نقش عربستان در آشوب‌های عراق

آخرین بررسی‌ها نشان می‌دهد که ۷۹ درصد از پیام‌هایی که در توئیتر درباره تظاهرات‌ در عراق منتشر ‌شده با هشتگ «#العراق_ینتفض» (عراق به پا می‌خیزد) - مربوط به کاربرانی از عربستان سعودی - در ارتباط است.

تظاهرات و تجمعاتی که در عراق طی پنج سال گذشته به امری عادی در بغداد تبدیل شده بود، از روز سه شنبه هفته گذشته و در آستانه اربعین حسینی - که عراق میزبان میلیون ها زائر است - به طرز مشکوکی گسترش یافت.

مطلب مهم اینکه سلبریتی ها و شاخ های فیسبوکی نقش قابل توجهی در تهییج ناراضیان از خدمات دولتی و دامن زدن به اعتراضات داشتند، اعتراضاتی که خشونت در آن به کشته شدن بیش از صد نفر از مردم عراق انجامید.

طبق آخرین اطلاعات بدست آمده وقوع این تجمعات تعجب آور نبود چون رهبر جنبش مقاومت عصائب اهل الحق عراق یک ماه پیش وقوع این اعتراضات را افشا کرده بود. چهارم شهریور ماه قیس الخزعلی در دیداری رسانه‌ای گفته بود: " برخی جریان‌های سیاسی داخلی عراق با حمایت بعضی از قدرت‌های خارجی در حال تدارک تظاهرات‌هایی هستند چون از سیاست خارجی عراق ناراضی‌اند. مطلوبشان این است که این دولت را مطیع خود کنند... بنابراین در عراق ما دوباره شاهد تظاهرات خواهیم بود. این تظاهرات‌ هم قرار است ماه دهم اکتبر شروع شود. اگر دوست داشتید، این حرف مرا ثبت کنید. این حرف من تحلیل نیست، اطلاع و اطلاعاتی است که دارم. این کار را هم از شبکه‌های اجتماعی شروع می کنند تا آن را خواسته افکار عمومی وانمود کنند؛ اما در حقیقت رهبری آن طرف‌های خارجی هستند."

از شواهد موجود در عراق چنین برمی آید که شروع دعوت‌ها برای تظاهرات و اعتراض، از یک ماه پیش در شبکه‌های اجتماعی و در فضای مجازی عراق آغاز شده و عموم کسانی که در داخل عراق آغازگر دعوت‌های تند و تحریک‌آمیز بودند، به نوعی بعثی یا مرتبط با حزب بعث بوده‌اند بطوری که با آغاز تظاهرات‌، رغد صدام دختر دیکتاتور معدوم بعثی عراق، در توییتی از این اعتراض‌ها حمایت کرد و آنان را «نسل قادسیه» خواند و نوشت : "کل عراق با شماست و خدا شهدای ما را رحمت کند."

اما درباره میزان تاثیرگذاری شبکه های خارجی بر این آشوب ها در عراق باید گفت که شبکه های عربستان سعودی در منطقه پیشقدم بودند چون با پخش خبرها و گزارش های تصویری و ویدئوی سعی می‌کردند مردم را تهییج و رخدادهای مربوط به اعتراضات عراق را بزرگ نمایی کنند و ترویج آمارهای غیر رسمی و حتی شایعات علیه دولت و نیروهای امنیتی خط خبری ثابت آنان بود.

از جمله شبکه های سعودی که در آشوب های چند روز گذشته عراق و شعله ورتر کردن اعتراضات خیابانی نقش بسزایی داشتند شبکه های العربیه و الحدث بودند.

مثلا، شبکه العربیه با اشاره به "وجود ممنوعیت آمد و شد در بغداد" در اقدامی همسو با دو رسانه دیگر، به نقل از کاربران شبکه‌های اجتماعی، نام این اعتراضات را العراق ینتفض (عراق به پا می‌خیزد) گذاشت.

در تایید دخالت ها و میزان تاثیر فضاسازی های سعودی ها در آشوب های اخیر عراق می‌توان به گزارشی منتشر شده در روزنامه نیویورک‌ تایمز - به تاریخ ۲۰ اکتبر سال ۲۰۱۸ - اشاره کرد که در آن از تشکیل نهادهایی به نام «مزرعه‌های ترول» در ریاض به دستور محمد بن سلمان ولی‌عهد عربستان سعودی برای ساکت کردن مخالفان آل‌سعود در فضای مجازی و انتشار پیام‌هایی در حمایت از آنها خبر داده است؛ که گفته می‌شود صدها تن در این نهادها مشغول به کار هستند.

اخیرا رسانه‌های بین‌المللی فاش کرده‌اند یکی از پروژه‌های جمال خاشقچی، روزنامه‌نگار منتقد سعودی که سال گذشته ترور شد مبارزه با ارتش ترول رژیم سعودی بود. افزایش این افشاگری ها در رسانه ای بین المللی اخیرا باعث شد که محمد بن سلمان ولی عهد سعودی شخصا قتل خاشقچی را بر عهده بگیرد.

گزارش‌ها همچنین حاکی است، خاشقچی برای پیشبرد این پروژه در سپتامبر سال گذشته (2018) مبلغ ۵۰۰۰ دلار به حساب عمر عبدالعزیز یکی از مخالفان آل‌سعود واریز کرده بود.

طرح خاشقجی برای مقابله با ارتش ترول‌ها و ربات‌های بن‌سلمان، زنبورهای الکترونیک نام داشت. خاشقچی یازده روز قبل از آنکه ترور شود در توئیتر نوشته است: "زنبورها دارند می‌آیند."

...................................
بررسی و تحلیل / امین نجار