نيجريه،کشتار شیعیان و عوامل داخلی و بیرونی موثر در آن ( قسمت دوم)

به گزارش سرويس بين الملل خبرگزاري صدا وسيما،مهم ترین عوامل بیرونی کشتار سال های اخیر شیعیان نیجریه ، نشات گرفته از تحریکات کشورهای غربی خصوصا فشار دولت های اسرائیل و عربستان سعودی به دولت نیجریه در تداوم سرکوب و محدودسازی پیروان مذهب اهل البیت (ع) است .

حضور قدرتمند جریان تشیع در نیجریه طی چهل سال گذشته همواره مانعی بزرگ برای سرمایه گذاری سنگین سازمان های وابسته به "رابطه العالم الاسلامیه" که شدیدا درصدد فراگیر ساختن فرقه ضاله وهابیت در این کشور بوده و دلارهای نفتی عربستان را نیز بی دریغ مورد استفاده قرار داده اند بوده است . در واقع سازمان موسوم به "جماعت ازاله البدعه و اقامه السنه" که از دهه 1970 میلادی بازوی اصلی وهابیت و رابطه العالم الاسلامیه در نیجریه بشمار می رود به همراه موسسات تبلیغی وابسته نظیر "جمعیه احیاء منهاج السنه"، "دانشکده دارالکتاب و السنه" و ده¬ها دبیرستان و کالج اسلامی از بدو پیدایش نهضت حرکت اسلامی شمال نیجریه در اوایل دهه 1980 ، این جریان را همواره رقیبی جدی و مقتدر برای خود درنظر گرفته و درصدد بوده است به هر نحو ممکن موجبات تضعیف این نهضت پویا و پرشتاب را فراهم آورد .
اقدامات ضدشیعی"جماعت ازاله البدعه و اقامه السنه"طی نزدیک به چهل سال گذشته عبارتند از :
 

1-احداث مساجد و مدارس اسلامی خاص وهابیت در سرتاسر کشور
 

2-تأسیس سازمان¬ها و مراکز اسلامی وابسته به جریان وهابیت

3-اعطای بورسیه¬های تحصیلی داخل کشور به دانش¬آموزان مسلمان

4-اعزام برخی از دانش¬آموزان مسلمان به دانشگاه¬های عربستان

5-چاپ نشریات و کتب ضدشیعی

6-برپایی مراسم مذهبی و سخنرانی علیه شخص زاکزاکی و پیروان مذهب اهل البیت(ع)

7-توزیع کمک¬های نقدی و جنسی بین شیعیان مستمند ساکن شهرها و روستاهای ایالات مسلمان-نشین ( با هدف       ترغیب آنها در گرایش به فرقه ضاله وهابیت )

8-اجراء برنامه های ضد شیعی در ایستگاه های رادیویی متعلق به خود و شبکه¬های رادیو تلویزیونی محلی

9-تلاش برای تخطئه جایگاه شیعیان و تیره ساختن مناسبات دولت و رهبران شیعی کشور

10-توسعه اندیشه شیعه هراسی در کشور نیجریه

11-تحریک ارتش نیجریه در حمله به مقر اصلی شیعیان در زاریا (2015) توام با ضرب و شتم و دستگیری شیخ زاکزاکی

سياست مخرب عربستان
به موازات این اقدامات،کشور عربستان که یکی از حامیان مالی دولت نیجریه بوده نیز نقش مهمی در تیرگی مناسبات دولت و شیعیان ایفا نموده و حتی در عالی ترین مقامات این کشور نیز تلاش کرده اند در دیدارهای رسمی با روسای جمهور وقت نیجریه اندیشه بدبینی به اعضاء نهضت حرکت اسلامی شمال نیجریه و افزایش جمعیت شیعه را گسترش بخشند . این وضعیت بویژه در هنگام دیدار مقامات بلندپایه جمهوری اسلامی ایران و نیجریه شدت گرفته و معمولا در این گونه موارد دولتمردان عربستان تلاش کرده اند با انجام دیدارهای متقابل با سران نیجریه در مسیر رو به توسعه روابط ایران و نیجریه کارشکنی کنند .

سفارت عربستان سعودی در نیجریه در سال های اخیر بارها و بدفعات مستقیما در مورد گسترش نفوذ شیعیان در نیجریه ابراز نگرانی نموده و سفیر عربستان در این کشور طی سال های اخیر در ملاقات با مسئولان بلندپایه کشوری و لشکری نفوذ فوق‌العاده شیخ ابراهیم زکزاکی در نیجریه را خطری بالقوه برای آینده کشور اعلام نموده است . اقدامات خصمانه سفارت عربستان علیه شیعیان این کشور بدنبال تیرگی شدید روابط جمهوری اسلامی ایران و عربستان در سال 1394 پس از کشته شدن صدها حاجی ایرانی در حادثه منا و اعدام شیخ نمر-که منجر به قطع روابط دو کشور شد- به اوج خود رسید . از این روی بسیاری از تحلیلگران مسلمان نیجریه ای معتقدند در پشت پرده حملات ارتش نیجریه به شیعیان در زاریا ( دسامبر 2015) ، به قتل رساندن نزدیک به یکصد نفر از راهپیمایان اربعین 2016 و کشتار اوایل آبان سال 1397 شیعیان در ابوجا ؛ سفارت عربستان قرار داشته و سفیر عربستان نقش مهمی در تحریک و سازماندهی حملات وحشیانه ارتش علیه شیعیان و تخریب نهادهای فرهنگی و اجتماعی نهضت حرکت اسلامی در زاریا برعهده داشته است . شاهد مسلم این امر نیز پرداخت وامی به مبلغ 200 میلیون دلار از طرف بانک توسعه عربستان به شورای استانداران ایالات شمالی که ریاست آن برعهده استاندار کادونا است ( بلافاصله پس از کشتار زاریا ) می باشد .

نقش صهيونيست ها
در کنار دولت عربستان می توان از تحرکات موذیانه صهيونيست ها در ایجاد فاصله هرچه بیشتر بین دولت نیجریه و شیعیان این کشور یاد کرد . در واقع هرچند نیجریه در سال 1973 و در جریان تحریم نفتی غرب توسط کشورهای اسلامی روابط سیاسی خود را با اسرائیل قطع کرد و اسرائیل نیز در جریان جنگ های داخلی بیافرا از حامیان اصلی جدائی طلبان بیافرا محسوب می شد با این حال از سال 1992 و از زمان ازسرگیری مناسبات سیاسی طرفین ؛ دولت اسرائیل روابط گسترده ای را در عرصه های مختلف همچون پروژه های عمرانی، صنایع نفت و گاز، پتروشیمی، فناوری پیشرفته مخابرات ، ارتباطات و فناوری اطلاعات، توسعه و مدرنیزه کردن کشاورزی و مدیریت آب، صنایع نظامی، با دولتمردان نیجریه آغاز کرده است به گونه ای که در حال حاضر ده ها شرکت اسرائیلی در بخش های مختلف اقتصادی، صنعتی، ساختمان سازی،کشاورزی و نظامی نیجریه فعالیت دارند . علاوه بر آن اسرائیل در راستای سیاست توسعه مناسبات امنیتی خود با نیجریه و مقابله با گروه های همسو با جمهوری اسلامی ایران در منطقه غرب آفریقا بویژه شیعیان نیجریه ، در این کشور سرمایه گذاری های سنگینی انجام داده که این وضعیت در دوره ریاست جمهوری گودلاک جاناتان رئیس جمهور سابق نیجریه و بوهاری رئیس جمهور کنونی به اوج خود رسیده است.
دولت نیجریه نیز تحت تاثیر القائات موساد از اواخر دهه 2000 میلادی رویه کاملا خصمانه ای را در مقابل شیعیان و شخص شیخ زاکزاکی اتخاذ نمود به گونه ای که پلیس و نیروهای امنیتی فعالیت های نهضت حرکت اسلامی را به شدت تحت نظر گرفته و از اواخر سال 2012 میلادی ارتباطات مجازی شیعیان نیجریه با شیعیان کشورهای خاورمیانه از جمله ایران ، عراق و لبنان تحت نظارت شرکت پیشرفته مخابراتی اسرائیلی البیت سیستم ( دست اندرکار در امور مخابرات ، هوافضا ، جنگ افزار و فناوری اطلاعات ) قرار گرفت .

این شرکت مخابراتی که براساس قرارداد منعقده با دولت نیجریه عهده دار رصد و پایش تمامی ایمیل های ارسالی و دریافتی از نیجریه به کشورهای ایران ، عراق ، لبنان و سایر کشورهای خاورمیانه می باشد اقدامات شیعیان و اعضاء حرکت اسلامی شمال نیجریه را نیز بطور خاص تحت نظر داشته و بسیاری از اخبار محرمانه مربوط به ارتباطات شیعیان با سازمان ها و مراکز فرهنگی دینی در جمهوری اسلامی ایران را به دستگاه امنیتی نیجریه ارائه می نماید.

به موازات آن موج دستگیری شیعیان و اعمال محدودیت علیه فعالیت های حرکت اسلامی تحت تاثیر گزارشات این شرکت اسرائیلی همچنان ادامه دارد . جالب اینجاست که رئیس ستاد مشترک ارتش نیجریه در اوایل سال 2015 میلادی و پیش از قتل عام خونبار شیعیان زاریا طی سفری به اسرائیل با برخی مقامات موساد و ارتش اسرائیل جلسات مهم و مخفیانه ای برگزار کرد که ظاهرا در طراحی سناریوی حمله به منزل شیخ و موسسات فرهنگی آموزشی حرکت اسلامی در شهر زاریا موثر بوده است.

=====================

نويسنده:امیربهرام عرب احمدی، کارشناس و مدیر گروه مطالعات جنوب آفریقا، دانشگاه تهران.