مزایا و معایب انتخابات نظام مهندسی

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صداوسیما؛‌ نگاه اجمالی به 6 دوره انتخابات هیئت مدیره برگزار شده نشان می‌دهد در ادوار گذشته برخی از بندهای ماده 11 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان بر اساس یک سری ملاحظات انجام نشده و یا حتی مورد بی‌مهری برخی از مسئولان وقت قرار گرفته است، اگرچه فرآیند انتخابات از اولین دوره تا به امروز هیچ تفاوتی نکرده است و تنها در هفتمین دوره انتخابات هیئت مدیره نظام مهندسی ساختمان استان یک سری ضوابط قانونی مغفول مانده و اجرا نشده از سوی وزارت راه و شهرسازی به جد، مورد پیگیری قرار گرفته است.
شرایط نسبت به 20 سال قبل که این قانون تصویب شد ، تغییرات فراوانی کرده است؛ 
اما مدیرکل دفتر نظام مهندسی و تشکل‌های حرفه‌ای وزارت راه و شهرسازی با تاکید بر ضرورت اصلاح قانون نظام مهندسی و ساخت مسکن از تجمیع قوانین متنوع و تدوین قانونی جامع در این باره خبر داد.
منوچهر شیبانی اصل گفت: شرایط نسبت به 20 سال قبل که این قانون تصویب شد ، تغییرات فراوانی کرده است ، تعداد مهندسان، فناوری‌های نوین و حجم ساخت‌و‌ساز در کشور افزایش یافته و لزوم توجه و اعتنا به قانون به علت گسترش شهرها بیش از گذشته جایگاه پیدا کرده است و این موارد ضرورت بازنگری و به روز کردن قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان را حتمی می‌کند.
مدیر کل دفتر سازمان‌های ‌مهندسی و تشکل‌های حرفه‌ای ساختمان تاکید کرد: در تنظیم پیش‌نویس اصلاح قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان ضمن بهره‌مندی از تجارب 20 ساله اجرای آن ، همچنین تجارب دیگر کشورها، تداخل و موازی‌کاری‌های قانونی نیز مورد بررسی دقیق و همه‌جانبه قرار می‌گیرد تا مشکلاتی که در دهه‌های اخیر دامان شهرها و ساخت‌و‌ساز را گرفت، بار دیگر بر شهرها سایه نیندازد.
بخش عمده‎‌ای از مشکلات ساخت‌‌و‌سازها در زمینه پروانه ساختمان و رعایت ضوابط شهرسازی است 
وی گفت : بخش عمده‎‌ای از مشکلات ساخت‌‌و‌سازها در زمینه پروانه ساختمان و رعایت ضوابط شهرسازی است که بر عهده وزارت راه و شهرسازی به عنوان نهاد سیاستگذار نبوده و کنترل اعمال کامل این ضوابط در اختیار مراجع صدور پروانه ساختمان است.
شیبانی‌اصل تدوین قانون جامع را راه حل برطرف شدن این مشکلات دانست و گفت: تدوین قانون جدید از یک طرف تکلیف مردم و دستگاه‌های اجرایی، دولتی و عمومی را به طور روشن و کامل مشخص می‌کند و از طرف دیگر زبانی ساده، کوتاه و روشن برای اطلاع آحاد مردم و رعایت قوانین در تمام سطوح است.
مبحث دوم مقررات ملی ساختمان در حال حاضر در دست بازنگری است و تا پایان نیمه نخست سال متن پیش‌نویس؛ نهایی و به هیئت وزیران تقدیم شود تا در نوبت بررسی و تصویب قرار گیرد.
مدیرکل دفتر سازمان‌های مهندسی و تشکل‌های حرفه‌ای وزارت راه و شهرسازی عمر کوتاه ساختمان‌ها را بیش از مباحث فنی ناشی از مسائل اقتصادی و سوداگری دانست و افزود : سوداگری باعث تخریب ساختمان‌ها می‌شود و اگر عمر مفید ساختمان را صرفا از جنبه فنی بررسی کنیم ،‌بسیار بیش از اعداد و ارقامی است که معمولا مطرح می‌شود. همچنین ساختمان‌ها در کشور بخشی با نظارت و طراحی مهندسان و بخشی نیز بدون حضور آنها ساخته می شود و همه اینها نشان دهنده حضور طیف‌هایی غیر از متخصصان در ساخت‌و‌ساز است.
حضور کارمندان وزارت راه و شهرسازی و اعضای شورای انتظامی در هیئت مدیره‌ها نیز از جمله مواردی است که در دوره‌های پیشین انتخابات دیده شده و تاکید بر روند انحراف از قانون را در ادوار گذشته نشان می داد. طبق متن صریح قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان، وزارت راه و شهرسازی موظف است که نظارت عالیه بر سازمان نظام مهندسی ساختمان داشته باشد که با عضو شدن در هیئت مدیره‌ها عملا از وظیفه اصلی خود باز می‌ماند و با ایجاد تضاد منافع، راه برای انحراف و برون‌رفت از چهارچوب‌های قانونی فراهم می‌شود. حال این سوال مطرح می‌شود که با حضور کارمندان وزارت راه و شهرسازی در هیئت مدیره سازمان نظام مهندسی ساختمان استان چگونه عملکرد این سازمان توسط همین وزارتخانه مورد بررسی و ارزیابی قرار می‌گیرد؟
عدم اجرای کامل مواد 58 و 59  آیین نامه اجرایی قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان در انتخابات گذشته صدمات جبران ناپذیری را بر بدنه سازمان نظام مهندسی ساختمان برجای گذاشت. چرا که طبق مواد مذکور تنها افرادی می‌توانند در انتخابات هیئت مدیره شرکت کنند که تحصیلات خود را در هفت رشته اصلی گذرانده باشند اما متاسفانه در ادوار گذشته فارغ التحصیلان دیگری نیز به هیئت مدیره راه یافتند.
حضور آخوندی و برخی از معاونان و مدیرانش در وزارت راه و شهرسازی خود مهم‌ترین دلیل شفاف‌سازی هفتمین دوره انتخابات هیئت مدیره است چرا که این افراد در کارنامه کاری خود سابقه درخشانی در سازمان نظام مهندسی ساختمان داشته‌اند و خود ریشه بسیاری از مشکلات این سازمان و همچنین نقاط ضعف انتخابات دوره های گذشته را می‌دانند.
دبیر اجرایی سازمان نظام مهندسی ساختمان به لزوم بازنگری در قانون نظام مهندسی اشاره کرد و گفت: دوگانگی نظام فنی و اجرایی از جمله نقاط ضعف این قانون است و برای داشتن قانونی پویاتر نیازمند تجدید نظر اساسی در قانون فعلی هستیم.
همگان توقع دارند سازمان نظام مهندسی وارد عمل شود و نقیصه ها را بر طرف کند؛
حجت الله عامری درباره اینکه آیا هر کسی صلاحیت ساخت ساختمان را دارد، گفت: همگان توقع دارند سازمان نظام مهندسی وارد عمل شود و نقیصه ها را بر طرف کند ، اما هم اینک هر کسی وارد این حوزه می شود و اقدام به ساخت و ساز می کند.
عامری ، تکالیف مهندس ناظر را کنترلی توصیف کرد و گفت: مجری شخصی است که در استخدام مالک است و خواهش می کنم این دو مقوله را با هم یکی ندانیم و تکالیف مالک و ناظر را مخلوط نکنیم.
بنابراین گزارش الکترونیکی شدن انتخابات مهم‌ترین نقطه قوت هفتمین دوره انتخابات هیئت مدیره‌ها به شمار می‌آید چرا که در این روش امکان هر گونه سوء استفاده به حداقل خواهد رسید. امید می‌رود هیئت‌های اجرایی انتخابات ترتیبی معمول کنند که در روز رای‌گیری کارمندان سازمان نظام مهندسی ساختمان در حوزه اخذ رای حضور نداشته باشند و این مورد مهم از نگاه تیزبین مسئولان برگزاری انتخابات هیئت مدیره در این دوره مغفول نماند. به طور قطع حضور کارکنان سازمان نظام مهندسی ساختمان استان، شرایط تبعیض‌آمیزی را برای رقابت هیئت مدیره فعلی با سایر داوطلبان ایجاد می‌کند.
تاکید بر معتبر بودن عضویت در زمان اخذ رای و منحصر کردن اعطای رای به کارت عضویت و کارت ملی نیز از اقدامات مهم و قابل ذکر این دوره است که در دوره‌های قبل مورد بی‌توجهی واقع شده بود.
تکمیل بانک اطلاعاتی جامعه مهندسان شاید یکی از مهم‌ترین مزیت‌های هفتمین دوره انتخابات هیئت مدیره نظام مهندسی به شمار آید چرا که قرار است در روند برگزاری این دوره انتخابات، تعداد مهندسان موجود در کشور، جنیست و طیف سنی نیز به صورت دقیق مورد بررسی قرار بگیرد.
علم مهندسی با علومی چون روابط سیاسی متفاوت است؛
علیرضا خسروی ، اشکالات ناظر بر این قانون را میان و بلندمدت دانست و افزود: این قانون 18 سال پیش تصویب شده است؛ در حالی که علم مهندسی با علومی چون روابط سیاسی متفاوت است و مجبور شدیم چند محور این قانون را تغییر دهیم.
خسروی درباره اینکه چرا اصلاح این قانون رای نیاورد، اظهار داشت :در مجموع آنچه در صحن مصوب می شود امکان ارائه تغییراتی دارد و نگرانی ما نیز در همین جهت بود. ما دست دوستان در حوزه انبوه سازی و پیمانکاران را باز گذاشتیم و همگان نظر خود را مطرح کردند.
وی اضافه کرد : اشکالاتی که منجر شد در صحن نتوانیم نظر دوستان را جلب کنیم، مبتنی بر از میان رفتن رقابت است که اجازه نمی دهد خدمات را از جایی دیگر خریداری کرد. این در حالی است که هم اینک ارقام کلانی را از حوزه نظام مهندسی دریافت می کنیم.
خسروی در پاسخ به موذن گفت: همه به این نتیجه رسیده ایم که این قانون اشکالاتی دارد و ما می گوییم دوستان در دولت لوایحی را ارائه دهند. مجلس نیز طرح هایی ارائه می کند؛ اما بدلیل اینکه روح رقابت وجود ندارد، هزینه ها همچنان رو به افزایش است.
در پایان باید خاطر نشان کرد که هر انتخاباتی دارای یک سری نقاط ضعف و قوت است. اما انتظار می‌رود انتخابات پیش‌روی جامعه مهندسان در سلامت کامل برگزار شود به گونه‌ای که اعضای این دوره هیئت‌مدیره از نظر کیفی وضعیت بهتری نسبت به دوره‌های گذشته داشته باشند چرا که عدم نظارت دقیق از سوی دستگاه نظارت عالیه ممکن است در آینده نه چندان دور موجب اضمحلال درونی برخی از سازمان‌های نظام مهندسی استان‌ها شود.
انتخابات هیئت مدیره سازمان‌های نظام مهندسی ساختمان سراسرکشور قرار است روز نهم مهر برگزار شود.