سردار شهید حاج قاسم سلیمانی؛ تجلی نبوغ فرماندهی

به گزارش گروه وب گردی خبرگزاری صدا و سيما، نقش فرماندهی سردار سرلشکر شهید قاسم سلیمانی چه در دوران دفاع مقدس و چه زمانی که سکان نیروی قدس را در دست گرفت، یک نقش ویژه و برجسته بود.
کسانی که از نزدیک او را می‌شناختند و یا با او کار کرده بودند از او به عنوان یک چهره کاریزماتیک یاد کرده و جملگی بر صفات و ویژگی‌هایی همچون اخلاص، تواضع، شجاعت، ساده زیستی، هوشمندی، پرکاری، خستگی ناپذیری، قاطعیت و توانایی مدیریت راهبردی و نیز روحیه شهادت طلبی او تاکید داشتند.

سردار سلیمانی شجاعت و شهامت خود را در دوران جنگ تحمیلی به منصه ظهور رساند. وی در زمان فرماندهی لشکر ۴۱ ثارالله از سوی رهبر انقلاب سه نشان فتح دریافت کرد که در موزه دفاع مقدس کرمان نگهداری می‌شود. سردار سلیمانی به خاطر موفقیت‌های چشمگیر در پرونده‌های منطقه‌ای به ویژه عراق، در ۹ بهمن ۱۳۸۹ توسط رهبر انقلاب به درجه سرلشکری ارتقا یافت.
شهید سلیمانی دوره جوانی و میانسالی خود را در کوران حوادث و بحران‌های سخت سپری کرد. وی نبوغ خود را در دوره مبارزه با گروهک‌های مسلح در غرب کشور، دوران ۸ ساله دفاع مقدس، دوره مبارزه با اشرار در شرق و سرانجام در عصر جنگ‌های نامتقارن در غرب آسیا به نمایش گذارد و موفق شد معادلات امنیتی ـ نظامی را به ویژه در تلاطم درگیری‌های منطقه، دچار دگرگونی اساسی کند.
در طی این سال ها، فرماندهی مقتدرانه شهید سلیمانی در عملیات‌های مهم منطقه ای، در حدی بود که محور مقاومت را پیروز معرکه‌های دشواری همچون جنگ ۳۳ روزه لبنان، جنگ‌های غزه و نبرد تاریخی علیه گروه تکفیری ـ تروریستی «داعش» نمود و از طرفی، مانع از حضور گسترده بازیگران غربی به ویژه آمریکا در حوزه پیرامونی ایران از جمله عراق به بهانه مبارزه با داعش شد، تحولی که از جنبه راهبردی برای امنیت و منافع بلندمدت ایران در منطقه حائز اهمیت فراوان است.
نبوغ خدادادی شهید سلیمانی در فهم موقعیت ها، تیزبینی و واقع بینی نسبت به امور، شناخت دقیق دشمن، تجزیه و تحلیل صحیح تحولات، قدرت سازماندهی نیرو‌ها و امکانات، رفع موانع داخلی و خارجی، تبدیل تهدید‌ها به فرصت، قدرت انتخاب تاکتیک‌های مناسب، ایمان و توکل او به خداوند و آموزه‌های مکتبی، اعتماد او به دقت و صحت رهنمود‌های رهبر انقلاب، پذیرش خطرات ناشی از ریسک ابتکار عمل و تصمیمات راهبردی از ویژگی‌های شهید سلیمانی بود که از او چهره‌ای کم نظیر و شاید بی نظیر ساخته بود.
سردار سلیمانی یک فرمانده عالی و راهبردی بود، اما در بند عرف نظامی گری کلاسیک نبود، لذا هنگام ضرورت از قرارگاه خارج شده و پا به میدان تاکتیک نهاده و صحنه نبرد را هدایت می‌کرد.
در واقع تیزبینی، شجاعت و روحیه جهاد و شهادت طلبی، میدان‌های سخت را زیر پا‌های استوار او هموار کرده و از طرفی، به سایر فرماندهان و رزمندگان روحیه مضاعف می‌بخشید. زخم‌هایی که شهید سلیمانی از دوره دفاع مقدس بر پیکر داشت نشانی از این خصلت جهادی بود.
سردار سلیمانی همان گونه که در عرصه نظامی فرماندهی نابغه بود، در حوزه سیاست هم یک کنشگر هوشمند و بصیر بود. وی ضمن آن که از ورود در سیاست به مفهوم جناحی پرهیز داشت و از طرفی، پیشنهاد مناصب عالی سیاسی مانند ریاست جمهوری را رد می‌کرد، همواره همکاران و زیردستان خود را خصوصا در دوره بحران و فتنه‌های سیاسی، به تبعیت از ولایت فرا می‌خواند.
در نگاه خارجی نیز از شهید سلیمانی به عنوان فرماندهی مدبر و هوشمند و شجاع یاد شده است. دشمنانش با آن که از او کینه به دل داشتند، اما هیچ گاه قادر به نادیده گرفتن صفات متمایز و برجسته او نبودند. سردار سلیمانی که طی سال‌های طولانی چهره چندان شناخته شده‌ای نبود، در سال‌های اخیر، خصوصا در گیرودار نبرد با داعش توجه محافل بین المللی را به سمت خود جلب کرد.
مجله آمریکایی «وایرد» در سال ۲۰۱۵ در گزارشی با تیتر سیزده فرد تاثیرگذار دنیا نام سردار سلیمانی را به عنوان مرموزترین فرد در دنیا معرفی کرده بود. به ادعای «وایرد»، سلیمانی تنها تهدیدکننده نظامی آمریکا در غرب آسیا و سراسر دنیا می‌باشد.
یکی از کارشناسان موسسه «آمریکن اینترپرایز» در باره وی گفته بود: اطلاعات رسمی زیادی درباره سرلشکر سلیمانی وجود ندارد، اما داده‌های اطلاعاتی و شواهد و قرائن موجود حاکی از آن است که او نقش مهمی در جنگ‌های نیابتی در خاورمیانه داشته و به عنوان یک چهره با نفوذ، تبدیل به یک اسطوره شده است.
روزنامه واشنگتن تایمز در ژانویه ۲۰۰۹ با انتشار گزارشی از زبان ژنرال «دیوید پترائوس» فرمانده وقت نیرو‌های آمریکایی در عراق نوشت: «قدرت حقیقى در ایران در دست فرمانده نیروى قدس، یک سازمان ویژه اطلاعاتی ـ نظامى است که وظیفه اصلی آن صدور انقلاب و توسعه عمق راهبردی ایران می‌باشد.»
وال استریت ژورنال نیز در آن ایام نوشت: «با پایان جنگ عراق، نزاع آمریکا با سرلشکر سلیمانی و سپاه قدس به قلمروی جدیدی گسترش یافت. آمریکا به طور آشکار اعلام کرد که ایران تلاش می‌کند تا همپیمانان آمریکا در یمن، لبنان و بحرین را سرنگون کند. تهران نیز واشنگتن را متهم کرد که به منظور حمایت از منافع انرژی و امنیتی آمریکا، به پشتیبانی از پادشاهان و حاکمان مستبد عربی در خلیج فارس می‌پردازد.»
وال استریت ژورنال در ادامه به جایگاه سردار سلیمانی در زمینه سیاست خارجی ایران اشاره کرده و او را واجد این صفات و ویژگی‌ها می‌داند: «نافذ اطلاعاتی، استراتژیست سیاست خارجی، دیپلمات، فرمانده نیرو‌های رزم و برنامه ریز عملیات‌های پیچیده»
«ریچارد کلارک» از مشاوران سابق امور امنیتی کاخ سفید نیز گفته بود: «من سلیمانی را یک نخبه شرور می‌دانم که پشت تمامی عملیات‌های گسترش نفوذ ایران قرار دارد.»
اعتراف دوست و دشمن به توانایی‌ها و ویژگی‌های برجسته شهید سلیمانی به ویژه در حوزه مدیریت و فرماندهی راهبردی، حاکی از آن است که دشمن شخصیت بسیار مهمی را مورد هدف قرار داد. از سوی دیگر، فقدان این فرمانده بزرگ، سرمایه ارزشمندی را از ما ستاند که به سادگی قابل جبران نیست.
با این حال مکتبی که امثال سلیمانی‌ها را در دامان خود پروراند، قادر به پرورش سلیمانی‌های دیگری خواهد بود. مشعل سلیمانی که به تعبیر مقام معظم رهبری در تراز یک «مکتب» ظاهر شده، همچنان برافروخته است و بازماندگان را به این راه روشن و پرافتخار فرامی خواند.