حفظ وحدت و انسجام ملی عامل موفقیت نهضت‌ها و حرکت‌ها

خانلری گفت: کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ منجر به وابستگی مطلق ایران به آمریکا و از دست رفتن استقلال کشور شد.

وی با اشاره به نقش خارجی‌ها در کودتا، تأکید کرد که این کودتا توسط نیروهای داخلی انجام نشده، بلکه آمریکا با نقش مستقیم روزولت، دولت دموکرات مصدق را سرنگون کرد و فرد دیگری را به جای او نشاند.

به گفته خانلری، پس از کودتا، ایران به طور کامل وابسته به آمریکا شد و استقلال خود را از دست داد. شاه با چراغ سبز آمریکا و انگلیس روی کار آمد و به تدریج با پررنگ شدن نقش آمریکا، ایران توسط آمریکایی‌ها اداره شد.

وی با تأکید بر منافع آمریکا پس از کودتا، گفت: آمریکا حتی منافع همدستان خود در کودتا را نیز نادیده گرفت و سهم بیشتری از نفت را برای خود در نظر گرفت. به این ترتیب، آمریکا با استفاده از قدرت و بنیه مالی خود پس از جنگ جهانی دوم، عوامل داخلی را با پول تطمیع کرد و کودتا را به نتیجه رساند.

خانلری ادامه داد: تاریخ معاصر ایران نشان‌دهنده فراز و نشیب‌های متعدد و دخالت دولت‌های خارجی برای تامین منافع‌شان از طریق گروه‌های داخلی بوده است. دولت‌های ضعیف بستر مناسبی برای این دخالت‌ها فراهم می‌کردند.
وی تاکید کرد: بیگانگان در طول تاریخ و حتی در حال حاضر، در تعیین سرنوشت کشورها نقش دارند و این امر به طور عمده از طریق نفوذ در دولت‌ها و رژیم‌های داخلی صورت می‌گیرد.
به گفته خانلری؛ عدم اعتماد به قدرت‌های خارجی و مراقبت از نفوذ آن‌ها در مسائل داخلی بسیار حائز اهمیت است. بیگانگان همواره به دنبال یافتن راهی برای نفوذ و نشان دادن چراغ سبز به عوامل داخلی هستند.
وی اذعان کرد: در دوران مصدق، اختلافات داخلی بین حامیان ملی شدن نفت و همچنین اختلاف بین مصدق و آیت‌الله کاشانی وجود داشت. این اختلافات نقطه ضعفی بود که دشمن از آن بهره برد.
خانلری با اشاره به درس‌های انقلاب ۵۷ گفت: خوشبختانه در انقلاب سال ۵۷، درس‌های لازم از تجربیات منفی گذشته گرفته شد و با رهبری امام خمینی، وحدت کلمه در جامعه ایجاد شد. انقلاب ۵۷ از نظر رشد و بلوغ جامعه ایرانی قابل مقایسه با دوران قبل از ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ نبود.
وی گفت: دسیسه‌های دشمن نیز همگام با پیشرفت جامعه، پیچیده‌تر شده است. نفوذ بیگانگان در اداره کشورها، به ویژه از طریق عوامل نفوذی در دستگاه‌ها، نشان‌دهنده زیرکی و شیطنت خارجی و برای مقابله با نفوذ بیگانگان، حفظ و تقویت وحدت داخلی از اهمیت بالایی برخوردار است.

خانلری، کارشناس مسائل سیاسی در ادامه با اشاره به نقش کمرنگ مردم در تعیین سرنوشت کشور در دوران پهلوی، تاکید کرد: «مردم در دهه ۳۰ در نظام دیکتاتوری و استبدادی زندگی می‌کردند و کار جمعی و دموکراسی را آن‌طور که باید، نیاموخته بودند.

وی افزود: به برکت خون شهدا و تأسیس جمهوری اسلامی، مردم آموخته‌اند که حرف اول و آخر را آن‌ها می‌زنند و هر چهار سال یک‌بار، سکان اداره کشور را به فردی می‌سپارند.

خانلری با اشاره به اهمیت نقش مردم در جمهوری اسلامی، اظهار داشت: حتی در فاصله بین دو انتخابات، مردم از طریق فضای مجازی و رسانه‌ها، بینش و حرکت اجتماعی خود را به جهانیان نشان می‌دهند.

وی با ذکر مثال مقاومت مردم غزه در برابر محاصره، تصریح کرد: مردم غزه با وجود محاصره شدید، به دلیل حفظ استقلال و کرامت خود، توانسته‌اند مقاومت کنند. نظام جمهوری اسلامی نیز با هویت اسلامی خود، بدون ابزار جمهور، نمی‌تواند کاری انجام دهد.

 

 

به گفته مهدیخانی، کارشناس مسائل سیاسی، با وقوع کودتای ۱۳۳۲، فضای سیاسی ایران به شدت تغییر کرد و وارد دوران خفقان شد. این دوران با محدودیت مطبوعات و سرکوب فعالیت‌های سیاسی همراه بود.

 

وی با اشاره به دوره پهلوی، توضیح داد: رضاخان با کودتا به قدرت رسید و فضایی مستبدانه ایجاد کرد. پس از برکناری رضاخان در سال ۱۳۲۰ و روی کار آمدن محمدرضا شاه، تا قبل از کودتای ۱۳۳۲، فضای سیاسی نسبتاً بازتری وجود داشت و گروه‌های مختلف سیاسی از جمله کمونیست‌ها، حزب توده و جریان‌های ملی-مذهبی فعالیت می‌کردند.

 

مهدیخانی افزود: پس از کودتا، دولت مصدق سرنگون شد، حامیانش محاکمه و زندانی شدند و برخی مانند دکتر فاطمی اعدام شدند. مطبوعاتی که به دنبال منافع ملی و مطالبات مردم بودند، به شدت محدود شدند و دهه ۳۰ به دوران خفقان و محدودیت‌های سیاسی تبدیل شد.