استنطاق قرآن، راه عبور از بحران‌های فرهنگی امروز است

به گزارش خبرگزاری صدا وسیما،  عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی  با تأکید بر چندلایه بودن معنا در قرآن کریم اظهار داشت: قرآن دارای ظاهر و باطن است و همین ویژگی سبب می‌شود کتاب وحی در همه دوران‌ها و برای همه نسل‌ها پیام و راه‌حل‌های تازه‌ای دربرداشته باشد.

او با اشاره به سخنان امیرالمؤمنین(ع) درباره ظرفیت بی‌پایان قرآن افزود: براساس فرمایشات حضرت علی(ع)، می‌توان با قرآن گفت‌وگو کرد و متناسب با نیازها و پرسش‌های هر عصر از آن پاسخ گرفت. این فرایند «استنطاق قرآن» نام دارد؛ یعنی انسان با طرح پرسش‌های واقعی جامعه و در چارچوب روش‌های صحیح فهم دین، معانی تازه‌ای از آیات الهی را کشف کند.

خسروپناه تأکید کرد: قرآن محدود به یک دوره تاریخی نیست؛ اگر شناخت ما از نیازهای زمان دقیق و همراه با انس عالمانه با قرآن باشد، می‌توان پاسخ بسیاری از مسائل فرهنگی، اجتماعی و تمدنی را از دل آیات استخراج کرد. به گفته وی، این انس باید مستمر و روشمند باشد، نه سلیقه‌ای و گزینشی.

وی با هشدار نسبت به خطر انحراف در برداشت از قرآن بیان کرد: راه دستیابی به معانی نوین قرآن بسیار ظریف است و بی‌توجهی به ضوابط تفسیر می‌تواند به تحریف‌های پنهان منجر شود. تحریف همیشه به تغییر واژه‌ها مربوط نیست؛ گاهی تحمیل پیش‌فرض‌های نادرست بر متن، معنای آیات را منحرف می‌سازد.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی شرط بهره‌گیری درست از قرآن را پایبندی به مبانی تفسیری و بهره‌گیری از سنت معصومان(ع) دانست و گفت: پرهیز از قرائت‌های افراطی و تفریطی زمینه‌ساز فهم درست قرآن است، زیرا در این چارچوب، قرآن می‌تواند راهنمای زیست فردی و اجتماعی انسان معاصر باشد.

در پایان، خسروپناه با اشاره به مفهوم «حیات طیبه» افزود: زندگی قرآنی انسان را به حیات پاک و شایسته‌ای می‌کشاند که نه قابل تحمیل است و نه جانشینی دارد. قرآن تنها منبعی است که علاوه بر پاسخگویی به نیازهای فکری و فرهنگی، سبک زندگی متعادل، کرامت‌محور و نجات‌بخش را ارائه می‌دهد؛ سبکی که جامعه را از بحران‌های اخلاقی و هویتی عبور داده و چشم‌اندازهای روشن و تازه‌ای پیش‌روی انسان می‌گشاید.