اس 400 برای سرنگونی جنگنده های ناتو طراحی شده است

این شبکه تلویزیونی در گزارشی به قلم تیم لیستر در پایگاه اینترنتی خود نوشت: ترکیه دو سال پیش اعلام کرد از آنجا که آمریکا از فروش سامانه پدافند موشکی به این کشور خودداری کرده است، سامانه پدافند موشکی اس- 400 روسیه را خواهد خرید. اما پیامدهای این توافق، که دو میلیارد دلار ارزش دارد و این هفته تکمیل شد، چیزی فراتر از هزینه ای است که بر بودجه دفاعی ترکیه تحمیل کرد. این توافق دهه ها رابطه راهبردی ترکیه و آمریکا، و حتی اعتبار ترکیه به عنوان عضو ناتو را زیر سؤال می برد. شاید این توافق موجب لغو قرارداد ترکیه برای خرید جنگنده های اف-35 آمریکا شود؛ جنگنده ای که سامانه اس- 400 قادر به انهدام آن است.
این توافق همچنین موجب تقویت هرچه بیشتر رابطه رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه و ولادیمیر پوتین، همتای روس وی می شود؛ دو رئیس جمهوری که وقت زیادی برای نارضایتی در داخل ندارند و در سوریه به یکدیگر نیاز دارند. سامانه اس-400 می تواند هواپیماها را حداکثر، از فاصله 150 مایلی (240 کیلومتری) سرنگون کند و موشک های بالستیک را حداکثر، از فاصله 38 مایلی رهگیری کند. در اصل، خرید این سامانه توسط ترکیه، اقدامی بی ثبات کننده در منطقه ای است که خواهان بی ثباتی بیشتر نیست. خرید این سامانه همچنین برای تاکید ترکیه بر استقلال خود به عنوان یک قدرت بزرگ منطقه ای است.
اردوغان و آمریکا سال ها با یکدیگر اختلاف داشته اند. رئیس جمهور ترکیه گفت آمریکا از فتح الله گولن (روحانی مقیم پنسیلوانیا) -که از نظر اردوغان، عامل توطئه کودتای نافرجام سال 2016 بود- حفاظت کرده است. وی خطاب به آمریکایی ها اعلام کرد: ”طراح کودتا در کشور شماست. شما در آنجا از او حمایت می کنید. همه این را می دانند.“ او بارها خواستار استرداد گولن به ترکیه شده است، اما هیچ نشانه ای دال بر اینکه مقامات آمریکایی با این درخواست موافقت کنند، وجود ندارد. اردوغان و دیگر اعضای بلندپایه حزب حاکم عدالت و توسعه، اغلب از احساسات ضدآمریکایی پایگاه ملی گرا و محافظه کار این حزب بهره برداری کرده اند. اردوغان از ائتلاف آمریکا با شبه نظامیان کرد در سوریه -یگان های مدافع خلق- برای مبارزه با داعش خشمگین شد. ترکیه یگان های مدافع خلق را یک گروه تروریستی وابسته به پ ک ک می داند، که بیش از سه دهه است با دولت ترکیه مبارزه می کند.
سال گذشته که آمریکا درصدد آموزش گروهی عمدتاً کرد برای حفاظت از مرز ترکیه برآمد، اردوغان در صفحه اش در توئیتر نوشت: ”آمریکا اکنون اذعان کرده است که یک ارتش تروریستی در امتداد مرزهای ما تشکیل داده است.“
این تنش ها همچنان به قوت خود باقی است. دو طرف نمی توانند بر سر ایجاد منطقه ای امن برای آوارگان در شمال سوریه توافق کنند. همچنین این هفته سی ان ان گزارش داد اطلاعات نظامی آمریکا شاهد افزایش تدریجی یگان های زرهی ترکیه است: اقدامی که شاید برنامه ریزی برای اجرای عملیات رزمی فرامرزی در بحبوحه نگرانی های فزاینده از درگیر شدن نظامیان آمریکایی مستقر در شمال سوریه در چنین عملیاتی باشد. یک مقام گفت: ”نشانه هایی دال بر این وجود دارد که ترکیه در تدارک ”هجوم“ به داخل سوریه است، اما این اطلاعات هنوز قطعی نیست.
آمریکا هم از صدور احکام زندان برای اتباع آمریکایی در ترکیه (که کشیش اندرو برانسون، برجسته ترین نمونه آنهاست) و کارکنان ترکیه ای که در سفارت آمریکا کار می کنند - و آنها را افرادی با انگیزه های سیاسی می داند- به ستوه آمده است. دولت ترامپ با اعمال تحریم علیه وزیران بلندپایه ترکیه، این اقدامات ترکیه را تلافی کرده است.
همچنین بر سر پاسخ عربستان سعودی به قتل جمال خاشقجی، روزنامه نگار (ناراضی سعودی) و آنچه که رویکرد دوگانه ترکیه درباره مقابله با داعش، به ویژه در سال های 16-2015 قلمداد می شد، تنش هایی بین ترکیه و آمریکا وجود داشت. تهدیدهای گاه و بیگاه ترکیه برای بستن پایگاه هوایی اینچیرلیک، یک عامل آزاردهنده دیگر (برای آمریکا) بوده است.
اما همه این مشکلات در مقایسه با پیامد ناشی از توافق خرید سامانه اس-400 ناچیز جلوه می کند. آمریکا حتی قبل از تحویل نخستین سامانه هشدار داد ترکیه از برنامه جنگنده های اف-35 تعلیق خواهد شد و همچنین آموزش خلبانان این جنگنده ها را متوقف کرد. اردوغان گفته است مشارکت ندادن ترکیه در برنامه جنگنده های اف-35 نوعی ”دزدی“ است، چرا که ترکیه تاکنون بیش از یک میلیارد دلار در کنسرسیوم اجرای این برنامه سرمایه گذاری کرده است. ترکیه در مجموع قصد داشت 116 جنگنده اف-35 خریداری کند.
آمریکا همچنین تهدید کرد اگر ترکیه قرارداد خرید سامانه های اس-400 را تکمیل کند، با تحریم های جدید رو به رو خواهد شد. این تهدید اردوغان را واداشت تا در حاشیه اجلاس گروه 20 ادعا کند: ”چنین چیزی بین دو شریک راهبردی ممکن است. فکر می کنم نباید چنین چیزی اتفاق بیفتد.“ دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا گفته است که ممکن است تحریم ها ضعیف باشد، اما بسیاری از اعضای کنگره درباره لزوم مجازات ترکیه مصمم هستند. بر اساس یکی از قوانین فدرال آمریکا (قانون مقابله با دشمنان آمریکا از طریق تحریم ها)، دولت باید دست کم پنج مجازات مختلف علیه ترکیه اعمال کند. باید دید این مجازات ها تا چه حد شدید خواهد بود.
ناتو نیز نگران است قرارداد ترکیه برای خرید سامانه اس-400 از روسیه، توانایی ترکیه را در همکاری با دیگر اعضای ناتو تحت تاثیر قرار دهد. یک مقام گفت: ”قابلیت همکاری نیروهای مسلح ما برای اجرای عملیات و ماموریت های ناتو، از اهمیت اساسی برخوردار است.“