عهدشکنی ترکیه در سوریه و تکرار دوباره اشتباه

بعد از اینکه پروژه براندازی در سوریه به شکست انجامید خیلی از کشورها تغییر مسیر دادند و در ابتدا تصور می شد که ترکیه نیز در این مسیر گام گذاشته است. چرا که ترکیه از ائتلاف موسوم به دوستان سوریه که پروژه براندازی را دنبال می کرد جدا شد و با نزدیکی به محور ایران و سوریه وارد دور جدیدی از مذاکرات شد که از آن به مذاکرات آستانه تعبیر می شود.
در همه بیانیه های این مذاکرات بر حفظ تمامیت ارضی و احترام به حاکمیت ملی سوریه تاکید و تصریح شده است. همچنین در چارچوب این مذاکرات ترکیه تعهدات صریح دال بر کمک به خلع سلاح تکفیری های ساکن در ادلب و عقب راندن تنها از مواضع قبلی در جهت جلوگیری از عملیات نظامی ارتش سوریه به ادلب پذیرفت. اما عملکرد ترکیه در این مدت بخصوص در هفته های اخیر کاملا برخلاف این تعهدات بوده است.
ترکیه با زیرپاگذاشتن حاکمیت ملی و تمامیت ارضی سوریه که علاوه بر بیانیه های نشست های پایانی آستانه از اصول پذیرفته شده منشور ملل متحد و قوانین حقوق بین الملل به شمار می رود، با امریکا درباره ایجاد منطقه به اصطلاح امن در شمال سوریه توافق کرد و در خصوص ادلب نیز نه تنها هیچ اقدامی برای خلع سلاح تکفیری های ساکن در ادلب نکرد بلکه برعکس طبق شواهد موجود به تسلیح و تقویت آنها پرداخت که نمونه روشن آن کمک رسانی به تکفیری ها در خان شیخون به منظور جلوگیری از تثبیت موقعیت ارتش سوریه در این شهر است که با واکنش نیروهای سوری و روسی مواجه شد.
به نظرمی رسد ترکیه با خرید زمان و طول دادن مسئله ادلب می خواست مانع از این شود که توجه دولت سوریه بعد از ادلب به مناطق شمالی معطوف شود اما طرح ایجاد منطقه به اصطلاح امن از سوی ترکیه باعث شد که دولت و ارتش سوریه به روند عملیات آزادسازی ادلب سرعت دهد و در این مسیر بعد از 5 سال موفق به آزادسازی خان شیخون شود.
ترکیه در مواضع اعلامی خود هدف از ایجاد منطقه به اصطلاح امن را تامین امنیت این کشور و جلوگیری از به خطرافتادن آن از سوی کردهای سوریه می داند که در چند سال گذشته به شدت از سوی امریکا و رژیم صهیونیستی تسلیح شده اند اما به اعتقاد اغلب کارشناسان، ترکیه بدیل های کم هزینه و پرفایده دیگری نیز برای تامین امنیت خود در اختیار دارد و آن بازگشت به توافقنامه های آدنا است که در دو مرحله در سال های 1998 و 2001 میلادی بین دو کشور ترکیه و سوریه به امضاء رسیده و طی آن دولت سوریه نه تنها متعهد به تضمین امنیت ترکیه شده بلکه ترکیه به مزایای اقتصادی و تجاری هم با سوریه دست یافته است.
از این دید بازگشت به این توافقنامه ها می تواند امنیت نه تنها برای دو کشور بلکه برای منطقه به ارمغان آورد اما درست برعکس گام برداشتن در مسیر ایجاد منطقه به اصطلاح امن نه تنها امنیت این دو کشور بلکه کل منطقه را به خطر می اندازد و زمینه را برای فتنه افکنی امریکا و رژیم صهیونیستی فراهم می کند و انتخاب دیوید ساترفیلد به عنوان سفیر جدید امریکا در ترکیه به این مفهوم است که امریکا و رژیم صهیوینستی برای فتنه افکنی جدید در پوشش ایجاد منطقه به اصطلاح امن لحظه شماری می کنند و در فکر سوری کردن ترکیه هستند.
----------------------------------
احمد کاظم زاده

­