باران، سیل ، آبخیزداری

به گزارش خبرگزاری صداوسیمای کرمان ، ترانه دلنشین باران در دو هفته گذشته کویر کرمان را پر اب ، دل کشاورزان را شاد وتمام رودخانه های خشک در انها اب جاری شد.
بارشها از شمال تا جنوب وشرق تا غرب استان را دربرگرفت بنحویکه برخی مدارس را نیزتعطیل کرد .

باران وسیلاب
شدت بارندگی وبرف در استان نه تنها ابگرفتگی معابر بلکه طغیان رودخانه ها را هم در پی داشت وبرای چندین روز مسیر وگردنه های برف گیر را مسدود کرد .
اقای سعیدی مدیر کل بحران استان گفت : به علت این بارندگیها 200 مسیر ما دچار خسارت وبرخی راهها تا چند روز امکان باز شدن انها وجود نداشت .
محمودی از شهروندان قلعه گنجی می گوید: اینکه گفته می شود ده‌ها راه مسدود و خراب شده باید بگویم که این راه ها نه بزرگراه هستند و نه آزادراه ، بلکه مسیرهای عبور ومرور محلی و خاکی می باشند که بستر رودخانه ها و حتی شهر قرار دارند ،که اگر چهار دانه باران هم بیاید زود مسدود می‌شوند .
این مشکل همواره بر اثر سیلاب برای ما پیش می آید و راهی هم برای آن اندیشیده نشده است .

قطعی آب برق و تلفن
سیلاب در جنوب استان بیشتر محسوس شد و خرابی بیشتری برجای گذاشت .

موسوی کارشناس مدیریت بحران استان می‌گوید: سیلاب در جنوب استان کرمان برق برخی روستاها را به کلی قطع وتا چند روز مشکل داشتند و اب دهها روستا قطع شد و تا یک هفته به وسیله آبیاری سیار آب شرب آنها تامین می شد و حتی ارتباط تلفنی یک روستا هم به علت سیلاب قطع گردید.

تبعات سیلاب
روی دیگر باران و سیلاب ، آبگرفتگی منازل و تخریب چند خانه و پل بود.
پل هایی که با سرمایه و هزینه بالا ساخته شده و به اصطلاح کارشناسی شده بود به راحتی پایین آمد.
این که آیا علت تخریب آنها سیل بی زبان بود یا رعایت نکردن اصول حرفه‌ای و مهندسی کسی جوابگو نیست و گویی جوابی هم ندارند که بدهند .
میزان بارندگی
کارشناس هواشناسی می‌گوید :مجموعه بارشها از اول مهر تاکنون ۱۸۰ میلیمتر بوده که نسبت به سال قبل حدود ۳ برابر شده است.
خانم حبیبی اضافه می کند نسبت به بلند مدت ارزیابی ما نشان می دهد که ۱۰۰ درصد میزان بارشها افزایش داشته است به طوری که فقط در یکی از شهرستان ها ۳۱۳ میلی‌متر باران باریده است .
اینکه رحمت آسمان جاری و ساری است بر کسی پوشیده نیست، اما میزان نبود آمادگی ما و نداشتن ابزارهای لازم برای کنترل و بهره گیری از حجم بالای روان اب ها هم بر کسی پوشیده نیست.

باران و سدها
کارشناسان می گویند :بخش زیادی از بارندگی‌های اخیر که به صورت روان آبها در پهنه نیمه‌خشک استان جاری شده خیلی زود تبخیر و دوباره به جای اولیه خود یعنی آسمان بر می گردد.
اما آنچه در این موقع از سال برای کرمانی ها خوشحال کننده بود ورودی آب به سدها است .
در حال حاضر ۶۷ درصد سدهای استان پرشده که رقم کم سابقه ای برای کویر سوزان است این را مدیرعامل آب منطقه‌ای استان کرمان می گوید .

آقای رشیدی با بیان اینکه اکنون ۵۸۲ میلیون مترمکعب آب در پشت سدها ذخیره شده است تاکید می‌کند، ما توانسته‌ایم ۱۱۰ میلیون مترمکعب آب را جذب کنیم و در مجموع از ۲۰ درصد هدررفت روان آب ها جلوگیری شده است .
اگرچه آقای رشیدی از جلوگیری هدررفت ۲۰ درصدی روان اب در استان خبر میدهد ،اما آمارها نگران‌کننده و ناامید کننده است چرا که ۸۰ درصد مابقی آن از دست می رود .
روان آبها
ساختار دشت کرمان به نحوی است که در اثر کوچک‌ترین بارندگی روان آب جاری می شود اگرچه این فرآیند یک مزیت برای مهار و جلوگیری از هدر رفت آنها است ،اما ابزارهای لازم برای آن وجود ندارد.
دامغانی کارشناس منابع طبیعی می گوید: حجم بارش های ما در سال بالای ۱۸ میلیارد متر مکعب است که سه میلیارد متر مکعب آن تبدیل به روان اب می‌شود .
اینکه چه مقدار از این روان آب‌ها مدیریت شده آقای دامغانی می‌گوید : چیزی حدود ۴۲۴ میلیون متر مکعب و مابقی قابل کنترل نیست .
آبخیزداری
کنترل واستفاده بهینه از حجم بالای منابع آب های سطحی و روان آب ها که در قالب طرح‌های آبخیزداری قابل تحقق است نه تنها از وقوع سیل و آثار مخرب آن جلوگیری می کند بلکه فرصتی برای افزایش تولیدات کشاورزی در منطقه ای مثل کرمان است .
کنترل سیلاب ها ،هرزآبها ،تقویت قناتها ،تامین آب آشامیدنی سالم برای روستاها از مزایای اجرای بندهای آبخیزداری است .
اقای سلطانی کارشناس آبخیزداری می گوید: در سال‌های اخیر رویکرد جهانی از ساخت سدهای بزرگ به ابخیز داری تغییر کرده است چرا که این بندهای کوچک کمترین خسارت را به طبیعت می رساند وبه طور میانگین در هر هکتار از فرسایش رسوب پنج تن خاک جلوگیری می‌کنند .
درمان اما ناسامان
آنچه در حوزه آبخیزداری تاکنون کار شده در مساحتی حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار هکتار در قالب ۷۵۰۰ سازه است .
مدیر کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان می‌گوید: اگر همین مقدار کار هم نشده بود مشکلات بیشتری گریبان استان را می گرفت .
آقای رجبی زاده با بیان اینکه در این سال ها فقط ۱۲ درصد از مجموعه کار انجام شده می‌گوید :ما سومین استان سیل خیز کشور هستیم اما در حوزه آبخیز داری کار چندانی صورت نگرفته و اگر بخواهیم با نرخ تورم فعلی تمام ۸۸ درصد باقی مانده کار را انجام دهیم ،در یک دوره 10 ساله به اعتباری حدود ۱۳ هزار میلیارد تومان نیاز داریم که بعید است کسی بتواند آن را تامین کند .
اوتاکید می‌کند اگر این اعتبار به ما داده شود درمان کاملی برای سیلاب‌ها و روان آب‌ها است و ما دیگر دغدغه سیل و فرسایش خاک و تخریب زیرساخت‌ها را نخواهیم داشت .
حالا اگر چه در شرایط کنونی وکمبود منابع مالی تامبن این اعتبار بسیار سخت است ، اما کارشناسان می گویند :در صورت اجرای طرح های آبخیزداری در استان کرمان حدود ۷۰۰ میلیون متر مکعب آب قابل ذخیره و تزریق به سفره های زیرزمینی است ،که این مقدار آب می‌تواند بسیاری از مشکلات کم آبی و نیاز کشاورزان کویر سوزان کرمان را برطرف کند.