بقائی: تغییر دولت‌ها تأثیری بر روابط خوب ایران و عراق ندارد

به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صداوسیما، اسماعیل بقائی در ابتدای نشست هفتگی با خبرنگاران همچنین به برگزاری مراسم تشییع پیکر رهبر شهید انقلاب اشاره کرد و افزود: این حادثه برای ملت ایران، مردم منطقه و آزادگان جهان یک رویداد تاریخی خواهد بود. یکی از اهداف سفر عراقچی به عراق مربوط به همین موضوع بود.

بقائی افزود: رابطه ایران و عراق بسیار ریشه‌دار، عمیق و مبتنی بر علقه‌ها و پیوند‌های فرهنگی، دینی و همسایه دو ملت بزرگ ایران و عراق است و قطعا تغییر دولت‌ها نه تنها تأثیری در این روابط خوب ندارد بلکه از هر فرصتی استفاده می‌کنیم برای تعمیق روابط.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی درباره نتایج سفر وزیر امور خارجه به عراق و همچنین هماهنگی‌ها و توافقاتی که برای برگزاری مناسب مراسم تشییع در عراق انجام شده، گفت: اولین سفر وزیر امور خارجه بعد از تشکیل دولت جدید عراق است. رابطه ایران و عراق دارای پیوند‌های عمیق است. تغییر دولت‌ها هیچ تاثیری بر روابط خوب ما نخواهد داشت.

بقائی افزود: دیدار‌های آقای عراقچی با مقامات عراقی در چارچوب هماهنگی‌های بیشتر و مسائل فی ما بین بوده است. وضع منطقه بررسی شد و عراقی‌ها ابراز مودت کردند با ملت ایران. مواضعی که علما اتخاذ کردند برای ما بسیار ارزشمند بود. هماهنگی‌ها برای برگزاری مراسم تشییع هم خیلی مهم بود که اکثر وقت سفر را به هود اختصاص داد. فکر می کنم مردم عراق برای این لحظه، لحظه شماری می کنند. نخست وزیر عراق کمیته مخصوصی را برای این موضوع تشکیل دادند و درباره نحوه برگزاری مراسم مشورت‌های لازم انجام شد. برگزاری این مراسم حاوی پیام‌ها مختلفی برای جهان است از جمله نزدیکی و مودت بین دو ملت ایران و عراق هستند اینکه عراقی‌ها همچون ایرانیان و به اندازه ما سوگوار هستند.

مطالبه عدالت را از همه طرف‌هایی که به اَشکال مختلف به رژیم صدام در توسعه تسلیحات شیمیایی این کشور کمک کردند

سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین گفت: هفتم تیر، سالروز فاجعه شیمیایی سردشت است. استفاده رژیم صدام، برای چندمین بار، از سلاح‌های شیمیایی علیه مردم ایران، اعم از نظامی و غیرنظامی، در هفتم تیر ۱۳۶۶، به‌عنوان یکی از فجایع حقوق بشری و حقوق بشردوستانه در تاریخ قرن بیستم ثبت شد. البته ما همچنان مطالبه حقیقت و اجرای عدالت را از همه طرف‌هایی که به اَشکال مختلف به رژیم صدام در توسعه تسلیحات شیمیایی این کشور کمک کردند، به‌ویژه آلمان، داریم. بار‌ها نیز به‌صورت رسمی، درخواست خود را برای پیگیری این موضوع مطرح کرده‌ایم و این مطالبه ملت ایران همچنان به قوت خود باقی است.

مراسم تشییع پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب یک رویداد تاریخی و فوق‌العاده مهم خواهد بود

اسماعیل بقائی در ادامه افزود: به‌زودی سالروز حمله آمریکا به هواپیمای مسافربری ایران، در دوازدهم تیر ۱۳۶۷، فرامی‌رسد که آن نیز نمونه دیگری از اقدامات آمریکا علیه ملت ایران بود. شاید مهم‌تر از همه این مناسبت‌ها، فاجعه هفتم تیر و شهادت آیت‌الله دکتر بهشتی و ۷۲ تن از یاران ایشان باشد که آن نیز در نتیجه یک اقدام تروریستیِ مورد حمایت آمریکا رخ داد. جا دارد هفته قوه قضائیه را به ریاست محترم قوه و همه خدمتگزاران کشور در دستگاه قضا تبریک عرض کنم. اما مهم‌ترین رویدادی که در روز‌های آینده در ایران، منطقه و به نوعی در جهان رخ خواهد داد، مراسم تشییع پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب خواهد بود. این رویداد، هم برای ملت ایران، هم برای مردم منطقه و هم برای همه مسلمانان و آزادگان جهان، یک رویداد تاریخی و فوق‌العاده مهم خواهد بود. یکی از اهداف سفر وزیر امور خارجه به عراق در دو روز گذشته نیز به همین موضوع مربوط بود که احتمالاً در سؤال‌ها مطرح خواهد شد و درباره آن، جزئیات بیشتری را توضیح خواهم داد. لازم بود این مطالب را به‌عنوان مقدمه، هم درباره اهمیت این رویداد و هم درباره تلاش‌ها و برنامه‌ریزی‌هایی که برای برگزاری هرچه باشکوه‌تر این مراسم در دست انجام است، خدمت شما عرض کنم.

سفر وزیر خارجه به عراق بسیار مهم بود

بقائی درباره سفر عراقچی به عراق گفت: این سفر، سفر بسیار مهمی بود. این نخستین سفر وزیر امور خارجه پس از تشکیل دولت جدید عراق محسوب می‌شود. رابطه جمهوری اسلامی ایران و عراق، رابطه‌ای بسیار ریشه‌دار، عمیق و مبتنی بر علقه‌ها و پیوند‌های فرهنگی، دینی و همسایگی میان دو ملت بزرگ ایران و عراق است و قطعاً تغییر دولت‌ها نه‌تنها تأثیری بر این روابط خوب ندارد، بلکه ما از هر فرصتی استفاده می‌کنیم برای تعمیق روابط. دیدار‌هایی که وزیر امور خارجه با مقام‌های ارشد عراق داشتند، از جمله نخست‌وزیر، رئیس‌جمهور، وزیر امور خارجه، مشاور امنیت ملی و رئیس مجلس، در راستای بررسی روابط دوجانبه و تقویت مناسبات در همه حوزه‌های مورد علاقه طرفین، اعم از اقتصادی، تجاری، هماهنگی در امور امنیتی و مرزی و همچنین مباحث مرتبط با ارتباطات مردمی میان دو کشور بود. 

موضع عراق در طول جنگ، موضعی مسئولانه بود

سخنگوی وزارت امور خارجه تاکید کرد: ما همچنین آخرین وضعیت منطقه را در پرتو تحولاتی که در سه، چهار ماه اخیر داشتیم، بررسی کردیم. موضع عراق در طول جنگ، موضعی مسئولانه بود. مردم عراق با تمام وجود با برادران و خواهران مسلمان خود در ایران ابراز همبستگی کردند. این مودت و همبستگی برای ما بسیار ارزشمند است. هیئت نمایندگی جمهوری اسلامی ایران حامل پیام تقدیر و تشکر ایران از مردم عراق بود؛ به‌خاطر مواضع مسئولانه و برادرانه‌ای که در جریان جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران اتخاذ کردند. مواضعی که علما و مراجع عظام اتخاذ کردند نیز برای ما بسیار ارزشمند بود.

اقشار مختلف مردم عراق منتظر هستند تا در این مراسم مهم مشارکت کنند

سخنگوئی وزارت امور خارجه تاکید کرد: در کنار این مباحث، هماهنگی برای برگزاری مراسم تشییع در عراق بسیار مهم بود و بخش قابل توجهی از سفر اختصاص داشت به همین هماهنگی‌ها. من فکر می‌کنم مردم عراق لحظه‌شماری می‌کنند برای شرکت در آیین وداع با رهبر شهید انقلاب اسلامی؛ به عنوان یک عالم بزرگ، به عنوان یک مرجع دینی و به عنوان کسی که دغدغه صلح، امنیت و عزت منطقه را داشت. اقشار مختلف مردم عراق منتظر هستند تا در این مراسم مهم مشارکت کنند. نخست‌وزیر محترم عراق کمیته‌ای را به این منظور تشکیل دادند و رئیس دفتر ایشان متولی این کمیته عالی برای انجام هماهنگی‌های لازم است. جلسه‌ای نیز با آقای احسان العبادی برگزار شد و در مورد نحوه برگزاری مراسم، مشورت‌های لازم صورت گرفت. این مشورت‌ها ادامه خواهد داشت تا ان‌شاءالله این مراسم به بهترین نحو انجام شود. من فکر می‌کنم برگزاری این مراسم حاوی پیام‌های بسیاری است. مهم‌ترین پیام آن، نشان‌دهنده عمق الفت، مودت و نزدیکی دو ملت ایران و عراق است و اینکه مردم عراق نیز همانند مردم ایران، داغدار و سوگوار رهبر شهید انقلاب و همراهان و اصحاب ایشان هستند. امیدواریم که ان‌شاءالله این مراسم به بهترین نحو، هم در ایران و هم در عراق و عتبات برگزار شود.

تعهد ایران، طبق یادداشت تفاهم خاتمه جنگ مورخ ۲۸ خرداد ۱۴۰۵، در رابطه با تنگه هرمز روشن است

بقائی درباره سخنان امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، که درباره تنگه هرمز عنوان کرد این کشور به همراه عمان و چند کشور دیگر تصمیم گرفته است در جهت مین‌روبی تنگه هرمز اقدام کند، گفت: من فکر می‌کنم اظهار نظر درباره همه چیز، نه نشانه مسئولیت‌پذیری است و نه برای آن کشور اعتباری خلق خواهد کرد. لازم است همه کشور‌ها تلاش کنند مرز‌ها را به‌درستی تشخیص دهند و بدانند که در بسیاری از موارد، مسئولانه‌ترین و سازنده‌ترین روش این است که اجازه دهند امور به‌صورت منطقی و عادی پیش برود. ما قبلاً نیز بار‌ها اعلام کرده‌ایم که تعهد ایران، طبق یادداشت تفاهم خاتمه جنگ مورخ ۲۸ خرداد ۱۴۰۵، در رابطه با تنگه هرمز روشن است. جمهوری اسلامی ایران بهتر از هر طرف دیگری، هم به مسئولیت‌های خود واقف است و هم توان ایفای مسئولیت‌هایش را دارد. نیازی به مداخله دیگران نیست. مداخله‌ای که قطعاً با نیت خیر و مثبت صورت نمی‌گیرد، صرفاً به پیچیده‌تر شدن اوضاع منجر خواهد شد.

در رابطه با لبنان، موضع ما روشن است

سخنگو وزارت امور خارجه در پاسخ به سئوال خبرنگار که پرسید، در روز‌های گذشته، اخباری منتشر شد مبنی بر اینکه دولت عراق به گروه‌های مقاومت فرصتی داده است تا سلاح‌های خود را تحویل دهند و خلع سلاح شوند و هم‌زمان، برخی منابع نیز از بخش‌های مخفیانه توافق میان دولت عون و رژیم صهیونیستی درباره الزام دولت لبنان به خلع سلاح حزب‌الله خبر می‌دهند، گفت: اینکه شما هر اتفاقی را به اتفاق دیگری مرتبط کنید، البته می‌تواند یک تحلیل باشد. در رابطه با لبنان، موضع ما روشن است. تعهد آمریکا برای خاتمه جنگ در همه جبهه‌ها، از جمله لبنان، طبق بند یک یادداشت تفاهم، یک تعهد صریح است. برای ما مهم است که آمریکا به تعهدات خود پایبند بماند و هرجا که لازم باشد، رژیم صهیونیستی را نیز به اجرای تعهدات خود وادار کند؛ زیرا مشخص است که طرف جمهوری اسلامی ایران در این یادداشت تفاهم، آمریکا است. هر آنچه در خارج از این یادداشت تفاهم توافق بشود یا نشود، ملاک ما برای سنجش پایبندی آمریکا به تعهداتش، همین متن یادداشت تفاهم است. لبنانی‌ها و گروه‌های مقاومت، حتماً با توجه به تجارب ارزشمندی که طی این سال‌ها اندوخته‌اند و با شناختی که از رفتار رژیم صهیونیستی نسبت به عزت، حاکمیت و استقلال لبنان دارند، به بهترین شیوه‌ای که خود تشخیص دهند، در این رابطه برخورد خواهند کرد. در رابطه با مباحث مرتبط با دولت عراق نیز، ما همواره گفته‌ایم که هر آنچه به امور داخلی عراق مربوط می‌شود، خود عراقی‌ها بهتر از هر طرف دیگری می‌توانند درباره آن تصمیم‌گیری و اقدام کنند. مردم عراق و دولت عراق به‌خوبی از خدمات و نقش‌های فوق‌العاده مهم و اساسی گروه‌های مقاومت در صیانت از این کشور، در برابر تروریسم و مداخله‌جویی‌های خارجی، آگاه هستند و حتماً در هر تصمیمی که اتخاذ کنند، خیر و صلاح عراق، استقلال عراق و حاکمیت ملی عراق را در نظر خواهند داشت. بنابراین، این مسائل، موضوعاتی است که به شئون داخلی عراق مربوط می‌شود.

هیچ برنامه‌ای برای دیدار با طرف‌های آمریکایی، در هیچ سطحی، طی چند روز آینده نداشتیم

بقائی در پاسخ به سئوال خبرنگاری که پرسید روز گذشته آقای ترامپ در پیامی اعلام کردند که قرار است هیئت ایرانی و هیئت آمریکایی در دوحه با یکدیگر دیدار کنند. همچنین در همین ارتباط اعلام شد که آقایان کوشنر و ویتکاف نیز به دوحه سفر کرده‌اند. از سوی دیگر، جنابعالی و آقای غریب‌آبادی اعلام کردید که در جریان سفر به قطر، هیچ دیداری با مقامات آمریکایی انجام نخواهد شد. امروز نیز وزیر امور خارجه قطر اظهار داشتند که ایرانی‌ها از دیدار با مقامات آمریکایی منصرف شده‌اند. روایت دقیق این موضوع را بیان بفرمایید. آیا اساساً قرار بود چنین دیداری انجام شود و سپس طرف ایرانی از آن منصرف شد؟ همچنین وزیر امور خارجه قطر امروز عنوان کردند که در ارتباط با آزادی دارایی‌های مسدودشده ایران نیز اتفاقی رخ نداده است، گفت: روایت درست، همان روایتی است که سخنگوی شما اعلام کرده است. ما اساساً هیچ برنامه‌ای برای دیدار با طرف‌های آمریکایی، در هیچ سطحی، طی چند روز آینده نداشتیم که بخواهیم از آن منصرف شویم. از ابتدا نیز هم آقای غریب‌آبادی این موضوع را اعلام کردند و هم بنده روز گذشته به‌صراحت عرض کردم. آنچه احتمالاً فردا در دوحه انجام خواهد شد، گفت‌و‌گو با طرف‌های قطری درباره اجرای بند‌هایی از یادداشت تفاهم، از جمله بند مربوط به آزادسازی دارایی‌های مسدودشده ایران است. بنابراین، بار دیگر تأکید می‌کنم که هیچ نشستی، در هیچ سطحی، با طرف آمریکایی برای چند روز آینده برنامه‌ریزی نشده است. اجرای بند‌های مختلف یادداشت تفاهم، از جمله بند مربوط به آزادسازی دارایی‌ها، در حال انجام است. بند ۱۱ و همه مقدمات لازم برای اجرای آن تمهید شده و امیدواریم، ان‌شاءالله، این روند به نحو مناسبی پیش برود و به نتیجه مطلوب برسد.

برای ما روشن بود که ناتو و برخی از کشور‌های عضو این سازمان، مشارکت فعالانه‌ای در طراحی، اجرا و پشتیبانی از اقدامات تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی داشتند

سخنگو وزارت امور خارجه در ادامه نشست خبری با اصحاب رسانه، در پاسخ به سئوال خبرنگاری که پرسید دبیرکل ناتو اعلام کرد که پایگاه برخی کشور‌های عضو این ائتلاف در اختیار عملیات نظامی آمریکا علیه ایران قرار گرفت. آیا این اظهارات را اقرار رسمی به مشارکت کشور‌های عضو ناتو در تجاوز نظامی علیه ایران می‌دانید؟ همچنین، آیا پیگیری حقوقی درباره شخص دبیرکل ناتو و دولت‌هایی که امکانات نظامی و لجستیکی در اختیار آمریکا قرار دادند، انجام خواهد شد یا خیر؟ گفت: این موضوع، موضوع نامکشوفی برای ما نبود. برای ما روشن بود که ناتو و برخی از کشور‌های عضو این سازمان، مشارکت فعالانه‌ای در طراحی، اجرا و پشتیبانی از اقدامات تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی داشتند. آنچه دبیرکل ناتو گفت، دو وجه دارد. یک، اعتراف صریح به همدستی در ارتکاب جنایت تجاوز علیه ایران است. همه می‌دانند که اقدام آمریکا و رژیم صهیونیستی، طبق همه موازین و قواعد حقوق بین‌الملل، اقدامی غیرقانونی، تجاوزکارانه و جنگی غیرقانونی بود. دوم اینکه این اعتراف، در هر محکمه‌ای قابل استناد است. هم شخص دبیرکل ناتو، به عنوان کسی که عاملیت داشته و در این تصمیم‌گیری نقش داشته است، و هم همه کشور‌های عضو ناتو که در این تصمیم مشارکت داشتند و در اجرای آن به هر نحوی اقدام کردند، به خاطر ارتکاب یک عمل متخلفانه بین‌المللی، مسئولیت بین‌المللی خواهند داشت. در سطح شخصی نیز همه این افراد قابل پیگرد کیفری هستند. جنایاتی که در میناب، در لامرد و در جای‌جای ایران صورت گرفت، جنایات جنگی است. این جنایات نیز، با توجه به اعتراف صریح دبیرکل ناتو، قابل انتساب به دولت‌های عضو ناتو و نیز همه فرماندهان و تصمیم‌گیرانی است که چنین تصمیمی را گرفتند و چنین دستوری را صادر کردند. از طرف دیگر، در نظر داشته باشیم که این اعتراف، نشانگر بخش دیگری از برنامه‌ای است که آمریکا و رژیم صهیونیستی داشتند. همچنین، نشانگر عظمت ایستادگی و مقاومت ایرانیان است. ایرانیان فقط در برابر دو رژیم شرور ایستادگی نکردند؛ اکنون هر روز ابعاد جدیدی از تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی روشن می‌شود که نشان می‌دهد کشور‌های دیگری نیز درگیر این جنایت بوده‌اند. نکته دیگری که لازم است خدمتتان عرض کنم، تلاش برخی کشور‌های اروپایی برای توجیه و به نوعی تبرئه خود از مشارکت در این جنایات است. اینکه اعلام کنند حمایت یا مشارکت آنها صرفاً در حد خدمات لجستیکی و فنی بوده است، (Logistical and technical support) به هیچ عنوان بار جرمی که مرتکب شده‌اند را سبک‌تر نمی‌کند. طبق حقوق بین‌الملل، هرگونه مشارکت در ارتکاب جنایت تجاوز علیه کشور‌های دیگر ممنوع و محکوم است. بنابراین، طبیعی است که جمهوری اسلامی ایران در این زمینه، رسماً مطالبه‌گری خود را از همه طرف‌هایی که به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم در انجام عملیات تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران نقش داشته‌اند، با جدیت ادامه خواهد داد.

دنیا نیز به‌خوبی ماهیت نسل‌کشی و تلاش رژیم صهیونیستی برای تغییر کامل بافت جمعیتی فلسطین اشغالی و کوچاندن مردم فلسطین از سرزمین خودشان را درک می‌کند

بقائی در پاسخ به سئوالی دراین باره که رسانه‌های عبری‌زبان اخیراً به این موضوع پرداخته‌اند که رژیم صهیونیستی قصد دارد عنوان طرح اخراج فلسطینیان از غزه را از «مهاجرت داوطلبانه» به «طرح آزادی جابه‌جایی» تغییر دهد؛ اگرچه هدف هر دو، می‌تواند یک چیز باشد و آن، اخراج فلسطینیان از سرزمین خودشان است. موضع‌گیری شما در این خصوص چیست؟ گفت: این، بازی با الفاظ است. اینکه از عنوان «آزادی جابه‌جایی» استفاده شود، به این معنا نیست که فلسطینی‌های ساکن غزه یا کرانه باختری، آزاد هستند سرزمین مادری خود را ترک کنند. این آزادی نیست؛ بلکه کوچ اجباری است. فکر می‌کنم دنیا نیز به‌خوبی ماهیت نسل‌کشی و تلاش رژیم صهیونیستی برای تغییر کامل بافت جمعیتی فلسطین اشغالی و کوچاندن مردم فلسطین از سرزمین خودشان را درک می‌کند. جنایاتی که طی این دو سال و نیم تا سه سال مرتکب شده‌اند، مصداق واقعی نسل‌کشی بوده است و متأسفانه، به دلیل برخورداری از نوعی مصونیت مطلق در قبال ارتکاب این جنایات، همچنان به ارتکاب این جنایت ادامه می‌دهند. مادامی که آمریکا به حمایت‌های همه‌جانبه خود از رژیم صهیونیستی ادامه دهد، شاهد تغییری در این روند نخواهیم بود. این وضعیت، مسئولیت سازمان ملل متحد، شورای امنیت سازمان ملل و همچنین نهاد‌های منطقه‌ای و بین‌المللی، به‌ویژه سازمان همکاری اسلامی، را برای انجام اقدامی جدی به‌منظور جلوگیری از تداوم نسل‌کشی و محاکمه و مجازات جنایتکاران، سنگین‌تر می‌کند.

تعلیق یا قطع روابط، تصمیمی یک‌جانبه و ناموجه از سوی کانادا بوده است

سخنگو در پاسخ به سئوال خبرنگاری در این باره که پرسید بعد از گذشت تقریباً بیش از ۱۰ سال، دولت کانادا اخیراً اعلام کرده که رسماً موضوع بازگشایی سفارت در تهران یا دست‌کم از سرگیری فعالیت‌های کنسولی را در دست بررسی دارد. نکته جالب این است که حدود ۶ ماه پیش، اتاوا اعلام کرد که ازسرگیری هرگونه رابطه با تهران در گرو تغییر نظام ایران است؛ در حالی که این رویاپردازی کانادا عملاً تحقق پیدا نکرده است. سیگنال تغییر رویکرد در سیاست خارجی این کشور را چگونه باید ارزیابی کرد؟ گفت: بیش از ۱۰ سال است؛ از دسامبر ۲۰۱۲، کانادا بدون هیچ دلیل موجهی به‌صورت یک‌جانبه تصمیم گرفت روابط خود با جمهوری اسلامی ایران، از جمله روابط دیپلماتیک را به حالت تعلیق درآورد. از آن زمان، ایرانیان مقیم کانادا از جمله کسانی بودند که بسیار متضرر شدند؛ به‌دلیل عدم امکان ارائه خدمات کنسولی به آنها. این موضوع همچنین نشان می‌داد که دولت کانادا ارزش و اهمیتی برای مسائل انسانی و حقوق بشری قائل نیست. به هر حال، در رابطه با سؤال شما، مشخصاً ما هیچ درخواست رسمی در این خصوص دریافت نکرده‌ایم. تعلیق یا قطع روابط، تصمیمی یک‌جانبه و ناموجه از سوی کانادا بوده است. در این زمینه، اگر درخواستی دریافت کنیم، آن را بررسی خواهیم کرد؛ اما تا این لحظه چنین درخواستی دریافت نکرده‌ایم.

مردم ما آگاهانه درباره مباحث و مسائلی که به سرنوشتشان مربوط می‌شود، فکر و نظر خود را اعلام می‌کنند

بقائی در پاسخ به سئوالی دراین باره که شاهد انتقادات و اعتراضاتی از سوی بخشی از افکار عمومی و برخی جریان‌های سیاسی هستیم؛ تا جایی که برخی از این انتقادات و اعتراضات به تجمعات خیابانی نیز راه پیدا کرده است. می‌خواستم از شما بپرسم پیام شما به این منتقدان چیست؟ گفت: سئوالتان خیلی کلی است. ما جامعه‌ای چندصدایی داریم. طبیعی است که همه مردم ما، هم هوشمندانه و با دقت تحولات را رصد کنند و هم دغدغه امنیت ملی و منافع ملی داشته باشند. به نظر من، این یکی از برکات انقلاب اسلامی است که مردم ما آگاهانه درباره مباحث و مسائلی که به سرنوشتشان مربوط می‌شود، هم فکر می‌کنند و هم نظر خود را اعلام می‌کنند. این را ما باید قدر بدانیم. حتماً در مواردی که لازم باشد تبیین بیشتری صورت بگیرد، باید تبیین انجام شود. اما یک نکته را با ضرس قاطع خدمتتان عرض می‌کنم و آن اینکه هر تصمیمی که در رابطه با وظایف ما به عنوان دستگاه دیپلماسی اتخاذ می‌شود، بر اساس روالی است که در کشور، برای چند دهه تثبیت شده است. همه ارکان نظام در تصمیم‌گیری‌های مربوط به جنگ و صلح و نیز مذاکرات و گفت‌و‌گو‌هایی که برای وضعیت فعلی و آتی کشور بسیار اساسی است، حضور دارند. این‌گونه نیست که یک وزارتخانه یا یک دستگاه خاص به‌تنهایی تصمیمی را اتخاذ کند. حتماً هر تصمیمی با توجه به سنجش معایب و مزایای آن اتخاذ می‌شود و وزارت امور خارجه نیز، در نهایت، موظف است دستورالعمل‌هایی را که از سوی نهاد‌های بالادستی، از جمله شورای عالی امنیت ملی، به آن ابلاغ می‌شود، اجرا کند. مهم این است که در این شرایط، از هیچ بیان و کلامی که در راستای تقویت انسجام ملی است، کوتاهی نکنیم و از سوی دیگر، از دامن زدن به مباحثی که نه واقعیت دارد و نه می‌تواند نتیجه‌ای جز ایجاد تفرقه در صفوف مردم داشته باشد، پرهیز کنیم.

تعهد در برابر تعهد

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ سئوال خبرنگار که پرسید ۲۰ روز از امضای یادداشت تفاهم بین جمهوری اسلامی ایران و آمریکا می‌گذرد. جدا از جزئیات این مذاکرات و وضعیتی که دو طرف در آن قرار دارند و شما نیز در گذشته مختصات آن را تشریح کردید، دو مسئله، یعنی مفاد متن که اجرای بخش‌هایی از آن را به همراهی رژیم صهیونیستی، ولو به شکل غیرمستقیم، متصل کرده و همچنین حاشیه‌های تأثیرگذار، از جمله اراده آمریکا برای تن دادن به تعهداتش، نگرانی‌هایی را ایجاد کرده و اجرای آن را با دشواری‌هایی مواجه ساخته است و حتی می‌تواند رسیدن به نتیجه را نیز غیرممکن کند. نگاه وزارت امور خارجه به وضعیتی که اکنون در آن قرار داریم، چیست؟ فکر می‌کنید این چالش‌ها تا چه اندازه می‌توانند مانع حرکت یادداشت تفاهم در مسیر تعیین‌شده شوند؛ با توجه به اینکه نگرانی‌هایی نیز، به‌طور طبیعی، درباره آغاز دوباره جنگ وجود دارد؟ گفت: من فکر نمی‌کنم از ابتدای ورود به این روند دیپلماتیک، کسی تصور یک فرایند روان و بدون چالش را داشته باشد. در نظر داشته باشید که این روند دیپلماتیک، پس از دو جنگ در کمتر از یک سال، در فضای سوءظن شدید، بدگمانی و با توجه به تجارب قبلی، از جمله عهدشکنی آمریکا و کارشکنی‌های رژیم صهیونیستی، آغاز شد. بنابراین، انتظار داشتیم که در مرحله اجرا با چالش‌هایی مواجه شویم. در عین حال، از همان ابتدا، فکر می‌کنم برای همه شما روشن شده باشد که اصل «تعهد در برابر تعهد» به این معناست که ما تا زمانی تعهدات خود را اجرا می‌کنیم که طرف مقابل نیز به تعهدات خود عمل کند. قرار نیست تعهدی به‌صورت یک‌سویه و یک‌جانبه اجرا شود. تعهدات طرفین کاملاً روشن و شفاف است و متن یادداشت تفاهم نیز با دقت و به‌روشنی نگارش شده است. هم در بند یک، تصریح شده است که توقف جنگ در همه جبهه‌ها باید شامل لبنان نیز باشد و هم آمریکا، به‌عنوان طرف دیگر یادداشت تفاهم، باید به تعهدات خود پایبند بماند و در رابطه با لبنان نیز هر اقدامی را که برای توقف تجاوز‌های نظامی رژیم صهیونیستی علیه لبنان لازم است، انجام دهد. با در نظر گرفتن این پیشینه و این مختصات، ما باید به‌صورت لحظه‌ای اجرای تعهدات طرف مقابل را رصد کنیم و هرجا که لازم باشد، از ابزار‌ها و اهرم‌های خود برای صیانت از منافع ملی و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران استفاده کنیم.

نمایشی رژیم صهیونیستی در طول ۸۰ سال؛ اشغال سرزمین فلسطین، حمله به لبنان و تداوم حملات علیه سوریه

بقائی درباره تشدید اقدامات تجاوزکارانه رژیم صهیونیستی در جنوب سوریه و موضع وزارت امور خارجه در قبال اینگونه حملات به مردم مظلوم سوریه که منجر به ترک اجباری خانه‌هاشان شده و همچنین موجب نقض حاکمیت این کشور شده است گفت: ما با موجودیتی در منطقه غرب آسیا مواجه هستیم که اساساً لحظه‌ای نمی‌تواند آرام بگیرد. این رژیم در طول هشت دهه، به‌طور مستمر به منطقه پیرامونی و کشور‌های همسایه دست‌اندازی کرده و همواره در حال ارتکاب جنایات مختلف، از جمله جنایات تروریستی، جنایات جنگی و نسل‌کشی بوده است. اقداماتی که در سوریه در حال وقوع است، پرده دیگری از نمایشی است که رژیم صهیونیستی در طول این ۸۰ سال به اجرا گذاشته است؛ از اشغال سرزمین فلسطین، حمله به لبنان و در حال حاضر تداوم حملات علیه سوریه. ما این حملات را به‌شدت محکوم می‌کنیم و با مردم سوریه اعلام همبستگی می‌کنیم. این تجاوزات به‌روشنی هم نقض اصول بنیادین منشور سازمان ملل متحد، نقض حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی سوریه است و هم تهدیدکننده جدی صلح و امنیت منطقه‌ای محسوب می‌شود. سازمان ملل متحد مسئولیت روشنی در این موارد دارد. بار دیگر باید ابراز تأسف کرد از اینکه شورای امنیت سازمان ملل متحد در قبال طرفی که به‌صورت همزمان مرتکب تجاوز در چند جبهه می‌شود؛ یعنی هم علیه ایران، هم علیه لبنان، هم علیه سوریه و هم در ادامه نسل‌کشی در فلسطین، هیچ کنش و اقدام جدی اتخاذ نمی‌کند. این وضعیت موجب تداوم جنایات در منطقه ما می‌شود. واقعاً باید طرف‌هایی که به حمایت‌های خود از این رژیم ادامه می‌دهند، از جمله آمریکا، در قبال تبعات این وضعیت پاسخگو باشند.

عدم پایبندی آمریکا به تعهداتش، طبق یادداشت تفاهم، حتماً در ادامه روند تأثیر منفی خواهد داشت

بقایی در پاسخ به سئوالی درباره ارزیابی خود از حملات اخیر آمریکا به اهدافی در داخل خاک جمهوری اسلامی ایران و اینکه این حملات می‌تواند ادامه مذاکرات جاری صلح را تهدید کرده و تحت‌الشعاع قرار دهد؟ گفت: طبیعی است که عدم پایبندی آمریکا به تعهداتش، طبق یادداشت تفاهم، حتماً در ادامه روند تأثیر منفی خواهد داشت و در این موضوع تردیدی نیست. اولاً، ما هیچ اقدامی را بی‌پاسخ نخواهیم گذاشت. همان‌طور که نیرو‌های مسلح مقتدر ایران نشان دادند، هرگونه اقدام تجاوزکارانه علیه اهداف جمهوری اسلامی ایران، با واکنش قاطع و فوری مواجه خواهد شد. دوم اینکه این اقدامات، نقض بند اول یادداشت تفاهم خواهد بود و طبیعتاً در شرایطی که چنین نقض‌هایی تکرار شود و استمرار داشته باشد، ادامه این روند با مشکل مواجه خواهد شد. من شما را به بند ۱۳ یادداشت تفاهم توجه می‌دهم؛ اینکه گفت‌و‌گو درباره توافق نهایی، منوط به شروع اجرای بند‌های ۱، ۴، ۵، ۱۰ و ۱۱ یادداشت تفاهم و تداوم اجرای آنهاست. ما در رابطه با برخی از بندها، وضعیت نسبتاً مطلوبی داریم. در رابطه با خاتمه محاصره دریایی، در رابطه با صدور معافیت مربوط به فروش نفت و محصولات پتروشیمی ایران، و نیز تعهد جمهوری اسلامی ایران در رابطه با تنگه هرمز ما کاملاً پایبند بوده‌ایم. اما در رابطه با برخی موارد، با چالش جدی مواجه هستیم و در این زمینه لازم است که طرف مقابل، تعهدات خود را وفق بند‌های یادداشت تفاهم اجرا کند.

تعامل ایران با آژانس، به همان شیوه‌ای که در چند ماه اخیر وجود داشته، ادامه پیدا خواهد کرد

اسماعیل بقائی در ادامه در پاسخ به سئوال خبرنگاری که پرسید مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی موضوعی را دوباره مطرح کرد و گفت: اجرای توافق، مستلزم دسترسی و بازرسی آژانس در ایران است و خواستار آن شد که در سریع‌ترین زمان ممکن، اجازه دسترسی به سایت‌ها در اختیار آژانس قرار بگیرد، خاطرنشان کرد: تعامل ایران با آژانس، به همان شیوه‌ای که در چند ماه اخیر وجود داشته، ادامه پیدا خواهد کرد. به این معنا که ما، به‌عنوان عضو معاهده منع اشاعه و به‌عنوان کشوری که دارای موافقت‌نامه جامع پادمان است، در رابطه با مراکزی که آسیب ندیده‌اند، همان تعاملی را که از قبل وجود داشته، در حال حاضر نیز ادامه دارد. در رابطه با دسترسی به مراکز آسیب‌دیده نیز بار‌ها گفته شده است که، اولاً آژانس به وظایف خود عمل نکرده است و شخص دبیرکل آژانس نیز هم در جریان تجاوز نظامی رژیم صهیونیستی در خردادماه، در محکوم کردن آن اقدام، قصور داشت و هم در جریان تجاوز نظامی اخیر. بنابراین، توصیه ما به مدیرکل آژانس این است که به‌جای تکرار بیانیه‌های سیاسی که به نظر می‌رسد در راستای تبلیغات انتخاباتی مطرح می‌شوند، تصمیم بگیرد که مسئولانه‌تر در قبال وظایفی که بر عهده داشته و به آنها عمل نکرده است، اقدام کند.

هر ابتکار و فرصتی که تأمین‌کننده منافع جمعی کشور‌های منطقه باشد، استقبال می‌کنیم

بقائی در پاسخ سوال خبرنگاری که پرسید در سفر آقای دکتر عراقچی به عراق، مجموعه‌ای از موضوعات در چارچوب رایزنی‌های منطقه‌ای مورد بحث و بررسی قرار گرفت. در نشست خبری مشترک دو وزیر امور خارجه نیز شاهد بودیم که پیشنهادی از سوی کشور عراق برای برگزاری نشستی با حضور اعضای شورای همکاری خلیج فارس به‌علاوه جمهوری اسلامی ایران و عراق مطرح شد. در این خصوص لطفاً بفرمایید چه رایزنی‌هایی در این زمینه صورت گرفته است؟ آیا قرار است چنین نشستی برگزار شود؟ همچنین آیا با دیگر اعضای شورای همکاری خلیج فارس در این خصوص گفت‌وگویی انجام شده و دیدگاه آنها نسبت به این پیشنهاد چیست؟ گفت: ما از هر ابتکار و فرصتی که تأمین‌کننده منافع جمعی کشور‌های منطقه باشد، استقبال می‌کنیم. این ابتکار پیش از این نیز مطرح شده بود و در جریان سفر اخیر نیز دوستان عراقی ما بار دیگر این موضوع را مطرح کردند. برگزاری چنین نشست‌هایی در راستای سیاست اصولی جمهوری اسلامی ایران برای تأمین امنیت منطقه، بدون اتکا به مداخلات نظامی مخرب طرف‌های خارجی، قابل ارزیابی است. اکنون شاید یکی از بهترین زمان‌ها برای گفت‌و‌گو درباره این موضوع باشد؛ چرا که کشور‌های منطقه نتیجه حضور نظامی ایالات متحده آمریکا در منطقه را به‌صورت عینی مشاهده کرده‌اند و دریافته‌اند که چنین حضوری نه‌تنها تأمین‌کننده منافع ملی و امنیتی کشور‌های منطقه نیست، بلکه خود عاملی برای ایجاد تفرقه و ناامن‌سازی منطقه بوده است.

کشورهای زیادی، در سطوح مختلف، شامل سران، رؤسای مجلس و وزرای امور خارجه در تشیع شهید امت شرکت می کنند

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره سطح مقامات حاضر در تشیع شهید امت گفت: تعداد زیادی از کشورها، در سطوح مختلف، شامل سران، رؤسای مجلس و وزرای امور خارجه، آمادگی خود را برای حضور در این مراسم اعلام کرده‌اند. ما همچنان در حال دریافت اطلاعات مربوط به مشارکت کشور‌های مختلف هستیم. می‌توانم خدمتتان عرض کنم که از همه کشور‌های همسایه، مقاماتی در این مراسم حضور خواهند داشت. از کشور‌های خارج از منطقه نیز تعداد قابل توجهی شرکت خواهند کرد. در مورد زمان حضور مقام‌های خارجی در مراسم، جزئیات آن ان‌شاءالله ظرف یک یا دو روز آینده به‌صورت دقیق اطلاع‌رسانی خواهد شد.

سیاسی‌ترین رویداد‌های ورزشی امسال اتفاق افتاد و سیاسی‌ترین برخورد نیز با تیم ملی فوتبال ایران صورت گرفت

بقایی در پاسخ به خبرنگاری که پرسید شائبه‌های غیرقابل انکار درباره احتمال تبانی برای ممانعت از صعود تیم ملی فوتبال ایران، وزارت امور خارجه چه اقدامی را برای جلوگیری از تضییع حقوق تیم ملی فوتبال در نظر دارد؟ گفت: در رابطه با تیم فوتبال و حضور تیم ملی فوتبال ایران در مسابقات جام جهانی، صحبت‌های زیادی شده است.

فکر می‌کنم یکی از سیاسی‌ترین رویداد‌های ورزشی امسال اتفاق افتاد و سیاسی‌ترین برخورد نیز با تیم ملی فوتبال ایران صورت گرفت. از همان ابتدا، موضوع صدور روادید با مشکل جدی مواجه شد. تعداد قابل توجهی از اعضای کادر فنی، مربیان و مسئولان فدراسیون از دریافت روادید محروم شدند. پس از آن نیز موضوع اسکان تیم ملی فوتبال ایران در محلی غیر از محل برگزاری بازی‌ها، خود به مشکلی دیگر تبدیل شد. حقیقتاً بازیکنان تیم ملی فوتبال ایران، به‌خوبی نماینده مردم ایران بودند. آنان نماد استقامت، صلابت، جدیت و تسلیم‌ناپذیری بودند و این برای همه ما بسیار ارزشمند است. جا دارد به تک‌تک بازیکنان، مربیان و همه کسانی که در این زمینه تلاش کردند، خدا قوت بگوییم. کاری که انجام دادند، برای ملت ایران ماندگار شد. از سوی دیگر، اتفاقی که رخ داد، اوج کینه‌توزی هیئت حاکمه آمریکا را نشان داد. اینکه یک مقام رسمی آمریکایی در سطح وزیر، صریحاً ابراز خوشحالی کند و به‌دلیل محروم شدن تیم ملی ایران از صعود به مرحله بعد، شادی و پایکوبی کند، برخلاف همه ضوابط و معیار‌های متعارف میزبانی است. بحث‌هایی که درباره رفتار فیفا و همچنین کشور میزبان با تیم ملی فوتبال ایران مطرح شده، یک موضوع فنی است. مطلع شده‌ام که فدراسیون فوتبال، در رابطه با آخرین بازی، شکایتی را به فیفا ارسال کرده و این موضوع را در حال پیگیری است. ما در عین حال که معتقدیم فوتبال و ورزش نباید سیاسی شوند، در راستای حمایت از ورزش و ورزشکاران کشورمان، هر اقدامی که از دستمان برآید، حتماً انجام خواهیم داد.

رویکرد مسئولانه جمهوری اسلامی ایران در قبال اجرای بخش‌های مختلف یادداشت تفاهم

بقائی در پاسخ سوال خبرنگاری که پرسید: در مورد خط ارتباطی که بین ایران و آمریکا در بحث تنگه هرمز اعلام شد، گفته شد این مذاکرات برای ایجاد این خط با واسطه‌گری عمان و پاکستان در جریان مذاکرات سوئیس انجام شده است. این خط با توجه به این حملاتی که ما چند شب اخیر در تنگه هرمز شاهد بودیم، تا الان کارایی داشته است؟ گفت: دو تا نکته را خدمت شما عرض بکنم، اولا خط ارتباطی، خط ارتباطی بین نظامیان نیست، این یک خط ارتباطی بین بخش‌های سیاسی دو کشور است، از طرف ما وزارت امور خارجه از طرف آمریکا هم یکی از مقام‌های ذی ربط آنها در تشکیلات سیاسی خودشان هست. این یکی از تفاهم‌هایی بود که در جریان نشست سوئیس حاصل شد و نشانگر رویکرد مسئولانه جمهوری اسلامی ایران در قبال اجرای بخش‌های مختلف یادداشت تفاهم هست و امیدواریم که این مجموعه تدابیر و ترتیبات بتواند به اجرای روانتر بخش‌های مختلف یادداشت تفاهم کمک بکند.

طی روز‌های آینده روند جاری را ارزیابی کنیم و بر اساس آن تصمیم می گیریم که به چه شکلی و در چه زمانی، مذاکره برای توافق نهایی را آغاز کنیم

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ سوال خبرنگاری که پرسید: با توجه به اینکه اعلام کردید زمان نشست بعدی مشخص نیست، چه شرایطی باید محقق شود تا آن نشست برگزار شود؟ برگزاری نشست بین ایران و مقامات آمریکایی در راستای یادداشت تفاهم، به چه شرایطی بستگی دارد؟ گفت: نشست باید هدفی داشته باشد، ضرورتی داشته باشد و برای انجام آن، شرایط لازم فراهم شود. اگر منظورتان شروع نشست برای آغاز مذاکرات مربوط به توافق نهایی است، لازمه آن این است که یادداشت تفاهم، یعنی بند‌های ۱، ۴، ۵، ۱۰ و ۱۱، شروع به اجرا کنند و اجرای آنها نیز تداوم پیدا کند. من عرض کردم که در رابطه با برخی از این بندها، روند اجرا هم شروع شده و هم ادامه دارد. باید طی روز‌های آینده روند جاری را ارزیابی کنیم و بر اساس آن تصمیم بگیریم که به چه شکلی و در چه زمانی، مذاکره برای توافق نهایی را آغاز کنیم.

سفر آقای دکتر قالیباف، در ظرفیت نماینده ویژه جمهوری اسلامی ایران در امور چین، انجام خواهد شد

بقائی در پاسخ سوال خبرنگار که پرسید: با توجه به سفر دکتر قالیباف به چین، لطفا اول بفرمایید آیا قرار است هیئتی از وزارت امور خارجه، از جمله آقای دکتر عراقچی یا جنابعالی، در این سفر ایشان را همراهی کند؟ همچنین، آیا قرار است پس از آن، سفری به روسیه نیز انجام شود یا خیر؟ و اینکه قرار است چه موضوعاتی در سفر چین مورد بررسی قرار بگیرد؟ گفت: سفر آقای دکتر قالیباف، در ظرفیت نماینده ویژه جمهوری اسلامی ایران در امور چین، انجام خواهد شد. بنابراین، اجازه بفرمایید درباره جزئیات این سفر، زمان انجام آن و ترکیب هیئت همراه، دوستان، همکاران و متولیان این موضوع در مجلس شورای اسلامی اطلاع‌رسانی کنند.

 از مدت‌ها قبل با دوستان عمانی خود در ارتباط بوده و مشورت‌هایی را انجام داده‌ایم

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ سوال خبرنگاری که پرسید: درباره روند مذاکرات عمان در مورد تنگه هرمز می‌خواستم سؤال کنم؛ چرا که در برخی اخبار مطرح شده است که عمان مسیر جدیدی را برای عبور کشتی‌ها ایجاد کرده و کشتی‌ها با اسکورت آمریکایی‌ها در حال تردد هستند. این موضوعات تا چه میزان صحت دارد. همچنین امروز آقای قائم‌پناه در نشستی که در دولت برگزار کرده بودند، مطرح کردند که بخشی از میلیارد‌ها دلار دارایی ایران که مسدود شده، در یکی از بانک‌های ایرانی در کشور‌های منطقه نگهداری می‌شود. می‌خواستم بدانم آیا این موضوع صحت دارد یا خیر؟ گفت: اجازه بفرمایید من درباره نشست‌وبرخاست‌ها موضعی اتخاذ نکنم. آنچه به‌طور مشخص می‌توانم خدمت شما اعلام کنم این است که مذاکرات مربوط به اجرای این تعهد، یعنی تعهد مرتبط با آزادسازی دارایی‌های مسدودشده ایران، به‌صورت مطلوبی در جریان است. فردا نیز در همین باره، تیم کارشناسی ما در دوحه با طرف‌های قطری دیداری خواهند داشت. همان‌طور که پیش از این نیز عرض کرده‌ایم، موضوع مهم این است که ما به این دارایی‌ها دسترسی آزادانه داشته باشیم و بتوانیم آن‌گونه که تشخیص می‌دهیم، برای تأمین نیاز‌های خود و خرید کالا‌های مورد نظر از آنها استفاده کنیم. در رابطه با تنگه هرمز، موضوع کاملاً روشن است. بند ۵ یادداشت تفاهم، مسئولیت جمهوری اسلامی ایران را به‌صراحت بیان کرده است. یک بار دیگر این بند را قرائت می‌کنم: «با امضای این یادداشت تفاهم، جمهوری اسلامی ایران ترتیباتی را با حداکثر تلاش خود برای عبور ایمن کشتی‌های تجاری، بدون هزینه و فقط برای ۶۰ روز، از خلیج فارس به دریای عمان و بالعکس اتخاذ خواهد کرد. تردد کشتی‌های تجاری بلافاصله آغاز و با توجه به ضرورت رفع موانع فنی و نظامی و مین‌زدایی توسط جمهوری اسلامی ایران، ظرف ۳۰ روز برقرار خواهد شد.» بنابراین، این روندی است که آغاز شده و ادامه خواهد یافت. قطعاً جمهوری اسلامی ایران به‌خوبی می‌تواند این روند را بدون نیاز به مداخله هر طرف دیگری انجام دهد. جمهوری اسلامی ایران با سلطنت عمان برای تعیین ترتیبات آینده و خدمات دریایی در تنگه هرمز، مطابق با حقوق بین‌الملل قابل اجرا و حقوق حاکمیت کشور‌های ساحلی تنگه هرمز، گفت‌و‌گو خواهد کرد و با دیگر کشور‌های ساحلی خلیج فارس نیز تبادل نظر خواهد داشت. مسئولیت ایران روشن است. ما از مدت‌ها قبل با دوستان عمانی خود در ارتباط بوده و مشورت‌هایی را انجام داده‌ایم. بیانیه مشترک ایران و عمان را نیز ملاحظه بفرمایید؛ همان بیانیه‌ای که پس از سفر آقای قالیباف به آنجا منتشر شد. ما حتماً به مشورت‌ها و همکاری‌های خود با عمان برای تنظیم ترتیبات لازم جهت عبور ایمن کشتی‌ها ادامه خواهیم داد. در عین حال، همان‌طور که عرض کردم، این مسئولیتی است که جمهوری اسلامی ایران مصمم است مطابق بند ۵ یادداشت تفاهم آن را اجرا کند و در این زمینه تدابیر لازم را اتخاذ خواهد کرد.

در رابطه با فروش نفت و محصولات نفتی و پتروشیمی، بسیار تسهیل شده است

بقائی در پاسخ این پرسش که عضو رسانه‌ای تیم مذاکره‌کننده در مصاحبه‌ای اعلام کرده است که فروش نفت ما کاملاً به شرایط پیش از جنگ بازگشته است. همچنین گفته است که ما قبل از این مدت، نفت را ارزان‌تر از قیمت جهانی می‌فروختیم، اما اکنون بالاتر از قیمت جهانی می‌فروشیم. همچنین حدود ۲۰ الی ۳۰ درصد فرصت‌های جدیدی در بازار فروش نفت پیدا کرده‌ایم. آیا شما این موضوع را تأیید می‌کنید؟ گفت: نکته‌ای که می‌توانم خدمتتان عرض کنم، این است که پس از گفت‌و‌گو و مشورت با بخش‌های ذی‌ربط، از جمله وزارت نفت، می‌توانم عرض کنم که روند امور در رابطه با فروش نفت و محصولات نفتی و پتروشیمی، بسیار تسهیل شده است. در رابطه با معافیت صادرشده طبق بند یادداشت تفاهم نیز، هم این اقدام انجام شده و هم بر اساس آن، اقدامات لازم در حال انجام است.

مجلس، به‌طور کامل، در جریان روند مربوط به این یادداشت تفاهم بوده است

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ پرسش خبرنگاری که پرسید: اخیراً برخی گزارش‌ها درباره نحوه نظارت مجلس بر یادداشت تفاهم و توافق احتمالی مطرح شده است و اینکه آیا این تفاهم نیاز دارد در مجلس بررسی و تصویب شود یا خیر. همچنین، در ادامه توافق احتمالی، پاسخ حقوقی وزارت امور خارجه به این موضوع چیست و نظارت مجلس بر این روند چگونه خواهد بود؟ گفت: مجلس، به‌طور کامل، در جریان روند مربوط به این یادداشت تفاهم بوده است. رئیس محترم مجلس شورای اسلامی، مذاکره‌کننده ارشد در این زمینه هستند و وزارت امور خارجه نیز در کنار ایشان، وظایف خود را انجام داده است. تکلیف، کاملاً روشن است. یادداشت تفاهم، مورد تأیید شورای عالی امنیت ملی قرار گرفته است. در ادامه نیز باید محتوای توافق را در نظر گرفت. موضع حقوقی کشور در این رابطه، فکر می‌کنم، روشن باشد. طبق مقررات مربوط به تفاهم‌ها و توافق‌های بین‌المللی، تکلیف دستگاه‌های ذی‌ربط، دستگاه‌های مسئول و متولی، در روند تدوین توافق‌های بین‌المللی روشن است و قاعدتاً هر زمان که لازم باشد، بر همان اساس تصمیم‌گیری خواهند کرد، موضوع را به ما ابلاغ خواهند کرد و ما نیز بر اساس ابلاغیه‌های مربوطه عمل خواهیم کرد.

سفر قالیباف به باکو، یک سفر چندجانبه و با هدف شرکت در یک نشست بین‌المللی

بقائی در پاسخ این سوال که می‌خواستم درباره سفر هفته گذشته جناب آقای دکتر قالیباف به باکو و حضور ایشان در اجلاس مجازی کشور‌های عضو سازمان همکاری اسلامی بپرسم. این سفر و این اجلاس را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ گفت: آن سفر، یک سفر چندجانبه و با هدف شرکت در یک نشست بین‌المللی انجام شد. برای ما، استفاده از ظرفیت‌های دیپلماسی و دیپلماسی پارلمانی، هم برای تبیین مواضع جمهوری اسلامی ایران و هم برای تقویت روابط جمهوری اسلامی ایران با سایر کشورها، اهمیت دارد. همواره از این فرصت‌ها و از حضور در نشست‌هایی که تعداد زیادی از کشور‌ها در آن شرکت دارند، برای تبیین مواضع خود، به‌ویژه در شرایطی که اکنون منطقه ما به دلیل اقدامات تنش‌زا و غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی با ناامنی بی‌سابقه مواجه است، استفاده می‌کنیم. از این جهت، ارزیابی ما این است که آن نشست و آن حضور، حضوری موفق بود و به تبیین و بیان مواضع جمهوری اسلامی ایران درباره تحولات منطقه غرب آسیا کمک کرد.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ سوال خبرنگار که پرسید: خبری منتشر شد مبنی بر اینکه مذاکرات منطقه‌ای برای آشتی و نزدیکی میان ایران و کشور‌های عربی حاشیه خلیج فارس، در شهر ریاض، پایتخت عربستان سعودی، در دست برنامه‌ریزی است و بر موضوع مدیریت و بهره‌برداری آینده از تنگه هرمز متمرکز خواهد بود. آیا از ایران برای حضور در این نشست دعوت شده است؟ واکنش ایران نسبت به برگزاری این نشست چه خواهد بود؟ گفت: این خبر، مقداری قدیمی است، اگر اشتباه نکنم. ما در این زمینه هیچ مطلب رسمی دریافت نکرده‌ایم و صرفاً در رسانه‌ها چنین موضوعی را مشاهده کرده‌ایم. اما در رابطه با اصل موضوع، فکر می‌کنم در پاسخ به سؤال یکی از همکارانتان توضیح دادم. شما را ارجاع می‌دهم به همان پرسش و پاسخ.

جمهوری اسلامی ایران برای صیانت از منافع خودش و اجرای مفاد بند ۵ یادداشت تفاهم هر کاری که لازم باشد انجام خواهد داد

بقائی در پاسخ سوال خبرنگاری که پرسید: در صورت برقراری صلح پایدار با توجه به تلاش کشور‌های منطقه برای ایجاد کریدور‌های جایگزین از جمله عمان، برنامه ایران برای مواجهه با این روند چییست؟ آیا به لحاظ حقوق دریایی قابل پیگیری هست، یا ایران ابتکار خاصی در زمینه ایجاد این کریدور‌های جایگزین از سوی کشور‌های منطقه دارد؟ گفت: اگر منظورتان بحث تنگه هرمز هست، در این باره عرض کردم خیلی روشن هست هم رویه‌هایی که از قبل وجود داشته و هم تعهدی که طبق بند ۵ یادداشت تفاهم تصریح شده و قطعاً جمهوری اسلامی ایران برای صیانت از منافع خودش و اجرای مفاد بند ۵ یادداشت تفاهم هر کاری که لازم باشد انجام خواهد داد.