نقش موثر پایگاه داده‌های علوم زمین در جذب سرمایه برای معدن

رئیس سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی ایران در مصاحبه اختصاصی با خبرنگار خبرگزاری صداوسیما با اشاره به اهمیت پایگاه جامع داده‌های علوم زمین گفت: این پایگاه در صورت اجرایی شدن قادر است سرمایه‌ها را به سمت معدن بیاورد و شاهد رشد بیشتر در بخش معدنکاری باشیم.

آقای داریوش اسماعیلی گفت: وظیفه اصلی سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی تولید داده‌های پایه است. ارزش این داده‌ها زمانی مشخص می‌شود که دردسترس کاربران به ویژه کاربران بخش خصوصی قرارگیرد.

رئیس سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی ایران افزود:همچنین مهمترین گام برای توسعه بخش معدن کشور، ایجاد شفافیت و دسترسی آسان به داده‌های زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی است. در این راستا، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی ایران با راه‌اندازی پایگاه جامع داده‌های علوم زمین، قصد دارد تا داده‌های مرتبط با معادن کشور را در اختیار سرمایه‌گذاران قرار دهد.

آقای اسماعیلی از پیشرفت‌های اخیر در تقویت پایگاه داده‌ها خبر داد و گفت: این پایگاه در حال حاضر شامل داده‌های تاریخی و ارزشمندی است که قبلاً در دسترس عموم نبوده‌اند. این داده‌ها می‌توانند به سرمایه‌گذاران کمک کنند تا تصمیمات بهتری درباره سرمایه‌گذاری در بخش معدن بگیرند.

معاون وزیر صمت افزود: پایگاه داده‌های علوم زمین سه سامانه اصلی دارد، سامانه داده‌های مکانی به کاربران اجازه می‌دهد با کلیک روی نقاط مختلف نقشه، به داده‌های دقیق مکانی دسترسی پیدا کنند، سامانه توصیفی یا کتابخانه‌ای که برای گزارش‌ها، مقالات و مستندات علمی مرتبط با زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کاربرد دارد و سامانه سرویس کاتالوگ که امکان اتصال به داده‌های سازمان‌های دیگر مانند ایمیدرو، سازمان انرژی اتمی و وزارت نفت را فراهم می‌کند. داده‌های سازمان ایمیدرو با استفاده از سرویس کاتالوگ قابل دسترس است، در مورد سازمان انرژی اتمی امیدواریم تا پایان اردیبهشت دسترسی به داده‌های این سازمان در پایگاه فراهم شود و وزارت نفت همچنان رتبه پایین تری در ارایه داده‌ها دارد که پیگیر آن هستیم.

به گفته آقای اسماعیلی، بر اساس قانون برنامه هفتم توسعه، سازمان زمین‌شناسی موظف شده است تا همه داده‌های موجود را در اختیار عموم قرار دهد. این اقدام تا پایان سال اول برنامه (اردیبهشت ۱۴۰۴) باید به اتمام برسد.

خاطر نشان می‌شود که در جزء ۲ بند ب ماده ۴۸ قانون برنامه هفتم توسعه آمده است: وزارت صنعت، معدن و تجارت (سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور) موظف است همه اطلاعات پایه زمین شناسی اعم از نقشه‌های زمین شناسی، نقشه‌های ژئوشیمی و ژئوفیزیک هوایی و مفاد گزارش‌های اکتشاف محدوده‌ها و پهنه‌ها را درپایان سال اول برنامه منتشر و به صورت برخط با رعایت مواد ۱۳، ۱۴ و ۱۵ قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات در اختیار عموم بگذارد. همچنین تمام وزارتخانه ها، نهادها، سازمانها، ارگان‌ها و دستگاه‌هایی که نسبت به تولید اطلاعات پایه زمین شناسی اقدام می‌نمایند، موظف‌اند در مدت تعیین شده تمامی اطلاعات تولید شده خود را مطابق استاندارد‌های سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور به این سازمان تحویل نمایند. گزارش روند پیشرفت این جزء و میزان همکاری وزارتخانه ها، سازمان‌ها و ارگان‌های مختلف مانند وزارت نفت و سازمان انرژی اتمی در راستای اجرای این بند، توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت باید هر دو ماه به کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی ارائه شود.

آقای سماعیلی با اشاره به اینکه این اطلاعات و داد‌ها به صورت برخط و با پرداخت حداقل هزینه قابل دسترسی است گفت: در سال کذشته حدود ۲۱ هزارو ۴۰۰ رکود گزارش در پایگاه داده‌ها ثبت شد و دو کار جدید در سامانه ایجاد کردیم یکی مدیریت زمین شناسی دریایی به ویژه دریای خلیج فارس و دیگری سامانه فرا سرزمینی است که مربوط به مطالعات زمین شناسی فرا زمینی است که اطلاعات موجود از کشور‌های مختلف مثل آفریقا و کشور‌های عضو اکو و... به صورت نقشه یا گزارش در آن ثبت شده است.

رئیس سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی در مورد موانع موجود برای اجرایی شدن پایگاه داده‌ها در برخی سازمان‌ها گفت: نبود همکاری و تبادل کامل داده بین نهاد‌ها (وزارت نفت که در انتشار داده‌ها از سازمان‌های دیگر کمی عقب است، سازمان انرژی اتمی، شرکت ملی صنایع مس و…)، ضعف در زیرساخت‌های نرم‌افزاری و امنیتی برای انتشار عمومی داده‌ها و مسائل حقوقی و حفاظتی در برخی داده‌های خاص (مثلاً اطلاعات مربوط به عناصر راهبردی یا مناطق مرزی) از جمله این موارد است.

اسماعیلی درباره اینکه چه زمانی پایگاه جامع اجرایی می‌شود، گفت: ما مطابق قانون قبل از سال اول همه داده‌های خود و وزارت صمت را با توجه به زیرساخت‌های لازم منتشر خواهیم کرد. دیگر وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها هم تا پایان سال دوم وقت دارند اطلاعات و داده‌های اکتشافی و زمین‌شناسی خود را در این پایگاه بارگذاری کنند.

رئیس سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی ایران درباره اهمیت تجمیع داده‌های اکتشافی گفت: تجمیع داده‌ها باعث جلوگیری از صرف هزینه و زمان برای طرح‌های اکتشافی تکراری می‌شود، دسترسی آزاد به اطلاعات، شفافیت در تصمیم‌گیری‌ها و اعتماد عمومی را افزایش می‌دهد، اطلاعات متمرکز، امکان برنامه‌ریزی دقیق‌تر برای بهره‌برداری از منابع، جذب سرمایه و اولویت‌بندی طرح‌ها را فراهم می‌کند و دسترسی به داده‌ها، نوآوری و سرمایه‌گذاری را تسهیل می‌کند.

آقای داریوش اسماعیلی گفت:پایگاه‌های داده برای ذخیره، نگهداری و دسترسی به هر نوع داده استفاده می‌شود. داده‌های افراد، مکان‌ها یا اشیا جمع‌آوری و در یک مکان نگهداری می‌شود تا قابل‌مشاهده و تجزیه‌وتحلیل باشد. درواقع پایگاه‌های داده را می‌توان به‌عنوان مجموعه‌ای سازمان‌یافته از داده‌ها و اطلاعات در نظر گرفت.