یک جانبه گرایی و پاییز احتمالی دولت ترامپ

برخی ناظران معتقدند مواضع سیاستمداران اروپایی در زمینه برجام در نهایت با مواضع شرکتهای اروپایی همسو خواهند شد. اما یک جانبه گرایی آمریکا ممکن است سبب شود پاییز زود هنگام سیاست های بین المللی دولت ترامپ فرا رسد.
مسئولانی از انگلیس و فرانسه و آلمان و چین و روسیه در وین تلاش کردند با معاون وزیر خارجه ایران به راهبردی دست یابند تا این توافق را حفظ کنند. اما ناظران معتقدند این تحرکات سودی ندارد چرا که شرکتهای بزرگ اروپایی عزم خود را برای خروج از بازار ایران جزم کرده اند و این واقعیتی است که اقدام اروپایی ها را در فعالسازی قانون «حجم» که به شرکتهای اروپایی امکان می دهد به تحریمهای آمریکا پایبند نباشند خنثی می کند و باعث می شود این اقدام آنها هیچ سودی نداشته باشد. آنها همچنين معتقدند مواضع سیاستمداران اروپایی در نهایت با مواضع شرکتهای اروپایی همسو خواهد شد یعنی امکان ندارد آنها منافع خود را در سبد بازار ایران قرار دهند و فعالیتهای خود را در بازارهای بزرگتر و با اهمیت تر تهدید کنند و این بدان معناست که آروزهای ایران برای مقابله با تنش آفرینی آمریکا از طریق امیدواری به هم پیمانان اروپایی شاید به یأس تبدیل شود و ایران بازنده شود.
این مطلب صحیح است اگر آمریکا نیز خواهان فروپاشی برجام باشد. اما اگر خواسته کاخ سفید - چنانچه بارها مقامات امريکايي به آن اذعان کرده اند - نیز تشدید فشار بر سیاست های موشکی و منطقه ای ایران همزمان با حفظ برجام باشد در این صورت آمریکا نیز فرصت هایی را برای اروپا فراهم می کند تا با دادن امتیازاتی، تهران را متقاعد کنند در برجام بماند. اما این تنها یک روی سکه است.
روی دیگر سکه این است که رویکرد سخت گیرانه و یک جانبه گرایی دولت ترامپ محکوم به شکست است. دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا اعلام کرده نشست مهم وی با کیم جونگ اون رهبر کره شمالی ممکن است همچنان به قوت خود باقی باشد. ترامپ این سخنان را یک روز پس از آن بیان کرد که خبر از لغو این دیدار -که قرر بود روز دوازدهم ماه ژوئن در سنگاپور برگزار شود - داده بود.
در وهله نخست به نظر میرسد ترامپ با مواضع ضد و نقیض خود سعی می کند اهرم فشار بر پیونگ یانگ را تقویت کند اما شاید عقب نشینی ترامپ به خاطر این باشد که مشت محکم وی به سنگ خورده است.
در روز هاي اخير مقامات کره شمالی در واکنش به زياده خواهي هاي آمريکا مطالبی بیان کردند که به منزله منتفی بودن گفتگوها با آمریکا بود. آنها معاون رئیس جمهور آمریکا را مترسک سیاسی توصیف کردند و از جنگ هسته ای سخن گفتند.
مخالفان رئیس جمهور آمریکا تلاش های او را برای مذاکره با رهبر کره شمالی یک اقدام آماتوری می دانند. به گزارش امروز الجزیره انگلیسی آنها می گویند هنر دیپلماسی در مقایسه با هنر دستیابی به توافق به شدت دشوارتر است. روز پنجشنبه، یک دموکرات بلندپایه در مجلس نمایندگان آمریکا در ارتباط با لغو دیدار ترامپ با رهبر کره شمالی صحبت کرد. ­نانسی پلوسی رهبر اقلیت در مجلس نمایندگان آمریکا گفت: "ما نامه رئیس جمهور را مشاهده کردیم. مضحک است."
دیروز نیز مجلس نمایندگان آمریکا به اتفاق آراء و با حمایت هر دو حزب دموکرات وجمهوریخواه، الحاقیه قانون دفاع ملی 2018-2019 را به تصویب رساند که به صراحت اعلام می کند کنگره آمریکا در حال حاضر، استفاده از نیروی نظامی علیه ایران را تایید نمی کند. هر چند با توجه به ظرفیت های نظامی و منطقه ای ایران تهدید نظامی تهران به نظر شوخی میرسد اما این قانون صراحتا صلاحیت ترامپ و "کابینه جنگ" وی را بر تصمیم گیری های حیاتی زیر سوال می برد.
پایگاه اینترنتی جی استریت دیروز در توضیح انگیزه های ترامپ از این قانون نوشت: "رئیس جمهور آمریکا و "کابینه جنگ" وی اکنون در حال تشدید تنش ها و سوق دادن کشور در مسیر یک درگیری دیگر در خاور میانه هستند. با توجه به چنین فاجعه بالقوه ای، ضروری است که کنگره علنا علیه آن موضع گیری کند، همان گونه که امروز چنین موضع گیری را انجام داد."
رئیس جمهور آمریکا اخیرا توافق هسته ای ایران را نقض کرد و از آن خارج شد.
از زمان تصمیم رئیس جمهور آمریکا به خروج از توافق هسته ای ایران، و بار دیگر در پی اقدام هفته کنونی مایک پمپئو وزیر خارجه آمریکا در تعیین ضرب الاجل در قبال ایران، جی استریت از کنگره آمریکا درخواست می کند تا به وظیفه خود بر اساس قانون اساسی عمل ، نقش مهار کننده رئیس جمهور را ایفا کند، و مانع سقوط کشور ما به ورطه یک جنگ پرهزینه و خونین دیگر شود. این الحاقیه –که توسط کیت الیسون نماینده دموکرات ایالت مینه سوتا، باربارا لی نماینده دموکرات ایالت کالیفرنیا، رو خانا نماینده دموکرات ایالت کالیفرنیا، جن شاکوفسکی نماینده دموکرات ایالت ایلینوی، جیم مک گاورن نماینده دموکرات ایالت ماساچوست، و والتر جونز نماینده جمهوریخواه ایالت کارولینای شمالی ارائه شد- به اتفاق آراء تصویب شد و این اقدام یک امر ضروری شمرده می شود. تصویب این الحاقیه، گامی مثبتی در مسیر صحیح خوانده شده است.

-------------------------------------------------
عبدالرضا خليلي

­