پخش زنده
امروز: -
نظام تأمین مالی نوآوری بازطراحی میشود
معاون علمی رئیسجمهور از آغاز بازطراحی نظام تأمین مالی نوآوری کشور خبر داد و گفت: در الگوواره جدید، صندوق نوآوری از نهاد تأمینکننده منابع مالی به «معمار نظام سرمایه فناوری» تبدیل میشود و حمایتها فقط به صندوقهایی اختصاص مییابد که بتوانند حلقه اتصال دانشگاه، صنعت، پارکهای علم و فناوری و سرمایهگذاران را شکل دهند.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما، حسین افشین معاون علمی فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور در رویداد «هماندیشی تعامل با مدیران عامل صندوقهای پژوهش و فناوری و تبیین سیاستهای اجرایی و ضوابط حمایتی جدید» با تأکید بر ضرورت تحول در نظام تأمین مالی نوآوری، گفت: مأموریت صندوق نوآوری و شکوفایی و صندوقهای پژوهش و فناوری در دولت چهاردهم از یک نهاد صرفاً تأمینکننده منابع مالی به یک نهاد «حکمران سرمایه» تغییر خواهد کرد؛ نهادی که منابع را در مسیر توسعه فناوریهای راهبردی و افزایش قدرت ملی هدایت میکند.
وی افزود: سیاست جدید، تقویت صندوقهای توانمند، حذف تدریجی صندوقهای ناکارآمد و تمرکز بر اثربخشی به جای افزایش تعداد صندوقهاست.
تخریب خلاق؛ شرط پویایی اکوسیستم فناوری
افشین با اشاره به مفهوم «تخریب خلاق» اظهار کرد: اکوسیستم فناوری بدون حذف ساختارهای ناکارآمد امکان رشد ندارد. همانگونه که فناوریهای نو جایگزین فناوریهای قدیمی میشوند، صندوقها و نهادهای مالی نیز باید توان رقابت و تحول داشته باشند و صرف سابقه فعالیت، دلیل ادامه حمایت نخواهد بود.
وی تأکید کرد: منابع محدود کشور نباید میان تعداد زیادی صندوق کماثر توزیع شود، بلکه باید به سمت مجموعههایی هدایت شود که توان ایجاد ارزش افزوده و تحول در اقتصاد دانشبنیان را دارند.
افزایش سرمایه صندوقهای جدید و بازنگری در صندوقهای موجود
معاون علمی فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور گفت: از سال ۱۴۰۴ حداقل سرمایه لازم برای تأسیس صندوقهای پژوهش و فناوری جدید از ۵۰ میلیارد تومان به ۲۰۰ میلیارد تومان افزایش یافته و صندوقهای موجود نیز تا سال ۱۴۰۶ فرصت دارند خود را با استانداردهای جدید تطبیق دهند.
وی افزود: صندوقهایی که نتوانند به شاخصهای تعیینشده دست یابند، در فرآیند بازنگری قرار خواهند گرفت.
پارکهای علم و فناوری باید از «مدیر ساختمان» به «رهبر اکوسیستم» تبدیل شوند.
افشین با اشاره به تغییر نقش پارکهای علم و فناوری در جهان گفت: بسیاری از پارکهای کشور همچنان در نسل اول و دوم فعالیت میکنند؛ یعنی تمرکز آنها بر واگذاری فضای استقرار و ارائه خدمات تجاریسازی است، در حالی که پارکهای نسل سوم باید نقش راهبری اکوسیستم را برعهده بگیرند.
وی افزود: شاخص موفقیت پارک دیگر تعداد ساختمانها، متراژ، شرکتهای مستقر یا درآمد حاصل از اجاره نیست، بلکه میزان اتصال شرکتهای دانشبنیان به صنعت، جذب سرمایهگذاری خطرپذیر (VC)، توسعه صندوقهای سرمایهگذاری شرکتی (CVC) و ایجاد ارتباط مؤثر میان اجزای زیستبوم نوآوری است.
معاون علمی فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور تصریح کرد: مشکل امروز اکوسیستم، کمبود بازیگر نیست، بلکه ضعف ارتباط میان بازیگران است و اگر این اتصال برقرار نشود، عملاً اکوسیستم قدرتمندی شکل نخواهد گرفت.
حرکت به سمت مناطق نوآوری و شهرهای فناور
افشین با بیان اینکه پارکهای علم و فناوری باید به سمت شکلگیری مناطق نوآوری حرکت کنند، گفت: شرکتهای دانشبنیان باید از محدوده پارکها خارج شده و در متن شهرها، کنار صنایع، دانشگاهها و مراکز خدماتی حضور یابند تا تعاملات روزمره و شبکهسازی میان فعالان فناوری تقویت شود.
وی افزود: در گامهای بعدی، برخی مناطق کشور به صورت مأموریتمحور در حوزههایی مانند هوش مصنوعی، علوم شناختی و دیگر فناوریهای راهبردی توسعه خواهند یافت.
ایران باید از الگواره (پارادایم )سال ۲۰۰۰ عبور کند
معاون علمی فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور با اشاره به روند جهانی توسعه فناوری گفت: دنیا از مرحله صرف تجاریسازی عبور کرده و امروز به سمت توسعه اکوسیستمهای مأموریتمحور و فناوریهای راهبردی حرکت کرده است.
وی افزود: در حالی که بسیاری از کشورها از سال ۲۰۱۵ وارد این مرحله شدهاند، بخشهایی از اکوسیستم نوآوری ایران همچنان با نگاه دو دهه قبل اداره میشود و این وضعیت باید اصلاح شود.
خبر جدید؛ گسترش اختیارات صندوقهای پژوهش و فناوری در ارائه ضمانت
افشین از تصویب اصلاح آییننامه ضمانتهای دولتی خبر داد و گفت: با مصوبه جدید دولت، صندوقهای پژوهش و فناوری و صندوق نوآوری و شکوفایی نیز به فهرست نهادهای مجاز برای صدور ضمانتهای دولتی اضافه شدند؛ موضوعی که پیش از این در آییننامه وجود نداشت.
وی افزود: همچنین در قانون تأمین مالی تولید و زیرساختها نیز از جایگاه صندوقهای پژوهش و فناوری صیانت شده است تا بتوانند نقش مؤثرتری در ارائه انواع ضمانتها ایفا کنند.
عملکرد صندوقها با میزان اثرگذاری سنجیده میشود، نه حجم تسهیلات
معاون علمی فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور با تأکید بر اینکه ادبیات ارزیابی صندوقها تغییر خواهد کرد، گفت: دیگر معیار موفقیت، تعداد وامها، میزان تسهیلات یا تعداد شرکتهای حمایتشده نیست، بلکه باید مشخص شود هر صندوق چه فناوری راهبردی را توسعه داده، چه مسئلهای را حل کرده و چه میزان اثر اقتصادی و اجتماعی ایجاد کرده است.
وی افزود: حمایت از یک زنجیره کامل فناوری، ایجاد ارتباط میان دانشگاه، صنعت، زیرساخت و شرکتهای دانشبنیان، جایگزین نگاه صرف به حمایت از چند شرکت خواهد شد.
حمایت بر اساس عملکرد؛ نه توزیع مساوی منابع
افشین با بیان اینکه در مدل جدید، همه صندوقها به یک اندازه از منابع برخوردار نخواهند شد، گفت: صندوقهایی که بتوانند منابع بیشتری از بخش خصوصی جذب کنند، سرمایه خود را در مسیر مأموریتهای ملی به کار گیرند و نقش اهرمی ایفا کنند، از حمایت بیشتری برخوردار خواهند شد.
وی افزود: صندوق نوآوری و شکوفایی قصد دارد در مرحله نخست، تعدادی از صندوقهای پژوهش و فناوری و صندوقهای سرمایهگذاری شرکتی موفق را به عنوان الگو انتخاب کرده، موانع فعالیت آنها را برطرف کند و سپس این تجربه را به سایر صندوقها تعمیم دهد.
هدف نهایی؛ خلق قدرت ملی از مسیر فناوری
معاون علمی فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور در ادامه تأکید کرد: پول در این پارادایم هدف نیست، بلکه ابزاری برای خلق ظرفیت فناورانه، توسعه فناوریهای راهبردی و افزایش قدرت ملی است. مسئله اصلی کشور کمبود صندوق یا منابع نیست، بلکه ایجاد یک زنجیره منسجم و کارآمد برای تبدیل دانش به فناوری، ثروت و اقتدار ملی است.
با توجه به بخش سوم، پیام اصلی سخنان حسین افشین دیگر فقط «حمایت هدفمند از صندوقها» نیست، بلکه بازطراحی کل نظام تأمین مالی و حکمرانی اکوسیستم نوآوری است. بنابراین بهتر است تیتر و لید نیز متناسب با این محور تغییر کند.
صندوق نوآوری؛ از تأمینکننده مالی تا معمار نظام سرمایه
افشین با بیان اینکه اجزای زیستبوم نوآوری تاکنون بیشتر بهصورت موازی فعالیت کردهاند، گفت: بسیاری از بازیگران زیست بوم هرکدام وظیفه خود را انجام میدهند، اما میان آنها اتصال مؤثری وجود ندارد و همین مسئله موجب کاهش اثربخشی شده است.
وی افزود: در الگوواره ( پارادایم ) جدید، مأموریت صندوق نوآوری و شکوفایی بازتعریف میشود تا به جای اجرای مستقیم همه مأموریتها، به معمار نظام ملی تأمین مالی نوآوری تبدیل شود؛ نهادی که سیاستگذاری، تدوین قواعد، تنظیم ساختارها و ایجاد هماهنگی میان اجزای اکوسیستم را بر عهده خواهد داشت.
افشین با تشبیه این نقش به بانک مرکزی گفت: همانگونه که بانک مرکزی مستقیماً به مردم وام نمیدهد، بلکه سیاستهای پولی و اعتباری را تنظیم میکند، صندوق نوآوری نیز باید چارچوبهای نظام سرمایهگذاری فناوری کشور را طراحی و هدایت کند.
حمایت فقط از صندوقهای متصل به زیست بوم
معاون علمی رئیسجمهور با اشاره به سیاستهای جدید تخصیص منابع اظهار داشت: در مدل جدید، تنها صندوقهایی از حمایت برخوردار خواهند شد که بتوانند ارتباط مؤثر میان پارکهای علم و فناوری، دانشگاهها، صنایع، سرمایهگذاران و بخش خصوصی را برقرار کنند.
وی افزود: مدیریت سبد سرمایهگذاری فناوری، تعیین اولویتهای ملی، توسعه ابزارهای مالی و هدایت منابع به سمت فناوریهای راهبردی از جمله مأموریتهای جدید صندوق نوآوری خواهد بود.
شاخصهای ارزیابی صندوقها تغییر میکند
افشین با تأکید بر اینکه معیارهای ارزیابی صندوقها متحول خواهد شد، گفت: دیگر تعداد شرکتهای تحت حمایت یا میزان تسهیلات پرداختی ملاک اصلی نیست، بلکه شاخصهایی همچون توسعه فناوری، صادرات محصولات دانشبنیان، اشتغال، بهرهوری، تابآوری اقتصادی و اثرگذاری بر حل مسائل کشور مورد توجه قرار میگیرد.
صندوقهای پژوهش و فناوری؛ رهبران زیست بوم منطقهای
وی مأموریت جدید صندوقهای پژوهش و فناوری را رهبری اکوسیستمهای منطقهای دانست و افزود: این صندوقها باید علاوه بر تأمین مالی، نقش هماهنگکننده میان دانشگاه، صنعت، پارکهای علم و فناوری و سرمایهگذاران را ایفا کنند و مدیریت همسرمایهگذاری را بر عهده بگیرند.
فاصله ایران با استاندارد جهانی سرمایهگذاری خطرپذیر
افشین با اشاره به سهم اندک سرمایهگذاری خطرپذیر در اقتصاد ایران گفت: نسبت سرمایهگذاری خطرپذیر به تولید ناخالص داخلی در بسیاری از کشورهای دنیا بین ۰.۸ تا یک درصد است، اما این شاخص در ایران حدود ۰.۰۲ درصد برآورد میشود و برای تحقق اهداف برنامه هفتم توسعه باید چندین برابر افزایش یابد.
رویدادهای نوآوری باید به سرمایهگذاری واقعی منجر شوند
معاون علمی رئیسجمهور با بیان اینکه برگزاری نمایشگاهها و رویدادهای فناوری به تنهایی کافی نیست، گفت: مشکل اصلی، عملیاتی نشدن تفاهمنامههاست و باید با برگزاری رویدادهای مستمر مانند دوشنبههای استارتآپی، نشستهای سرمایهگذاری، نوآوری باز و رویدادهای تخصصی، زمینه جذب سرمایه و همکاری واقعی میان صنعت و شرکتهای دانشبنیان فراهم شود.
وی تأکید کرد: نقش دولت در این فرآیند، تسهیلگری و هدایت است، نه مداخله مستقیم.
پارکها، دانشگاهها و صندوقها باید مأموریتمحور شوند
افشین با تأکید بر اینکه هیچ پارک علم و فناوری نباید در نسل دوم باقی بماند، اظهار داشت: پارکها باید از نقش صرف تجاریسازی عبور کرده و به رهبران اکوسیستم نوآوری منطقهای یا فناوریهای راهبردی تبدیل شوند.
وی همچنین خواستار حرکت دانشگاهها به سمت مأموریتگرایی و شبکهسازی و تغییر نقش صندوقها از تأمین مالی شرکتها به توسعه اکوسیستم فناوری شد.
تمایز نقش VC و CVC
معاون علمی رئیسجمهور با تشریح تفاوت صندوقهای سرمایهگذاری خطرپذیر (VC) و سرمایهگذاری شرکتی (CVC) گفت: VC بر توسعه شرکت و پذیرش ریسک سرمایهگذاری تمرکز دارد، در حالی که CVC علاوه بر سرمایهگذاری، بازار، مشتری و مسیر ورود فناوری به صنایع را نیز فراهم میکند و موجب ارتقای فناوری در صنایع بزرگ میشود.
دانشبنیان بودن دائمی نیست
افشین از تدوین آییننامه «شرکتهای پیشران» خبر داد و گفت: صندوقها و شرکتها باید زنجیره فناوری و نوآوری خود را تکمیل کنند؛ در غیر این صورت، عنوان دانشبنیان آنها مورد بازنگری قرار خواهد گرفت.
وی تأکید کرد: مفهوم دانشبنیان زمان انقضا دارد و فناوریهایی که سالها پیش نوآورانه بودهاند، لزوماً امروز نیز دانشبنیان محسوب نمیشوند؛ از این رو بازنگری مستمر برای حفظ اصالت زیستبوم دانشبنیان ضروری است.
نظر شما