گره تأمین مالی، پاشنه آشیل اکوسیستم نوآوری

به گزارش خبرنگار گروه اقتصاد کلان خبرگزاری صداوسیما، محمد صادق خیاطیان با اشاره به تجربه خود در دهه ۹۰ گفت: در آن زمان فرهنگ دانش‌بنیان و نوآوری در دانشگاه‌ها و مدیریت‌های استانی بسیار کم‌رنگ بود و نهاد‌های تخصصی برای حمایت از ایده‌ها و نوآوری‌ها عملاً تازه شکل گرفته بودند.

وی توضیح داد که مراکز رشد و پارک‌های فناوری وظیفه داشتند از ایده‌ها حمایت کنند، مشاوره بدهند و منابع مالی در اختیار قرار دهند، اما ابزار‌های مالی سنتی مانند بانک‌ها برای تامین مالی استارتاپ‌ها مناسب نبودند. این خلا باعث شد صندوق‌های پژوهش فناوری و نهایتاً صندوق نوآوری و شکوفایی شکل بگیرند تا منابع مالی، منتورینگ و بازار برای استارتاپ‌ها فراهم شود.

قوانین دانش‌بنیان و اعتبار مالیاتی؛ ابزار‌های سیاست‌گذاری حمایت از نوآوری

رئیس سابق صندوق نوآوری و شکوفایی ریاست جمهوری یادآور شد که تصویب قانون حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان در سال ۱۳۸۹ بیشتر سمت عرضه فناوری را تقویت کرد و ابزار‌هایی مانند معافیت مالیاتی و حمایت از تولیدکنندگان فناوری را فراهم آورد. وی افزود که قانون جهش تولید دانش‌بنیان سال ۱۴۰۱ نیز سرمایه‌گذاری در حوزه دانش‌بنیان را هدف گرفت و ابزار مهمی مانند اعتبار مالیاتی برای تشویق سرمایه‌گذاران خطرپذیر فراهم کرد.

او تاکید کرد: در تمام دنیا اعتبار مالیاتی یکی از مهم‌ترین محرک‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر است و تجربه کشور‌های مختلف نشان می‌دهد که بدون این ابزارها، سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در حوزه فناوری به سختی انجام می‌شود.

چالش‌های امروز تامین مالی نوآوری

با وجود ایجاد صندوق‌ها و قوانین حمایتی، خیاطیان تصریح کرد که چالش‌های تامین مالی هنوز باقی است. وی گفت: تجربه نشان داده است که منابع مالی محدود هستند و سرمایه‌گذاران گاهی ترجیح می‌دهند به حوزه‌های سنتی و با ریسک کمتر سرمایه‌گذاری کنند. این موضوع باعث می‌شود استارتاپ‌ها و شرکت‌های نوپا با کمبود نقدینگی و حمایت مواجه شوند، حتی اگر قوانین و نهاد‌های تخصصی وجود داشته باشد.

وی درباره تجربه هلدینگ‌ها در سرمایه‌گذاری نوآوری توضیح داد که ورود سرمایه‌گذاران خصوصی به اکوسیستم فناوری مثبت بوده، اما همچنان منابع کافی برای توسعه گسترده این حوزه وجود ندارد.