع یاد شده، نصب شده است.
اما این همه قصه نیست، نیمه دیگر آن قصه پرغصه تولیدکننده ایرانی است. در روزهایی که هم تولید و هم صادرات نفتمان به اوج رسیده و در روزهایی که رونق دوباره بر این صنعت با سابقه روی خوش نشان داده، اما دغدغه داریم، دغدغه تولید داخل.
اگر بپذیریم جلوگیری از واردات کالاهای دارای مشابه داخلی، یکی از راهکارهای کلیدی حمایت واقعی از تولید داخل و رونق آن است و دولت های دهم و یازدهم مصوبات متعددی در این زمینه داشته اند و بارها مقام معظم رهبری هم بر این موضوع تاکید کرده اند اما در صحنه عمل همچنان این مصوبات دولت دور زده می شود و واردات کالاهای مشابه داخلی در بخش های مختلف ادامه دارد.
اینگونه دور زدن داخلیها را براحتی در اقلام پر مصرف صنعت نفت دید. با توجه به سوابق متعدد این شرکت داخلی و دانش بنیان در زمینه ساخت محصولات مورد نیاز صنایع بزرگ کشور، اما به دلایل نامعلوم و حتی معلوم هنوز واردات از کشورهای دیگر به ویژه چین و کره جنوبی در دستور کار برخی پیمانکاران است.
داور پناه با انتقاد از وضعیت موجود می گوید: قطعات مورد نیاز صنعت نفت در زمان تحریم ها به کشور ما داده نمی شد، بناچار ساخت آن را به سازندگان داخلی واگذار کردند، حالا که ما با سرمایه گذاری انبوه، زیرساختهای لازم را فراهم کردیم و فناوری تولید را به دست آوردیم، به فراموشی سپرده می شویم. نتیجه آن فعالیت با 25 درصد ظرفیت تولید است.
در روزهایی که می خواهیم توان بالقوه را بالفعل و پای فناوری خارجی را به کشور باز کنیم، در روزهایی که قراردادهای جدید می بندیم و به فرداهای نزدیک امیدواریم، تولیدکننده ایرانی با نگاه غریبه پسندی کارفرمای داخلی دست و پنجه نرم می کند.
سودابه رضایی مدیر فروش و بازرگانی شرکت معتقد است: در طرح ها آنجا که طراحی با کره ایها و اروپاییها بود، از اتصالات و شیرآلات خارجیها استفاده کردند، حالا که ما توان طراحی و ساخت پالایشگاهها را داریم از شیرآلات و اتصالات با کیفیت تولید داخل استفاده نمی کنند؟
حسین نصیری مدیر کارگاه هم از استانداردهای دوگانه اینگونه پیمانکاران گله دارد. او می گوید از من کالای با کیفیت اروپایی اما زیر قیمت چینی می خواهند، چطور می توان اینگونه تکالیف را عملی کرد؟
طهماسبی معاون مدیر عامل اما از واقعیاتی دردناکتر پرده بر می دارد. به گفته او به ما میگویند کیفیت محصول شما خوب است اما باید قیمتتان را زیر قیمت محصولات چینی برسانید و با این که ما قبول می کنیم باز هم در خرید مردد هستند.
او همینطور می گوید: فاجعه بارتر این است که پول خارجیها حین عقد قرارداد به آنها پرداخت می شود اما در مواجهه با تولیدکنندگان داخلی ابتدا ما باید محصول را تحویل دهیم و بعد از یکسال و اندی دوندگی شاید به اصل پولمان برسیم، در این فضا تولیدکننده داخلی با کمبود نقدینگی و رکود تولید مواجه می شود.
و این همه در حالی است که شرکت همچنان در صدد توسعه فعالیتهای خود است.
به گفته حمید روحانی قائم مقام مدیرعامل فقط برای تولید یک نوع تیوب فلزی پرمصرف که سالانه 15 میلیون دلار ارز برای وارداتش صرف می شود، زمین مناسبی خریداری و تقاضای تسهیلات ارزی 4 میلیون دلاری از بانک صنعت و معدن ارائه شده، اما متاسفانه برای تامین این میزان نقدینگی مکرر به درهای بسته می خوریم، حال آن که با راه اندازی این واحد تولیدی هم سالانه از مقادیر زیادی خروج ارز جلوگیری و هم دستکم حدود 1000 نفر مستقیم و غیرمستقیم اشتغالزایی می شود.
با این وصف می توان اینگونه گفت: کالای ایرانی در دو راهی رونق و بی مهری؛ وقتی دل بعضی ها با کالای خارجی است اما زبانشان با کالای وطنی می چرخد.
حال با توجه به قوانین متعدد بالادستی از جمله سیاستهای اقتصاد مقاومتی و قانون حمایت از مصرف حداکثری از تولید داخل به نظر می رسد باید در سالی که به شعار حمایت از کالای ایرانی مزین است اقدامی عاجل و جدی کرد.
انتظار می رود مسئولان وزارت صنعت، معدن و تجارت و همچنین وزارت نفت در دولت دوازدهم با پیگیری جدی تر و سریع تر محصولات وارداتی برغم توان داخلی تولید، مانع تداوم اینچینی واردات شوند.
ورود دقیق تر نهادهای دولتی در کنار نهادهای نظارتی به این پرونده و پرونده های مشابه به کشف رویه های دارای مشکل و سوء جریانات در نادیده گرفتن توان داخلی و همچنین جلوگیری از تکرار آن کمک زیادی خواهد کرد.