دیپلماسی فرهنگی موفق‌تر از هر دیپلماسی دیگری

به‌ گزارش خبرگزاری صدا و سیما به نقل از روابط عمومی سازمان میراث فرهنگی، نشست خبری نمایشگاه «باستان‌شناسی و هنر سرزمین هلند به‌روایت موزه درنتس»، امروز سه‌شنبه ۱۰ مهر با موضوع برگزاری و افتتاح این نمایشگاه در عصر امروز در محل موزه ملی ایران برگزار شد.

این نشست خبری با حضور هری توپان مدیر موزه درنتس، کیس بیجل معاون استاندار درنته هلند، محمدحسن طالبیان معاون میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی، جبرئیل نوکنده مدیر موزه ملی ایران و محمدرضا کارگر مدیرکل امور موزه‌ها و اموال منقول فرهنگی تاریخی برگزار شد.

جبرئیل نوکنده مدیر موزه ملی ایران در ابتدای این نشست خبری در سخنانی به تشریح این نمایشگاه پرداخت و گفت: به‌دنبال تفاهم‌نامه بین دو موزه‌ایران و هلند مبنی بر برگزاری نمایشگاه متقابل، ابتدا موزه ملی ایران با ۱۹۶ شیء نمایشگاهی را در هلند برگزار کرد و اکنون این نمایشگاه که شامل آثار تاریخی هلند است در تهران برگزار می‌شود.

وی افزود: از ۲۷ خرداد که ما نمایشگاهی را در موزه درنتس برگزار کردیم تا امروز زمان زیادی نمی‌گذرد و این نشان می‌دهد که دو موزه عزم جدی برای برگزاری نمایشگاه به‌صورت متقابل دارند و این نوید را می‌دهیم که یک نمایشگاه بسیار خوبی برگزار خواهد شد.

نوکنده گفت: نمایشگاه از سه بخش باستان‌شناسی، سفال قرن ۱۹ و گالری تابلو‌های نقاشی قرن ۱۹ است و قدیمی‌ترین آثار این نمایشگاه مربوط به ۵۰ هزار سال پیش است.

وی افزود: این نمایشگاه دارای کاتالوگ دوزبانه است و مبلغ ورودی برای این نمایشگاه ۵ هزار تومان در نظر گرفته شده است.

نوکنده گفت: در روز‌های دوشنبه این نمایشگاه تعطیل است و در سایر ایام هفته هم‌زمان با ساعت فعالیت موزه ملی ایران در ساعات ۹ الی ۱۷ میزبان علاقه‌مندان است.

*عبور از تنش‌های سیاسی با دیپلماسی فرهنگ

هری توپان مدیر موزه درنتس نیز در این نشست خبری با ابراز خرسندی از برگزاری نمایشگاه‌های متقابل بین ایران و هلند گفت: خوشبختانه چندی پیش نمایشگاهی از آثار ایران در هلند برگزار شد که متقابل آن نیز این نمایشگاه در ایران در حال برگزاری است و خوشحالم که بگویم نمایشگاه ایران در هلند یک تجربه موفق بود و صددرصد رضایت‌بخش برگزار شد و حدود ۷ هزار نسخه کاتالوگ از این نمایشگاه منتشر شد که همه آن‌ها به فروش رسیده است.

وی افزود: این کلکسیون و آثاری که قرار است در تهران به نمایش گذاشته شود جزو بهترین اشیای تاریخی هلند است و خرسندیم که این اشیا در تهران به نمایش درمی‌آید چراکه قطعاً در دورانی که تنش‌های سیاسی به اوج خودش رسیده است توجه به فرهنگ می‌تواند به همسویی کشور‌ها منجر شود و به صلح و گسترش دوستی در دنیا کمک کند، قبل از این در برخی از کشور‌های دیگر از جمله چین نیز این نمایشگاه را برگزار کرده‌ایم و خوشحالیم که امروز این نمایشگاه در تهران برگزار می‌شود.

توپان در ادامه گفت: «این نمایشگاه دارای سه بخش است و امیدوارم که برگزاری این نمایشگاه دارای نتایج بسیار خوبی باشد و به نزدیکی فرهنگی دو کشور بیش‌ازپیش کمک کند.»

*آماده‌سازی میدان مشق برای برگزاری موزه دائمی کشور‌های مختلف

محمدحسن طالبیان معاون میراث‌فرهنگی سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری نیز در این نشست خبری گفت: خوشحالیم که این نمایشگاه امروز افتتاح خواهد شد، این موضوع پیشنهادی بود که یک سال پیش از سوی مدیر موزه درنتس ارائه شد و بلافاصله گروه‌های متخصص دراین‌باره بررسی این موضوع را آغاز کردند و از ابتدا تلاش داشتیم تا یک نمایشگاه متفاوت باشد.

وی افزود: در گذشته نمایشگاه‌های ما رویکرد یک‌طرفه داشت و نمایشگاه‌های ما در کشور‌های مختلف برگزار می‌شد، اما خوشبختانه در سال‌های اخیر شاهد برگزاری نمایشگاه‌های دوطرفه و متقابل هستیم و تاکنون چند نمایشگاه برگزار شده است.

طالبیان گفت: اعتقاد داریم دیپلماسی فرهنگی می‌تواند نسبت به هر دیپلماسی دیگری موفق‌تر باشد و می‌تواند زمینه صلح را بیشتر از هر نوع دیپلماسی دیگر فراهم کند.

وی افزود: خوشبختانه در حال حاضر همکاران ما در موزه ملی ایران تجربه بیشتری در هر برگزاری نمایشگاه کسب می‌کنند و خوشبختانه با برگزاری هر نمایشگاه شاهد احساس رضایت همگانی از این نوع فعالیت‌ها هستیم.

طالبیان گفت: باید تلاش کنیم که علاوه بر موزه ملی سایر موزه‌های مهم ما در ایران و حتی موزه‌های خصوصی و مجموعه‌های خصوصی ما نیز بتوانند با دنیا همکاری کنند.

وی افزود: تجربه‌ای که در برگزاری نمایشگاه‌های متفاوت اتفاق افتاده است، یک تجربه متفاوت است، به‌عنوان‌مثال در نمایشگاه ایران در هلند روح ایران به نمایش درآمده بود و آثار تاریخی و تصاویر نقاشی و تصاویری از آثار تاریخی ایران مانند بیستون و... به‌خوبی توانسته بود ایران را معرفی کند و هر بازدیدکننده تحت تأثیر این فضای زیبا در نمایشگاه قرار می‌گرفت.

طالبیان در ادامه گفت: نمایشگاهی هم که امروز در تهران افتتاح می‌شود به این علت مهم است که ما بیش‌ازپیش با بخشی از تاریخ اروپا آشنا می‌شویم که در این نمایشگاه یک مومیایی متعلق به ۲ هزار سال پیش به‌نمایش درمی‌آید و یا آثار تاریخی با قدمت ۵۰ هزار سال و نیز تابلو‌های نقاشی زیبا و... می‌تواند باعث آشنایی بیشتر ما با تاریخ هلند شود.

وی افزود: امروز خوشبختانه در مرحله‌ای هستیم که برخی از کشور‌ها برای ایجاد موزه دائمی در ایران تمایل دارند و ازاین‌رو در حال تلاش برای آماده‌سازی برخی از اماکن مانند میدان مشق برای اجرای این مهم هستیم که این اعلام آمادگی و تمایل نشان‌دهنده دیپلماسی موفق ایران در حوزه فرهنگ است.

کیس بیجل معاون استاندار درنته هلند نیز در این نشست خبری در سخنانی گفت: ما به آزادی فرهنگی موزه‌ها اعتقاد داریم و خوشحالم که آثاری از موزه درنتس در مهد تمدن یعنی ایران به نمایش گذاشته می‌شود.

وی با مهم ارزیابی کردن همکاری موزه ملی ایران و موزه درنتس هلند افزود: زمانی که از من برای همراهی با این آثار تاریخی در سفر به ایران و برپایی نمایشگاه در موزه ملی ایران دعوت شد، بی‌درنگ پذیرفتم و خوشحالم که این نمایشگاه امروز در تهران گشایش می‌یابد و امیدوارم که بازدیدکنندگان زیادی از این نمایشگاه بازدید کنند.

وی گفت: سیاست امری است پیچیده و اگر سیاست نتوانسته است موفقیت‌آمیز باشد و عملکرد موفقی داشته باشد شاید فرهنگ بتواند در این حوزه نقش خوبی را ایفا کند.

*استقبال هلندی‌ها از نمایشگاه ایران

بخش دوم این نشست خبری به پرسش و پاسخ خبرنگاران با مسؤولان ایرانی و هلندی اختصاص داشت که هری توپان مدیر موزه درنتس در پاسخ به سؤالی در خصوص تعداد بازدیدکنندگان از نمایشگاه ایران در هلند گفت: تاکنون ۸۰ هزار نفر از این نمایشگاه بازدید کرده‌اند که ۹۹ درصد بازدیدکنندگان از این نمایشگاه هلندی بودند.

مدیر موزه درنتس هلند در پاسخ به سؤال دیگری در خصوص علت انتخاب ایران برای برگزاری این نمایشگاه نیز افزود: دو سال پیش در شهر بن آلمان از نمایشگاهی از آثار تاریخی ایران بازدید کردم و تحت تأثیر این نمایشگاه قرار گرفتم و در تماس با مسئولان موزه ملی ایران پیشنهاد برگزاری این نمایشگاه را دادم.

وی همچنین به شیوه مدیریت موزه درنتس اشاره کرد و گفت: شیوه مدیریت موزه ما به‌صورت هیأت‌امنایی است و یارانه نیز دریافت می‌کنیم. نیمی از بودجه ما را دولت تأمین می‌کند و نیمی دیگر را نیز خودمان تأمین می‌کنیم.

توپان در پاسخ به سؤال دیگری درخصوص بیمه آثار تاریخی ایران و هلند در دو نمایشگاه متقابل نیز افزود: از طریق یک شرکت بیمه‌ای آثاری که از سوی هلند به ایران ارسال شده است، بیمه شده‌اند.

جبرئیل نوکنده مدیر موزه ملی ایران نیز در پاسخ به سؤالی درخصوص هزینه‌های برگزاری این نمایشگاه و درآمد‌های حاصله از برگزاری این نمایشگاه‌ها گفت: بیمه آثار، حمل‌ونقل هوایی تا فرودگاه امام، کاتالوگ، عکاسی از اشیا و... را موزه درنتس پرداخت کرده است، اما هزینه‌های انتقال اشیا از فرودگاه امام، اقامت مهمانان، ساخت ویترین و فضاسازی نمایشگاه و... از سوی ایران تأمین می‌شود و درآمد‌های حاصل از این نمایشگاه به ایران اختصاص می‌یابد.

وی افزود: درباره نمایشگاه لوور در تهران نیز ما ۷۲۰ میلیون تومان بلیت فروختیم و بانک آینده به‌عنوان اسپانسر هیچ‌گونه هزینه‌ای از ما دریافت نکرد بلکه ۱/۵ میلیارد تومان نیز این بانک برای خرید تجهیزات موزه‌ای به ما کمک کرد، البته برای این نمایشگاه نیز هنوز اسپانسری جذب نشده و به دنبال جذب یک اسپانسر هستیم.

محمدرضا کارگر مدیرکل امور موزه‌ها و اموال منقول فرهنگی تاریخی نیز در ادامه این نشست خبری و در پاسخ به سؤالی در خصوص تبدیل این نمایشگاه فرهنگی به عنوان یک فرصت و رویداد گردشگری نیز گفت: وقتی این نمایشگاه در رسانه‌ها اطلاع‌رسانی می‌شود افراد زیادی برای بازدید از این نمایشگاه علاقه‌مند می‌شوند که به‌عنوان‌مثال در نمایشگاه لوور شاهد تشکیل صف‌های طولانی برای بازدید از این نمایشگاه بودیم.

وی افزود: در خصوص بازدید تور‌های خارجی از این نمایشگاه نیز برنامه‌ریزی‌هایی صورت گرفته است و در برنامه‌های تور‌های ورودی به ایران در نظر گرفته شده است و چون این نمایشگاه تا فروردین سال آینده ادامه دارد می‌توانیم برای بازدید تور‌های خروجی در دو فصل پائیز و زمستان از این نمایشگاه برنامه‌ریزی کرد.

*بی‌تأثیر بودن تحریم‌ها در حوزه فرهنگ

محمدحسن طالبیان معاون میراث‌فرهنگی کشور نیز در پاسخ به سؤالی در خصوص تأثیرات تحریم در برپایی نمایشگاه‌های بین‌المللی گفت: من تغییری احساس نکردم و در حوزه فرهنگی هیچ تغییری نسبت به گذشته ایجاد نشده است و اکنون شاهد درخواست‌هایی در خصوص برگزاری نمایشگاه‌های متقابل هستیم و این نشان می‌دهد افراد فرهنگی در دنیا به توسعه فرهنگ کمک می‌کند، سیاست پیچیده است، اما فرهنگ به نزدیکی کشور‌ها کمک می‌کند و تحریم‌ها تأثیری در برگزاری این رویداد‌های فرهنگی نداشته است.