رونق جاروبافی سنتی در هیرمند

ورود سیلاب چند ماه گذشته به دشت سیستان، موجب سرسبز شدن این منطقه و افزایش پوشش گیاهی شده است.

یکی از گیاهان بومی این منطقه، گیاهی است از رسته گندمیان که به زبان محلی کرته ( karte) گفته می شود و در وضعیت خشکسالی، رشد آن بسیار کاهش می یابد.

کرته، گیاهی خودرو جهت تهیه جاروی سیستانی

این گیاه در حاشیه زمین های کشاورزی رشد می کند و با وجود این که از دید کشاورزان نوعی گیاه هرز است، کاربردی اقتصادی دارد.

مردم منطقه از ساقه های نازک آن، جاروی محلی سیستان را تولید می کنند.

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز سیستان و بلوچستان، مدیر میراث فرهنگی و گردشگری هیرمند گفت: از نیِ بسیار ظریف و زیبای گیاه کرته، چوب باریکی بدست می آید که در گویش محلی به آن سینک گفته می شود.

آنچه باعث گذاشتن این نام بر روی این قسمت از گیاه که در واقع گُل گیاه می باشد شده است شاید همان سیخک، باشد بصورت راست ومنظم تا ارتفاع یک متر هم رشد می کند.

بارانی افزود: سینک زمانی از گیاه جدا می شود که رنگ آن از سبز به زرد کم رنگ تغییر کرده و به راحتی قابل جدا شدن است و پس از جدا شدن از بوته اصلی با تابش آفتاب خشک می شود.

وی ادامه داد : برای تهیه جارو، انتهای سینک ها چندین ساعت درآب خیس و سپس کوبیده می شود تا انعطاف پذیر باشد.

پس از این مرحله، از آنها جارو بافته می شود و محل درآمدی برای مردم منطقه است.

هر قطعه جارو از تولید کننده هشت هزار تومان خریداری می شود

با شروع فصل تابستان کودکان و زنان و مردان زیادی در زمین های اطراف روستاها مشغول چیدن این گیاه هستند.

بارانی می گوید: جاروی سیستانی سالهاست که در بازار منطقه و کشور خود نمایی می کند و می تواند محلی برای درآمد زایی خانوارها باشد، در هر منزل روستایی از لوازم مورد نیاز و موثر است و در زندگی شهری نیز ابزاری کارآمد است.

آن چیزی كه بسیار نكته مثبت تلقی می شود حضور زنان و مردان سختکوش و هنرمند سیستانی است که بعد از به بارنشتن و رسیدن این سینک ها، آن ها را جمع آوری می کنند و جاروهای دستی زیبایی از آن ها می سازند.

 بسیاری از مردم سختکوش سیستان از بافتن و به فروش رساندن این صنایع دستی امرار معاش می کنندکه این حضور ، نشان می دهد صنایع دستی مورد نیاز مردم همچنان مشتری خواهد داشت و این یك فرصت استثنایی است.

جاروی سیستانی هنر دست بانوان جنوب شرق کشور

رئیس میراث فرهنگی هیرمند می گوید: بافتن جارو با سینک  مهارت خاص خود را می طلبد و هر کسی نمی تواند اقدام به بافتن کند چرا که  همانند قالی و دیگر بافته های پیچیده، نیازمند آموزش و مهارت است که زنان سیستانی این مهارت را سینه به سینه از مادران خود می آموزند.

وی ادامه داد: بافنده یک سرنخ را به انگشت شصت پای خود می بندد و با دو دست اقدام به بافتن جارو می کند

بارانی افزود: گره های این محصول نیز دارای ظرافت خاصی هستند اصولا دو پایه سینک در یک گره بکار برده می شوند و بعد از بافتن محصول به طول یک متر و یا بیشتر این باقته به صورت حلزونی(اسپیرال) دور هم پیچیده می شود،

جاروی سیستانی سالهاست که در بازار منطقه وکشور خود نمایی می کند ومی تواند محلی برای درآمد زایی خانوارها باشد، در هر منزل روستایی از لوازم مورد نیاز و موثر است ودر زندگی شهری نیز کمک است برای جاروهای برقی وماشینی.

کرته، سینک یا سیخک در ادبیات شاعران سیستانی

به گفته مدیر میراث فرهنگی و گردشگری هیرمند : «کرته، سینک یا سیخک» در ادبیات شاعران سیستانی که به گویش محلی شعر گفته اند نیز نماد تیزی و وسیله ای است برای آزردن جسم وجان زیرا بریدن دست انسان در هنگام دِرو و بوسیله برگ وساقه کرته صورت می گیرد از همین رو صاحبان ذوق و شاعران از آن به آزردن عاشقی بوسیله معشوقش با کنایه و تشبیه شعر گفته اند.

این گیاه در سرزمین های خشک ایران مانند سیستان وبلوچستان ،کرمان،هرمزگان وکشور عراق، افغانستان،پاکستان،شمال افریقا، فلسطین، هند، چین وتایلند دیده شده است .

مردم منطقه سیستان  حتی اگر مختصر آبی برایشان بیاید یاد گرفتن که چطور از همین حداقل ها استفاده کنند .

رونق جاروبافی سنتی در هیرمند رونق جاروبافی سنتی در هیرمند رونق جاروبافی سنتی در هیرمند