همه سوغات‌های با ارزش یزد ...

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز یزد، دیدن آثار باستانی در بافت قدیمی شهر جهانی یزد آنقدر زیباست که هر بیینده ای را جذب خود می کند. یزد با داشتن تاریخی غنی و دارا بودن آثار باستانی متعدد مقصد بسیاری از مسافران داخلی و گردشگران خارجی است. برای همین جزء توریست پذیرترین شهرهای ایران به حساب می آید.

اما یکی از جذابترین قسمتهای سفر به یزد، خرید سوغات و بازدید از بازارهای تاریخی آن است که باید با دقت و سلیقه خاصی انجام گیرد. وارد بازار یزد می شویم ، رنگها در ابتدای بازار ما را مبهوت می کند. نمیدانی به کدام سمت برویم به حجره ترمه فروش ها برویم یا حجره پارچه های نخی ، زیلو و یا دارایی بافی.  یزد نیز مانند سایر استان های ایران دارای انواع صنایع دستی و مواد خوراکی به عنوان سوغات است. خرید هر یک از این ها می تواند یادگاری و سوغاتی با ارزشی باشد. در بین گردشگران خرید صنایع دستی هم به جهت راه آورد سفر و هم از حیث حمایت از صنایع دستی و قابلیت های آن شهر، اهمیت بسیاری دارد.
تنوع صنایع دستی و دست بافته های نخی 
معاون صنایع دستی میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی استان یزد می گوید: بیش از 50نوع دست ساخته در استان یزد وجود دارد. مسگری، دارایی بافی، ترمه بافی، زیلو بافی ، گلیم بافی از جمله دست ساخته و صنایع دستی استان یزد به شمار می رود.
دهقان ادامه می دهد: سه هزار هنرمند در استان یزد وجود دارند که در زمینه صنایع دستی و دست بافته های نخی در حال فعالیت هستند.

وی ما را به یکی از کارگاههای مسگری می برد و می گوید: اعطای تسهیلات، برند سازی ،اطلاع رسانی و ثبت رشته های صنایع دستی فاخر در فهرست آثار ملی و جهانی و ایجاد نمایشگاههای فصلی و دائمی برای عرضه بهتر به مسافران از جمله اقدامات میراث فرهنگی در زمینه رونق بیشتر صنایع دستی است.

بازارهای تاریخی وصنایع دستی بینظیر 
در بازار خان محو بته جقه های ترمه ها می شویم. وارد مغازه که می شویم فروشنده با لهجه شیرین یزدی توضیح می دهد که ترمه به علت اصالت رنگها و طرحهای زیبایش مشتاقان زیادی دارد . 
کارگر کارشناس صنایع دستی می گوید : ترمه دوزی با سابقه ای ۴۰۰ساله از بی نظیرترین صنایع دستی یزد است. در دوره های قدیمی به صورت کاملا دستی انجام می شد ولی امروزه  به طور نیمه صنعتی انجام می شود.  ترمه دوزی و فروش آن در یزد رونق خوبی دارد و می تواند بهترین سوغات یزد باشد.

آن سوی دیگر، بازار زرگرهاست که برق طلاهای تمام عیارش چشمها را جلا می دهد و مسافران و گردشگران را به آن سو متمایل می کند تا به درون مغازه ها بروند و دست ساخته های هنرمندان را از نزدیک ببینند.
آقای اکبری که سالها در بازار، زرگری دارد می گوید: طلاها همه ساخت هنرمندان خوش ذوق یزدی است و عیار آنها همه بیست بیست است.
صدای چکش مسگرها سالهاست از بازار مسگرهای یزد شنیده می شود و بیش از 20هنرمند در این بازار مشغول خلق ظروف مسی بی نظیر هستند. 
یکی از مسافران که در حال خرید ظروف مسی است می گوید: مسگرها برای کارشان، هنرمندانه و صبورانه وقت می گذارند و این ظروف زیبا را می سازند. 
مسافری دیگر که از اردبیل آمده می گوید: نقش و نگار این ظروف بسیار عالی است و به خاطر خاصیتی که مس دارد آن را خریداری می کند و برای دوستانش به سوغات می برد.
صدای دستگاههای دارایی بافی ما را به درون مغازه می کشاند و می بینیم که مسافران زیادی ایستاده اند و فیلم و عکس می گیرند. از هنرمندی که با عشق، تارپود دارایی را به هم می بافد و از خریدارانی که در حال خرید دارایی هستند.
خجسته استاد دانشگاه و فعال در زمینه دارایی بافی می گوید:این هنر دستی که زمانهای قدیم به ایکات معروف بود، سابقه ای ۸۰۰ساله دارد. دارایی از ابریشم و رنگ های طبیعی تهیه می شود. پارچه های دارایی برای رولحافی، بقچه، بقچه سوزنی  استفاده می شد. شاید توجه به این صنایع و تهیه آن به عنوان سوغات بتواند رونق گذشته را به این بافت های منحصر به فرد بازگرداند.
فروشنده هم توضیح می دهد: که اینها دست بافته های مختص هنرمندان یزدی است و تنوع محصولات آن هم زیاد است. ویژگی خاص پارچه های دارایی نوع نقش آن است. پارچه زیبا و رنگارنگ دارایی با رنگهای گرم و پرشوری مانند زرد، سبز، قرمز و بنفش است.

یکی از گردشگران هم می گوید: از میان دارایی های رنگ به رنگ می مانم که کدام را انتخاب کنم.
از کنار مغازه های گلیم و زیلو که می گذرم تنوع محصولات گلیم هم مرا مجذوب خود می کند. درون مغازه مسافران در حال خرید زیرانداز گلیم، صندلی ،میز و کیف و کفش گلیم هستند.

یکی از خریداران گلیم می گوید: تنوع محصولات گلیم در یزد زیاد است و کارایی آن هم بیشتر است.
کارگر کارشناس صنایع دستی  می گوید: زیلو از زيراندازهای معروف استان یزد و يكی از مناسب‌ترين و بادوام‌ترين كف‌پوش‌ها به ويژه برای مناطق كويری است. مركز تولید زيلو شهرستان ميبد است. زيلو از نخ پنبه‌ای بافته می‌شود و طرح‌ها و نقش‌های آن معمولا به رنگ آبی و سفيد است و گاهی از قرمز و نارنجی و سبز نیز استفاده می‌شود. زيلوهای مرغوب به نام زيلوی نفتال شهرت دارند.
وی ادامه می دهد: میبد تولیدکننده عمده سفال در استان یزد است و با نقش‌های اصیل مرغ و ماهی و خورشید خانم، شهرت دارد. کواره‌های ساخت میبد اساساً سه گونه سفال ساده بدون لعاب، سفال لعاب‌دار و کاشی و سرامیک است.
یکی از مسافران می گوید: در این بازارها می مانیم که کدام یک از این هنرهای اصیل را بخریم که وقتی برمی گردیم دلمان در آن یکی نماند.

سوغاتی شیرین و خوشمزه 
اما از صنایع دستی و هنرهای اصیل چندین هزار ساله که بگذریم می‌توانید از شیرینی فروشی های این شهر نیز دیدن کنید. هیجان انگیزترین و دلچسب ترین قسمت سفر خرید شیرینی های بی نظیر و خوش طعم و بوی یزد است که ما را به درون مغازه های شیرینی پزی می کشاند . به عنوان سوغاتی، استان یزد و به خصوص شهر یزد  دارای شیرینی های خوشمزه متعددی است.
رئیس اتحادیه قنادها و شیرینی پزها می گوید: به جرات می‌توان گفت که باقلوای یزد مهم‌ترین شیرینی‌ این خطه است که هم اکنون به کشورهای مختلف منطقه و حتی برخی کشورهای اروپایی؛ کانادا و آمریکا نیز صادر می‌شود. باقلوا در طعم‌های مختلفی در یزد تهیه می‌شود و جزء یک خوردنی کاملاً مغزی و پر انرژی محسوب می‌شود.
جلائی ادامه می دهد: شاید وجود شیرینی‌های از قبیل قطاب باشد که لقب پایتخت شیرینی را برای یزد به ارمغان آورده است. این شیرینی آن‌قدر با فرهنگ یزد عجین است که در میراث ناملموس کشور نیز به ثبت رسیده است.
کیک یزدی،.پشمک، نقل، سوهان‌ آردی و سوهان خانی، لوز یزدی و انواع آن از جمله شیرینی های معروف یزد است.

رونق تولید با خرید سوغات 
شهر یزد به خاطر تاریخ غنی خود دارای لیست بلندبالایی از محصولات مختلف خوراکی و صنایع‌دستی است که هرکدام را می‌توان به‌عنوان یک یادگار ارزشمند از این دیار به خانه برد.
حضور مسافران و گردشگران نوروزی به شهر یزد و خرید سوغات قطعا رونق تولید در زمینه صنایع دستی و شیرینی های یزد را هم به همراه داشت.
نویسنده: مهدیه رضایی مهر