راه برون رفت از مشکلات صندوق‌های بازنشستگی

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، عبدالرضا مصری با حضور در برنامه تیتر امشب درباره ساز و کار صندوق های بازنشستگی گفت: تنها راهکار وابستگی به دولت نیست بلکه باید مشخص شود نوع وابستگی به دولت چگونه است و آیا صندوق هایی که از نظر ساختاری به دولت وابستگی ندارند از مشکلات مصون هستند؟ آنچه اتفاق افتاده این است که همه عواملی که موجب نابودی صندوق ها هستند همان عواملی هستند که اگر حذف شوند صندوق ها پایدار خواهند شد و اگر صندوق پایدار شود وابستگی به دولت قطع می شود.
او افزود: دولت ها و حاکمیت ها در مواقع مختلف قوانینی را به بیمه تحمیل می کنند، محاسبات را به هم می ریزند. در صورتی که بپذیریم بیمه یک صنعت است و باید بر اساس محاسبات اداره شود هرگونه دخالت و متغیر منابع صندوق ها را از بین می برد. دخالت های مدیریتی نیز یکی از مشکلات جدی است و افرادی که هیچ سابقه مدیریتی ندارند تصمیمات مقطعی می گیرند.
مصری گفت: سازمان تامین اجتماعی بابت پرداخت بیمه درمان بدهی دارد و برای پرداخت بدهی های خود از تسهیلات استفاده کرده است. یکی از سه عنصر اصلی کشور در سال های آینده صندوق های بیمه ای هستند. 23 درصد بودجه امسال برای صندوق بازنشستگی کشوری و لشکری در نظر گرفته شده که عدد سنگینی است.
او گفت: قانون اساسی تنها دولت را مکلف به تشکیل صندوق ها نکرده بلکه این یک وظیفه همگانی است. با برگشت به قوانین مشخص می شود بزرگترین صندوق کشور همچنان پایدار است چون قوانین در روز اول تولد خوب بوده اما به مرور متغیرهای مزاحم او را تحت تاثیر قرار داده است؛ دولت ها ناپایدارند بنابراین هرچه اثرات دولت بر صندوق ها کمتر باشد صندوق به پایداری بیشتر می رسد.
مصری گفت: همه صندوق ها بغیر از صندوق تامین اجتماعی که عدد پشتیبان 6 دارد و یک صندوق دیگر همه صندوق ها ورشکسته هستند. برای پایداری بیشتر صندوق ها باید صندوق ها بزرگ باشند تا عدد پشتیبان دیده شود. بیش از 95 درصد منابع صندوق کشوری با وضعیت موجود را دولت تامین می کند پس باید صندوق متمرکز ایجاد شود.

در برنامه ششم توسعه دولت مکلف شده هرسال 20 درصد بدهی های خود به سازمان تامین اجتماعی را پرداخت کند که تاکنون حتی یک ریال از بدهی ها پرداخت نشده است.

فرخ ملک وند مشاور سازمان تامین اجتماعی گفت: سازمان تامین اجتماعی دو مشکل ذاتی و عارضی دارد که مشکل عارضی مقدم بر مشکل ذاتی است و اهمیت ویژه دارد.
سازمان تامین اجتماعی نسبت به سایر سازمان های بیمه گر تعهدات بهتر و التزام مالی دارد.
او افزود: سازمان تامین اجتماعی 30 هزار میلیارد تومان طلبکار است که پرداخت نشده است.
تا پایان سال 96 سازمان تامین اجتماعی 181 هزار میلیارد تومان طلبکاری دارد و نیز 18 هزار میلیارد تومان مطالبات قطعی شده داریم که در جمع 200 هزار میلیارد تومان طلب دارد.

قوانین و مقررات برای پرداخت بدهی های سازمان ها زمانبندی کرده است. به طور مثلا معافیت ها ظرف 5 سال قرار است پرداخت شود که راهی مشروع برای برون رفت از مشکلات می تواند باشد.
تامین اجتماعی سازمانی است که بیشتر با نقدینگی سروکار دارد به طور مثال هر ماه 2 میلیون و 900 هزار واحد مستمری پرداخت می کند که از این تعداد حدود 400 هزار نفر پیش از موعد بازنشسته شده اند که باید چاره اندیشی شود.
صندوق تامین اجتماعی صندوق ملی است که تمام اقشار جامعه را شامل می شود. 13 میلیون بیمه شده اصلی داریم که با اعضای خانواده به بیش از 40 میلیون نفر می رسد.

او افزود: اهمیت سازمان تامین اجتماعی بودجه آن سازمان است بنابراین برای برون رفت از مشکلات باید به سمت اصلاحات رفت. بدهی های دولت و جامعه و مطالبات جاری اگر به موقع به سازمان تامین اجتماعی پرداخت شود، مشکلات رفع خواهد شد. تجمیع صندوق ها نیز یکی از راه های برون رفت مشکلات است.

متوسط دریافت حق بیمه تا 20 سال است ولی متوسط پرداخت به مستمری بگیران تا 30 سال و بیشتر است.

میکائیل عظیمی مدیر موسسه پژوهشی صندوق بازنشستگی کشور دیگر مهمان برنامه گفت: نهاد بازنشستگی کشور بیمار است و برای اصلاح آن ناگزیر از تبیین برخی موارد هستیم. در بروز بیماری همه نقش دارند حتی مردم و جامعه.
او افزود: در طول تاریخ سازمان تامین اجتماعی یعنی از سال 32 که این صندوق ایجاد شد تا به امروز صندوق ها بر اساس قواعد شناخته شده بیمه شکل نگرفته اند.
عظیمی گفت: فهم و درک ما از نهاد بیمه اجتماعی و انتظاری که حاکمیت از این سیستم دارد در متغیرهای مالی پارامتریک تاثیر گذار است. امروز به علت اضطرار شرایط بیش از مجموع یارانه نقدی و بودجه عمرانی جامعه این صندوق ها کمک دریافت می کنند یعنی 2 میلیون نفر از جامعه فقط 20 درصد بودجه را به خود اختصاص می دهند.

او افزود: اصلاحات در صندوق های بازنشستگی گریزناپذیر است و مجموعه جامعه از راس حاکمیت تا سلسله مراتب پایین اجتماعی باید درک کند تداوم مشکلات کل حیات اجتماع را به مخاطره می اندازد.

به طور مشخص اجرای بدون تنازل اصل 29 قانون اساسی و در ادامه اجرای غیر نمایشی قانون ساختار مصوب اردیبهشت 83 می تواند راهکار برون رفت از مشکلات صندوق ها باشد.

اصل 29 ایجاد رفاه و تامین اجتماعی را تکلیف کرده و طراحی نظام جامع تامین اجتماعی تکلیف دولت و حق مردم است و دولت در لایه 1 و 2 حضور پررنگ دارد. عدد پشتیبان خوب است اما کافی نیست. با یک نظام تنظیم گری دقیق می توان صندوق ها را مانند دیگر کشورها تجمیع کرد.