از سُرور دیروز تا سوز امروز

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز اصفهان؛ سکوت کوچه و خیابان کم کم می شکند، صدای ناامنی لحظه به لحظه بیشتر می شود و با نزدیک شدن به عصر و تاریکی هوا دیگر حساب صداها و انفجارها از دست می‌رود.

چهارشنبه آخر سالی که با الهام از طبیعت و منش انسانی با جشن و پایکوبی ایرانیان باستان همراه بوده، اینجا سال‌هاست، با تحریف سهل انگارانه از چند روز زودتر با نارنجک، سیگارت، اکلیل سرنج، هفت‌ترقه و پروانه‌ای به کوچه ها و خیابان می آید و کودکان و نوجوانان قربانیان اصلی این شب سرخ و سوزان می شوند.

چهارشنبه سوری از کجا می‌آید؟

چهارشنبه سوری یکی از رسوم زرتشتیان ایران پیش از ظهور اسلام بوده، مردمانی به نام آتش‌افروزان که پیام‌ آور این جشن بودند به شهرها و روستاها می‌رفتند و با برگزاری نمایش‌های خیابانی، دست‌افشانی‌ها، سرودها و آوازهای شورانگیز به سرگرم کردن مردم می پرداختند.

اما آنچه مسلم است در سال‌های اخیر چیزی کاملا برخلاف حتی به اصطلاح سنت‌های گذشته از چهارشنبه سوری برجای مانده است.

آقای امینی فروشنده ی 35ساله لوازم التحریر یکی از بازارهای سنتی اصفهان است که در ایام پایانی سال به طور مخفیانه به تولید و فروش مواد محترقه هم مشغول هست،

وی معتقد است: درآمد این کار به دلیل شور و اشتیاق جوانان به استفاده از این مواد رونق خوبی دارد.  

وقتی به بهانه خرید،  از او می پرسم، از خطرات این مواد اطلاع داری؟ با اطمینان می گوید: تاکنون حتی برای یک نفر از مشتریان او نیز اتفاق خاصی رخ نداده و مواد تولیدی وی خطرناک نیست!

دست و صورت در صدر صدمات چهارشنبه آخر سال

مدیر حوادث و فوریتهای پزشکی استان اصفهان، اما برخلاف فروشندگانی چون آقای امینی و استفاده کنندگان از مواد محترقه اعتقادی به بی‌خطر بودن مواد موجود در بازار ندارد و می گوید: بیش از 70درصد آسیب‌هایی که در شب چهارشنبه آخر سال به شهروندان وارد می شود، در ناحیه صورت، چشم و سپس نخاع و تروما است.

 غفور راستین جوانان 15تا20 ساله را بیشترین قربانیان این شب تلخ اعلام می کند و می افزاید:از بین مصدومان حوادث چهارشنبه سوری 80تا90 درصد سوختگی ها مربوط به مردان، 10تا20 درصد مربوط به زنان و 10تا15 درصد آنها عابرانی هستند که نقشی در ایجاد حادثه نداشتند.

وی با اشاره به آسیب دیدگی بیش از 90 اصفهانی در سال گذشته اضافه می کند: در چند روز گذشته نیز تا کنون هفت نفر هنگام تهیه مواد محترقه به بیمارستان های استان  مراجعه کرده اند که پنج نفر آنها به صورت سرپایی درمان و دو نفر نیز بستری شدند.

رییس مرکز مدیریت حوادث و فوریت های پزشکی اصفهان، صدای انفجار ترقه را برای گروه های حساس مانند افراد مسن و مادران باردار بسیار خطرناک می داند  و ادامه می دهد: ترقه ها از انواع مواد محترقه و خرده های آهن، شیشه و سنگ تشکیل شده اند و انفجار آنها در محل هایی مانند پمپ بنزین، داخل خودرو و مخازن سوخت، فاجعه آفرین است.

کشف بیش از دوهزار  مواد محترقه، در آستانه چهارشنبه آخر سال

در همین روزهای اخیر بود،که تیتر اول اکثر رسانه های استان قطع دو دست و پارگی یک چشم محمد 19ساله ای شد که به دلیل درست کردن مواد محترقه آه ندامتی  همیشگی برای خود و خانواده اش به ارمغان آورد.

رییس مرکز اطلاع رسانی پلیس اصفهان می گوید: اما متاسفانه انتشار این خبر بازهم برای برخی درست عبرت نشد و در یک هفته اخیر بیش از دوهزار و 500عدد مواد محترقه در این استان کشف و ضبط شده است.

سرهنگ جواد درستکار می افزاید: پارسال دربازرسی از واحدهای صنفی و عمومی  استان اصفهان بیش از 126هزار عدد مواد محترقه کم خطر و 17هزار مواد محترقه پُرخطر کشف و ضبط شده است.

سیاهی انفجار، جایگزین سنت‌های فراموش شده

بهزاد احمدی شهروند 54ساله اصفهانی از چهارشنبه سوری سال95 به عنوان یکی از تلخ ترین لحظه هایی که در سال های اخیر دیده است می گوید، که  در یکی از میدانهای شهر از  نزدیک شاهد کورشدن یک نوجوان  شانزده ساله هنگام ترقه بازی در سطح خیابان  بوده است.

وی اشاره می کند: نکته تاسف آور این بود که آتش روشن کردن وسط خیابان و ازدحام جمعیت ی مانع از رساندن به موقع این مصدوم به بیمارستان شده بود به گونه‌ای که مادرش از همه التماس می‌کرد تا راه را باز کنند.

این شهروند میانسال اصفهانی به رسوم سال های گذشته مردم این دیار در شب چهارشنبه آخر سال هم اشاره می کند و می افزاید:  یکی از رسوم منسوخ‌شده در اصفهان که اکنون کمتر دیده می‌شود، رسم شاد قاشق زنی در این شب سال بود که کودکان و نوجوانان با زدن قاشق به یک ظرف فلزی، به در خانه‌ ی همسایه‌ها می‌رفتند و آنها هم با انداختن شیرینی و شکلات و تنقلات در ظرف کودکان این رسم را گرامی می‌داشتند و شادی را به آن‌ها هدیه می‌دادند.

نیروهای امدادی آماده خدمت به حادثه دیدگان چهارشنبه سیاه

رییس اداره فرماندهی سازمان آتش نشانی اصفهان به 44حادثه آتش سوزی در چهارشنبه سوری پارسال اشاره می کند و بیان می دارد: در آخرین چهارشنبه امسال خودروهای آتش نشانی در 25نقطه پرتردد شهر اصفهان مستقر می شوند.

ابراهیم مطلبی از توزیع کليپ و انيميشن‌هاي آموزشي در مدارس به منظور فرهنگ سازی در این زمینه نیز خبر می دهد و می افزاید: با توجه به اینکه امسال فاصله چهارشنبه سوری با روز اول سال نو تنها یک روز است و در هسته مرکزی شهر ترافيک شديدتري وجود دارد براي  آسان کردن تردد، خودروهای آتش نشانی در نقاط پرترافيک شهر به صورت ثابت مستقر می شوند.

رییس مرکز مدیریت حوادث و فوریت های پزشکی اصفهان نیز از آماده باش حدود 60 بیمارستان و 145پایگاه اورژانس در استان اصفهان،خبر می دهد و می گوید: بیمارستان های سوانح سوختگی امام موسی کاظم(ع)، فیض، الزهرا(س)، امین، آیت الله کاشانی و فارابی به طور ویژه برای درمان مصدومان حادثه های چهارشنبه آخر سال آماده باش هستند.

غفور راستین همچنین از شهروندان خواست؛ اگر افرادی در حادثه آتش سوزی یا انفجار ترقه از ناحیه چشم آسیب دیدند از هر گونه خود درمانی پرهیز کرده و لیوان یک بار مصرف را به صورت برعکس روی چشم مصدوم قرار دهند و وی را سریع به اورژانس بیمارستانی برسانند.
اما...............
امروزه پریدن از روی آتش‌های غول پیکر و استفاده از مواد محترقه در چهارشنبه آخر سال به مسأله و دغدغه‌ای بزرگ برای خانواده‌ها تبدیل شده که شاید مهم‌ترین علت وجود برخی معضلات ناشی از این روز، آگاهی نداشتن مردم و کمبود فضاهای فرهنگی، تفریحی  برای تخلیه انرژی نوجوانان و جوانان است.
اما وقتی مکان تفریحی و یا سرگرمی‌هایی برای این قشر آماده نشود، انباشت هیجان نیز رفته رفته خطرناک می‌شود که در این مواقع نهادهای فرهنگی و تفریحی می توانند با مشخص کردن مراکز و پارک‌های معین برای برگزاری جشن چهارشنبه آخر سال، با برنامه ریزی یک جنگ شادی، موقعیت مناسبی برای خانواده‌ها فراهم کنند تا در کنار فرزندان خود چند ساعت شاد و سرگرم باشند و با سلامتی به استقبال سال نو بروند.

نویسنده: عاطفه بختیار