ترامپ به عنوان بازیگر شکست خورده به چین می‌رود

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، آقای محمدرضا دهشیدی در برنامه گفتگوی ویژه خبری سفر ترامپ به چین و تاثیر آن بر جنگ آمریکایی صهیونی را برسی کرد. متن کامل این گفت‌و‌گو به شرح زیر است:

سوال: با توجه به این که بیش از ۷۰ روز از آغاز جنگ تحمیلی سوم گذشته بازبینی داشته باشیم روی روند جنگ از ابتدا تا الان و بعد راجع به پیش بینی‌ها صحبت کنیم.

دهشیدی: ترامپ با این انگیزه و با تحریک نتانیاهو این جنگ را آغاز کرد که تغییر نظامی سیاسی در ایران را دنبال کند و تصور می‌کرد طی سه روز می‌تواند زمینه فروپاشی سیاسی را فراهم کند ولی با توجه به تاب آوری اجتماعی و با توجه به این که جامعه ایران توانست وحدت و انسجام خودش را حفظ کند، توان نیرو‌های مسلح در مقابله با تهدیدات و رویکرد موزاییکی که در عرصه دفاعی توانستیم رقم بزنیم و با این دفاع موزاییکی توطئه‌های آن‌ها را خنثی کنیم و همچنین تاب آوری ما در عرصه بروکراتیک، به گونه‌ای که توانستیم به رغم همه فشار‌ها همه نهاد‌ها کار خودشان را و کارکرد‌های ویژه خودشان را به نحو احسن انجام دهند و در عین حال جامعه ایران توانست به رغم همه تبلیغاتی که وجود داشت، بلوغ تمدنی خودش را نشان دهد. تمدنی که به نوعی الگوریتمش بر وحدت در صورت بروز خطر استوار است توانست این انسجام اجتماعی را به نحوی رقم بزند که جهان مبهوت شود و توانستیم در این جنگ نشان دهیم برند تمدنی ایران را. تمدنی که به رغم اینکه مثلا صهیونیست‌ها فرار می‌کردند مردم ایران داشتند برمیگشتند به کشور برای اینکه دفاع کنند در حالی که آنها به مغازه‌ها هجوم می‌بردند مردم ما در حد نیاز‌های خودشان کالا‌ها را خریداری کردند.

یکی از نظریه پردازان می‌گوید ما تقابل دو تمدن را داشتیم یکی تمدنی که شطرنج اختراع کرده، تمدن دیگر فوکرباز است. تمدنی که فرهنگ پهلوانی و زورخانه‌ای و جوانمردی دارد و فرهنگ دیگری که بر کشتی کج استوار است و بر فریب، نیرنگ، تمدنی که رویکردش بر خردورزی استوار است و تمدن دیگری که بر غرایض و هیجان‌های خودش استوار است و به رغم این که تلاش می‌کردند به اهداف خودشان از جمله تجزیه سرزمینی و تغییر نظام سیاسی برسند ولی جامعه ایران نگذاشت این کار‌ها را انجام دهند و کاری که ما توانستیم انجام دهیم این بود که آن‌ها می‌خواستند تغییرات راهبردی ایجاد کنند در حالی که ما توانستیم آن را از فاز راهبردی وارد فاز تاکتیکی کنیم به نوعی به علت این که جغرافیا توانست مسلط شود بر فناوری و البته ما فناوری‌های خودمان را هم داشتیم که از آن به تکنوپلتیک تعبیر می‌شود. یعنی ما توانستیم فناوری‌های ارزانی را به کار گیریم که آن‌ها سلاح‌های گران قیمتشان را بیشتر مصرف کنند و توانستیم جنگ را از فازی که ابتدا امنیتی بود یعنی می‌خواستند جامعه ما را امنیتی کنند ما آن را وارد فاز نظامی کردیم. با توجه به توان ما در عرصه موشکی و پهپادی، توانستیم با آن‌ها مقابله کنیم بعد وارد فاز اقتصادی کردیم با توجه به این که توانستیم منطقه‌ای کنیم جنگ را و بعد بُعد بین المللی پیدا کرد به علت این که روی زنجیره ارزش جهانی تاثیر گذاشتیم و این جا بود که توانستیم با تفوق بر تنگه هرمز توان خودمان را به نمایش بگذاریم.

سوال: به نظر شما در این جا متوقف شده؟

دهشیدی: نه. ما پویایی خودمان را نشان دادیم به علت این که این موضوع در عرصه دولتی قرار نگرفت بلکه وارد فضای افکار عمومی بین المللی هم شد. چیزی که در ابتدا تصور می‌شد این بود که مثلا رسانه و روایت سازی بخشی یا قسمتی جدا از جنگ است ولی الان روایت سازی در داخل خود جنگ تعبیر می‌شود و توانستیم از این روایت سازی که به نوعی مظلومیت و حقانیت خودمان است دفاع کنیم و جریان را برعکس کنیم. جایی که الان خیلی از افرادی که دارند تبلیغات را نگاه می‌کنند معتقدند که این لگو‌هایی که ما می‌سازیم و تمسخر می‌کنیم ترامپ را کاملا موثر بوده و توانستیم در فضای رسانه‌ای بین المللی تاثیر بگذاریم. توئیت‌هایی که مقامات ما از جمله آقای دکتر قالیباف، آقای دکتر عراقچی، سخنگوی محترم آقای دکتر بقایی ارائه می‌کنند کاملا مورد توجه جهانیان قرار گرفته و توئیت‌های سفارت خانه هایمان توانسته فضای جدیدی رقم بزند و دیپلماسی عمومی فعالی را توانستیم به منصه ظهور برسانیم که واقعا تاثیرگذار بوده است. 

سوال: سفر رئیس جمهور آمریکا به چین آغاز شده و پیش بینی‌های مختلفی راجع به اهداف این سفر از قبل مطرح بود و از جمله رئیس جمهور آمریکا هم مطرح کرده بود که یکی از محور‌های اصلی این مذاکرات جنگ آمریکا با ایران است. فکر می‌کنید چه درخواست‌هایی از سمت آمریکایی‌ها مطرح شود و چه پاسخ‌هایی را چینی‌ها به آمریکایی‌ها خواهند داد؟

دهشیدی: اولا ذهنیت چین را راجع به این تحولات عرض کنم. اولین نکته چینی‌ها معتقدند اقدامی که آمریکا انجام داد چه در تهاجم نظامی به ایران و چه در محاصره دریایی، مغایر با موازین بین المللی بوده و چین هرگونه اقداماتی که با چندجانبه گرایی در تغایر باشد نفی می‌کند؛ بنابراین سیاست‌های آمریکا به هیچ وجه در این زمینه مورد پذیرشش نیست. منتها معتقد به لزوم امنیت دریانوری است و می‌گوید باید فضا برای بازشدن تنگه هرمز فراهم شود و در این زمینه اختلاف نظر جزئی با ما دارد که می‌گوید باید تنگه به قبل از این برگردد و بیانیه ۴ ماده‌ای که با پاکستان بستند بر این نکته تاکید می‌کرد.

بعید می‌دانم چین خواهان میانجیگری در منازعه باشد. علتش هم این است که اولا چین دوست دارد این آزمونی باشد برای شناخت نقاط ضعف آمریکا و بنابراین خرسند است که ما داریم در این فضا با آمریکا وارد منازعه می‌شویم، چون می‌داند خاکریز بعدی خود چین است؛ بنابراین ترجیح می‌دهد منازعه در فراسوی مرز‌های جغرافیایی خودش باشد با توجه به دیدگاهی که در مورد تایوان دارد؛ بنابراین ترجیح می‌دهد آمریکا در منطقه خلیج فارس ضعیف شود تا این که چین با آمریکای ضعیف شده رو‌به‌رو شود. ترامپ قبل از سفر انتظارش این بود که دستاوردی برای خودش ایجاد کند تا بتواند به عنوان فاتح و پیروز به چین سفر کند. خوشبختانه به هیچ یک از اهدافش نتوانست برسد و عملیاتی هم که می‌خواست برای بازکردن تنگه هرمز انجام دهد با ناکامی رو‌به‌رو شد. در نتیجه ترامپ الان به عنوان بازیگر شکست خورده به چین می‌رود و چینی‌ها دوست دارند این وضعیت را ببینند ولی در عین حال به روی خودشان نمی‌آورند، چون روحیه چینی این است که به هیچ وجه طرف مقابل را منکوب نمی‌کند در این بحث ها. در عین حال چین علاقمند است که شرکت‌های آمریکایی در این کشور سرمایه گذاری کنند و دوست دارد این سفر منجر شود به افزایش تعاملات اقتصادی چین و آمریکا در حوزه‌های مختلف به ویژه‌ های تک و حوزه‌های دیگری که روسای شرکت‌های مختلف ترامپ را همراهی می‌کنند؛ بنابراین رویکرد چین کاملا اقتصادی است، عرصه‌های امنیتی را حاضر به امتیاز دهی نیست ولی در حوزه اقتصاد رویکردش بر داد و ستد و تبادل استوار است. با این نگاه فکر می‌کنم ترامپ نمی‌تواند دستاوردی از این سفر برای این که چین را وادار کند به این که با مواضع آمریکا همسو شود کسب کند ولی در عرصه اقتصادی به علت این که حجم مبادلاتی که مدنظر طرفین است قابل توجه است می‌توانند به توافقی برسند. 

سوال: این که چین بخواهد نقش میانجی را بازی کند خیلی‌ها می‌گویند چین وارد این ماجرا نخواهد شد ولی برخی می‌گفتند ممکن است آمریکا از چین بخواهد که چین به لحاظ روابطی که با ایران دارد ایران را تحت فشار بگذارد برای بازگشایی تنگه هرمز، فکر می‌کنید در این حد هم اتفاق نخواهد افتاد؟

دهشیدی: نه چین اصلا حاضر نمی‌شود ایران را تحت فشار قرار دهد. چون اولا علت این که این تنگه بسته شده به علت سیاست‌های تجاوزکارانه آمریکا است. ثانیا به علت محاصره دریایی که آمریکا اعمال کرده بر فراسوی دریای عمان مسلما یکی از مهمترین افراد یا بازیگرانی که مانع تردد دریایی شده خود آمریکا است و حتی خیلی از کشتی‌هایی که داشتند می‌رفتند را مورد اصابت قرار داده یا آن‌ها را برگردانده؛ بنابراین خود آمریکا مهمترین مانع امنیت خاورمیانه خواهد بود. 

سوال: خیلی‌ها هشدار دادند کاری که آمریکا می‌کند نوعی مداخله در روابط اقتصادی کشور‌ها است. چون می‌گفت کشتی‌ها و شناور‌هایی که در بنادر ایران پهلو بگیرند با آن‌ها برخورد خواهد کرد و از جمله این کشتی‌ها چینی است.

دهشیدی: بله و چینی‌ها اعلام کردند ما به هیچ وجه با این اقدامات همکاری نمی‌کنیم و آن را خلاف اصول و قواعد حاکم بر روابط بین الملل می‌دانیم.

سوال: پیش از این جنگ به لحاظ راهبردی و استراتژیک در اهداف آمریکایی ها، گفته می‌شود، چون چینی‌ها از قبل رقابتی با آمریکایی‌ها داشتند، آمریکا در راهبردش اول متمرکز می‌شود به سمت ایران که ماجرای ایران را حل و فصل کند و بعد برود به سراغ چین. چون چین یکی از منابع تامین کننده انرژی است با مهار ایران بتواند کنترل انرژی چین را به دست بگیرد و از این طریق با چین وارد رقابتی جدی شود. جنگ چقدر در این استراتژی تاثیر خواهد گذاشت. آیا پروژه‌ای که آمریکایی‌ها داشتند در بحث رقابت با چین که از مسیر ایران می‌خواست عبور کند این الان به نظر شما با شکست مواجه شده است؟

دهشیری: معتقدم آمریکا الان می‌خواست به عنوان بازیگری که دست برتر دارد در قبال چین، وارد تعامل با این کشور شود و چین را از طرق مختلف تحت فشار قرار دهد که در حوزه اقتصادی شکوفایی اقتصادی آمریکا رقم بخورد. الان با توجه به این که در قضیه ایران ناکام ماندند، درصدد دستاوردسازی در حوزه‌های دیگر مثل کوبا هستند. در ونزوئلا این کار را انجام دادند. در کوبا هم علاقه مندند کاری انجام دهند تا این که با تسلط بر حوزه آمریکای لاتین به چین چنین بفمانند اگر می‌خواهی در حوزه آمریکای لاتین حضور پیدا کنی، نیازمند هماهنگی با ما هستی و احتمال می‌رود همان اقداماتی که در مورد ونزوئلا انجام دادند در مورد کوبا انجام دهند و بنابراین آمریکا تغییر تاکتیک داده با توجه به شکستی که در قبال ایران داشته تا این که بتواند به نوعی چین را متقابلا متقاعد کند به این که لازم است در عرصه اقتصادی لااقل در حوزه آمریکای لاتین با آمریکا هماهنگ باشد.

سوال: ایران ۵ شرط اصلی در ماجرای تنگه هرمزمطرح کرد. غرامت باید پرداخت شود، پول‌های بلوکه شده به بازار برگردد، تحریم‌ها برداشته و حاکمیت ایران بر تنگه هرمز به رسمیت شناخته شود و جنگ در همه جبهه‌های مقاومت به پایان برسد و بر این موضع استوار ایستاده جمهوری اسلامی و در میدان بعد از طرح آزادی که آمریکایی‌ها مرتکب شدند، در میدان هم نشان از این استواری در میدان به موازات دیپلماسی برقرارست. الان به وضعیت سربه سری رسیدیم با آمریکایی ها، مطالباتی که آن‌ها مطرح می‌کنند جزو خطوط قرمز ایران است و مطالبات ایران، جزو چیز‌هایی است که آمریکایی‌ها می‌گویند ما نمی‌پذیریم، به این نقطه رسیدیم و اگر این است چه اتفاقاتی خواهد افتاد؟

دهشیری: بازی دو سو دارد. یک سو، تلاش برای سلطه داشت و بلعیدن ایران و همواره بحث ترامپ تسلیم بی قید و شرط است. طرح هژمونی و سلطه شکست خورد. جنگ آمریکا برای سلطه بود. آن چه که ما مدنظرمان بود جنگ برای بقا بود، ما می‌خواستیم از کیان سرزمینی خودمان دفاع کنیم و در این حوزه پیروز شدیم. این به معنای این نیست که ما متحمل خسارت نشدیم و به معنای این نیست که آمریکا کلا توانش نابود شده و امکان وارد آوردن خسارت به ما برای تحمیل هزینه ندارد. آن چه در این فضا مهم است، این است که طرفین دارند با دو رویکرد به موضوع نگاه می‌کنند. یکی می‌خواهد سلطه خودش را اعمال کند، می‌خواهد در بحث هسته‌ای بگوید که ما تمام اورانیوم‌های ایران را بردیم و همان کاری که در مورد ونزوئلا حتی به ۱۲ کیلو بود اورانیوم ۲۰ درصد هم رحم نکرد و آن‌ها را برد و با این نگاه است. ما هدف مان حفظ اقتدار و حفظ تمامیت ارضی، حاکمیت ملی و استقلال عمل در قبال آمریکاست. در چنین فضایی در تنگه هرمز این دو نگاه متغایر دارد با هم بازی می‌کند.

آمریکا می‌خواهد بدون هیچ گونه قواعد و قوانین بین المللی تنگه را به دست گیرد، حتی وارد خلیج فارس هم بشود و امنیت را بگوید که من توانستم امنیت خلیج فارس را خودم به عهده بگیرم. ایران معتقدست که این تنگه متعلق به کشور‌هایی است که ایران و عمان که در این تنگه هستند و با توجه به حوزه سرزمینی که ما داریم، این امر معقولی است ولی آمریکایی‌ها نمی‌توانند بپذیرند ایران در این جنگ بقا پیروز شده و به دنبال راه حلی هستند که خودشان را پیروز میدان معرفی کنند. 

سوال: برای چیز دیگری آمده بود الان گرفتار چیز دیگری شده است.

دهشیری: آن‌ها برای تغییر نظام سیاسی و بحث هسته‌ای آمده بودند، الان معتقدند اگر این تنگه باز شود برای آن‌ها پیروزی اتفاق افتاده است. البته معتقدیم که الان، ما اولویت ما خاتمه جنگ است. مباحث هسته‌ای نباید در مذاکرات ورود کند. بعد از این که جنگ راتمام کردیم و غرامت‌ها به هر طریق و رهبر معظم انقلاب راه حل‌ها را فرمودند به هر شیوه‌ای توانستیم این غرامت‌ها را دریافت کنیم یا خساراتی متعادل بر آن‌ها وارد کنیم، جنگ را خاتمه دهیم. بعد از آن در رابطه با بحث هسته‌ای آن وقت تصمیم بگیریم چگونه عمل کنیم. معتقدم که همین الان پیروز میدان ما هستیم. هم پیروز در عرصه واقعیت و هم در عرصه جنگ روایت ها.

سوال: خیلی‌ها این گزینه مطرح می‌شود که این زمانی که دارد صرف می‌شود جمهوری اسلامی ایران است و به ضرر آمریکایی ها. برخی در تحلیل این ماجرا بحث انتخابات میان دوره‌ای کنگره را مطرح می‌کنند. پیش از این، سفر چین را هم مطرح می‌کردند و بازی‌های جام جهانی که آمریکایی‌ها نگران این هستند که به علت افزایش تورم و افزایش قیمت حامل‌های انرژی در آمریکا و بازی جام جهانی و تجمعات به تجمعات اعتراض آمیز تبدیل شود، آمریکایی‌ها به لحاظ زمان متضرر می‌شوند و این گذشت زمان آن‌ها را به سختی خواهد انداخت.

دهشیری: رویکرد آمریکایی‌ها در این جنگ، کوتاه مدت، سریع و برق آسا بود در حالی که این جنگ فرسایشی شد. فرسایشی شدن این جنگ هم هزینه‌های آمریکا را بالا می‌برد، نگاهداری همه نیرو‌ها برای آن‌ها هزینه‌های بسیار زیادی در بردارد. نتوانستند روایتی پیروزمندانه از جنگ ارائه کنند و در نتیجه آمریکایی‌ها الان معتقدند هر چقدر زمان بگذرد بیشتر به ضررشان خواهد بود.

سوال: البته در اظهارات شان مدام می‌گویند هیچ عجله‌ای نداریم ولی واقعیت‌های موجود این را نشان نمی‌دهد.

دهشیری: ترامپ که فرد دروغگویی است. اصولا هرچه بیان می‌کند برعکس کنید واقعیت می‌شود. کاملا تحت فشار زمان هستند و معتقدم آمریکایی‌ها خیلی می‌خواهند سریع این را خاتمه دهند ولی هر طرحی می‌ریزند که خودشان را پیروز میدان کنند، معتقدند که با شکست روبه رو می‌شود. البته آمریکایی‌ها ممکن است براساس منافع خودشان تصمیم نگیرند. ممکن است براساس هیجانات و احساسات و غرایض شخصی شخص ترامپ و براساس القائات نتانیاهو اقدام نابخردانه‌ای انجام دهند که تمام این طرح‌های آن‌ها چه پیاده کردن نیرو در جزایر، چه اقدامات برق آسا در تنگه هرمز، همه با شکست و ناکامی رو به رو می‌شود؛ بنابراین به نظر می‌رسد آمریکایی‌ها راهی برای خروج آبرومندانه خودشان از این جنگ پیدا کنند.

سوال: جمع بندی بفرمایید.

دهشیری: آن چه که می‌تواند ما را در این نبرد پیروز کند، اولا تاب آوری اجتماعی است و انسجام ملی. به نظر من برخی بیان‌هایی که مخل وحدت ملی است در این شرایط نباید مطرح شود. جامعه باید آرامش خودش را حفظ کند. مسئولین تلاش خودشان را دارند می‌کنند، مذاکره کنندگان هم تلاش خودشان را می‌کنند. مذاکره کنندگان همانند رزمندگان، دو روی یک سکه هستند و همه ما در یک جبهه هستیم، در یک کشتی هستیم برای این که بتوانیم منافع ملی را رقم بزنیم و ان شاءالله این نبرد را با پیروزی خاتمه دهیم.