برتری بودجه نظامی آمریکا در جهان و تردید در کارآمدی آن؟!

یک اندیشکده آمریکایی در گزارشی، با مقایسه ی بودجه های نظامی کشورهای جهان در سال 2019، بودجه نظامی آمریکا را بسیار هنگفت توصیف کرد.
پایگاه اینترنتی اندیشکده آمریکاییِ موسوم به «مؤسسه بین المللی مطالعات راهبردی» (IISS) در گزارشی با عنوان «آمریکا فاصله خود را در زمینه هزینه های دفاعی با سایر کشورهای جهان افزایش داده است» نوشت: در سال 2019، آمریکا همچنان با فاصله ای بسیار زیاد از سایر کشورها، بزرگترین هزینه کننده در امور دفاعی (نظامی) در جهان بوده است.
این پایگاه اینترنتی در ادامه افزود: آمریکا در سال گذشته میلادی، فاصله خود را در این زمینه از چین- که دومین کشور جهان از لحاظ هزینه های دفاعی است- افزایش داد. در سال 2019، سرمایه گذاری های آمریکا در زمینه تهیه تسلیحات (از شرکت های تولید کننده سلاح ها) و همچنین تحقیق و توسعه در زمینه های نظامی، از کلِ بودجه دفاعی چین بیشتر بود. در آن سال، سرمایه گذاری های آمریکا در زمینه تهیه تسلیحات و همچنین تحقیق و توسعه، چهار برابر مجموع سرمایه گذاری های مشابهِ همه کشورهای اروپایی بود.
ظاهرا انتشار این قبیل‌ مطالب هدفی جزء کنترل پیامد‌های منفی ناشی از انتشار برخی گزارش‌ها درباره کاهش بودجه نظامی آمریکا در امسال و سال‌های اخیر و تاثیر آن بر توقف برخی برنامه‌های نظامی این کشور ندارد.
به عنوان مثال نیروی هوایی آمریکا هفته گذشته اعلام کرد: اجرای برنامه ساخت یک موشک مافوق صوت هلی برد را متوقف کرده است. بنابر اعلام سخنگوی نیروی هوایی آمریکا این تصمیم ناشی از تغییر در اولویت های بودجه است.
وی در ادامه افزود: پنتاگون ناچار شد به دلیل محدودیت های بودجه ای سال 2021 بین طرح سلاح های تهاجمی متعارف مافوق صوت و یک طرح مهم دیگر یعنی سلاح واکنش سریع هوا پایه که مربوط به توسعه موشک مافوق صوت AGM-183 است , یکی را برگزیند.
نیروی هوایی آمریکا در سال 2021 تنها 382 میلیون دلار برای توسعه موشک های مافوق صوت خواهد داشت که در مقایسه با بودجه 576 میلیون دلاری سال 2020 با کاهش چشمگیری داشت.
داده های مؤسسه بین المللی مطالعات راهبردی حاکی از آن است که در سال 2019، رتبه های پنج کشور نخست جهان در زمینه هزینه های دفاعی نسبت به سالِ پیش از آن، هیچ تغییر نکرد و کماکان آمریکا با بودجه نظامیِ 684/6 میلیارد دلار، در رتبه اول قرار داشت و چهار کشور زیر نیز به ترتیب در رتبه های دوم تا پنجم قرار گرفتند که عبارت از چین با 181/1 میلیارد دلار، عربستان سعودی با 78/4 میلیارد دلار، روسیه با 61/6 میلیارد دلار و هند با 60/5 میلیارد دلار بودجه دفاعی، بودند. ده کشورِ پس از آن ها که در سال 2019 در رتبه های ششم تا پانزدهم به لحاظ بودجه دفاعی قرار داشتند، به ترتیب، عبارت بودند از: انگلیس، فرانسه، ژاپن، آلمان، کره جنوبی، برزیل، ایتالیا، استرالیا، اسرائیل (رژیم صهیونیستی) و عراق.
این رسانه آمریکایی با به رخ کشیدن برتری جهانی آمریکا در حوزه هزینه‌های نظامی سعی می‌کند در برابر رقبای جهانی خود بازدارندگی ایجاد کند. این در حالی که بودجه نظامی در این زمینه عامل تعیین کننده نیست.
به عنوان مثال، عربستان سعودی که بر اساس این گزارش با 78/4 میلیارد دلار بودجه در رتبه سوم تخصیص بودجه نظامی در جهان قرار دارد - حتی با وجود برخورداری از حمایت نظامی و مستشاری آمریکا و اروپا - در باتلاق یمن گرفتار و در برابر ارتش و مقاومت مردمی این کشور زمین گیر شده است. یا بسیاری از محافل نظامی و کارشناسی جهان اذعان کرده اند که جمهوری اسلامی ایران با کمترین بودجه نظامی توانسته است به قدرت بلامنازعه نظامی در منطقه و جهان تبدیل شود.

--------------------------------------------
عبدالرضا خلیلی

­